گردشگری و توسعه

گردشگری و توسعه

شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر بر وفاداری گردشگران به مقصد گردشگری با رویکرد جامعه‌شناختی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
محمد خواجه 1
صدیقه امینیان 2
غلامرضا خوش فر 3
شهرزاد بذرافشان 1
1 گروه جامعه‌شناسی، واحد آزادشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، آزادشهر، ایران.
2 گروه جامعه‌شناسی، واحد آزادشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، آزادشهر، ایران
3 دانشیار گروه جامعه‌شناسی و ارتباطات، دانشکدۀ علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران.
10.22034/jtd.2025.530684.3095
چکیده
امروزه گردشگری، صنعتی مؤثر و ‌‌تأثیرگذار در جوامع، توجه سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان را جلب کرده است. هدف از این پژوهش شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر بر وفاداری گردشگران به مقصد گردشگری با رویکرد جامعه‌شناختی است. پژوهش به‌صورت توصیفی و آمیختۀ اکتشافی انجام شده است. در بخش کیفی، به‌منظور شناسایی عوامل، با ده خبرۀ دانشگاهی حوزۀ گردشگری و جامعه‌شناسی که با روش گلوله‌برفی انتخاب شده‌اند مصاحبه شده است. جامعۀ آماری در بخش کمّی شامل هفت هزار گردشگر شهر بندر ترکمن و نمونۀ آماری شامل 364 نفر بوده است که با روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شده‌اند. بنا بر نتایج بخش کیفی، این عوامل شامل گروه‌های مرجع، طبقۀ اجتماعی گردشگر، خانوادۀ گردشگر، رضایت گردشگر، امنیت اجتماعی، شخصیت مقصد، اعتماد به مقصد، ارزش ادراک‌شدۀ گردشگر، کیفیت تجربۀ گردشگر، کیفیت رفتار جامعۀ میزبان، آداب‌ورسوم مقصد، تنوع جاذبه‌های طبیعی، هویت مقصد، غذاهای محلی و حمل‌ونقل جاده‌‌ای مناسب است. نتایج بخش کمّی نیز نشان می‌دهد که همۀ عوامل ‌‌تأثیر مثبت و معنی‌داری در وفاداری گردشگران به مقصد گردشگری دارند. همچنین، نتایج پژوهش نشان می‌دهد که موضوع وفاداری گردشگران به مقاصد گردشگری موفقیت یا شکست مقاصد در زمینۀ جذب گردشگر را تبیین می‌کند
کلیدواژه‌ها
وفاداری گردشگر
مقصد گردشگری
رویکرد جامعه‌شناختی

عنوان مقاله English

Identifying and Analyzing Factors Affecting Tourists' Loyalty to Tourism Destinations with a Sociological Approach

نویسندگان English

Mohammad Khajeh 1
Sedigheh Aminian 2
Gholamreza Khoshfar 3
Shahrzad Bazrafshan 1
1 Department of Sociology, Az.C., Islamic Azad University, Azadshahr, Iran.
2 Department of Sociology, Az.C., Islamic Azad University, Azadshahr, Iran.
3 Associate Professor, Department of Sociology and Communication, Humanities and Social Sciences Faculty, Golestan University
چکیده English

Introduction and Objective: Today, tourism, as an effective and influential industry on societies, has attracted the attention of policymakers and planners. The aim of this research was to identify and analyze the factors affecting tourists' loyalty to tourism destinations with a sociological approach. Research Method: This research was conducted in a descriptive and mixed exploratory manner. In the qualitative part, in order to identify the factors, interviews were conducted with 10 academic experts in the field of tourism and sociology who were selected using the bullet sampling method. The statistical population in the quantitative part included 7,000 tourists in the city of Bandar Turkman, and the statistical sample included 364 people who were selected using simple random sampling. Findings: The results of the qualitative section showed that these factors include (reference groups, tourist social class, tourist family, tourist satisfaction, social security, destination personality, trust in the destination, tourist perceived value, quality of tourist experience, quality of host community behavior, destination customs and traditions, diversity of natural attractions, destination identity, local foods, and appropriate road transportation) and the results of the quantitative section showed that all factors have a positive and significant effect on tourist loyalty to the tourism destination. Discussion and Conclusion: Tourist loyalty to tourism destinations is an important issue that can explain the success or failure of destinations in attracting tourists.

کلیدواژه‌ها English

Tourist Loyalty
Tourist Destination
Sociological Approach
- آذر،‌ عادل و خسروانی، فرزانه (1398). تحقیق در عملیات نرم. تهران: انتشارات سازمان مدیریت صنعتی.
- امیدزاده، رضوان، زراء‌نژاد، منصور، کنگرانی فراهانی، علی و همتی، محمد (1402). تحلیلی بر الگوی برندسازی مقصد گردشگری با تأکید بر شبکه‌های اجتماعی با رویکرد جامعه‌شناختی. پژوهش‌های جامعه‌شناختی، 17(3)، 50-28.
- بحرینی‌زاد، منیژه و بوشهری سنگی‌زاد، بابک (1398). ارائه مدل بومی وفاداری به مقصد گردشگری با رویکرد کیفی مبتنی بر داده‌بنیاد: بندر بوشهر مقصد گردشگری. مطالعات مدیریت گردشگری، 14(45)، 193-220. https://doi.org/10.22054/tms.2019.23042.1654
- پوربیرامی هیر، فرید، محرم‌زاده، مهرداد، ایمان‌زاده، مسعود و اسگندری دستگیری، سیمین (1403). طراحی مدل جامعه‌شناختی توسعه برد گردشگری ورزشی براساس ظرفیت‌سازی زنجیره مقصد در شمال غرب کشور. مطالعات راهبردی جامعه‌شناختی در ورزش، 4(1)، 88-100.
- ترکان، رامتین، تبریزی، نازنین و رمضان‌زاده، مهدی (1403). واکاوی عوامل مؤثر بر وفاداری گردشگران به مقاصد ساحلی (مورد مطالعه: سواحل استان مازندران). مطالعات مدیریت گردشگری عصر هوشمند، 1(1)، 175-188. https://doi.org/10.22072/tmsse.2024.722006
- خدامی، سهیلا، اصانلو، بهاره و محمدی، مهسا (1399). طراحی مدل وفاداری به برند مقصد گردشگر بر اساس نقش ترکیبی تجربه برند مقصد، شخصیت برند مقصد و ارزش ویژه برند مقصد از دیدگاه گردشگران خارجی. گردشگری و توسعه، 9(4)، 97-110. https://doi.org/10.22034/jtd.2020.207717.1881
- خضرلو، آرام (1401). بررسی عوامل مؤثر بر وفاداری گردشگران به مقاصد گردشگری شهری، مطالعه موردی: شهر خوی.گردشگری شهری، 9(3)، 119-135. https://doi.org/10.22059/jut.2022.336605.993
-داوری، علی و رضازاده، آرش (1397). مدل‌سازی معادلات ساختاری با نرم‌افزار PLS. تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی.
- رضایی، محمدرضا، اروجی، حسن و علاسرپنائی، زهره (1402). ارزیابی و تحلیل راهبردی ارتقای سطح وفاداری در مقصدهای گردشگری (مورد: مطالعه: شهر یزد). جغرافیای اجتماعی شهری،10(1)، 229-248. https://doi.org/10.22103/JUSG.2023.2098
- رضایی، محمدرضا، مرادی رمقانی، رضا، اکبریان رونیزی، سعیدرضا و لشگری تفرشی، احسان (1400). ارزیابی ‌‌تأثیر امنیت بر وفاداری گردشگران به مقصد با تأکید بر نقش میانجی رضایتمندی و تصویر مقصد (مورد مطالعه: گردشگران خارجی شیراز). جغرافیای اجتماعی شهری، 8(2)، 109-132.
- رمضان‌زاده لسبویی، مهدی، میرزائی، روزبه و قنبری، رقیه (1398). کیفیت زیبایی‌شناختی، کیفیت خدمات و تجربه مثبت بر میزان وفاداری گردشگران (مطالعه موردی: مناطق جنگلی سوادکوه). برنامه‌ریزی و توسعه گردشگری، 8(31)، 39-53.  https://doi.org/10.22080/jtpd.2019.15619.2987
- غفاری، محمد، طلایی مالمیری، احمدرضا و عابدینی، علی (1402). تحلیل عوامل مؤثر بر وفاداری گردشگران بین‌المللی به کشور ایران. مطالعات جغرافیایی مناطق خشک، 15(57)، 40-63. https://doi.org/10.22034/jargs.2023.394633.1024
- فریدی فشتمی، عالیه، سالاری‌پور، علی‌اکبر و حسام، مهدی (1399). تبیین عوامل مؤثر بر دلبستگی و وفاداری گردشگران به مقاصد گردشگری؛ مطالعه موردی: شهر رشت. هنرهای زیبا: معماری و شهرسازی، 25(4)، 71-83.  https://doi.org/10.22059/jfaup.2021.328339.672665
-قهرمان، آرش، اعظم کاری، فائزه و عفتی، سمیه (1397). تحلیل جامعه‌شناختی عوامل مؤثر بر وفاداری گردشگران به مقصد گردشگری. مطالعات اجتماعی گردشگری، 12(6)، 145-172. https://www.journalitor.ir/article_723472.html?lang=fa
- کیانی فیض‌آبادی، زهره (1397). عوامل مؤثر بر وفاداری به مقصد گردشگری با نقش میانجی رضایت گردشگران (موردمطالعه: شهر کاشان). گردشگری شهری، 5(4)، 105-120. https://doi.org/10.22059/jut.2018.239030.366
- همتیان، مهدی، سلیمانی، مریم و شفیعی، ساناز (1403). عوامل مؤثر در وفاداری ارادی گردشگر به مقصد گردشگری (مطاللعه موردی: سازمان عمران زاینده‌رود). گردشگری و توسعه، 13(1)، 161-177.
- Anik, L, Noermijati, S, & Rofiq, A.(2025). Sustainable Tourism and Tourist Loyalty: The Influence of Natures Hedonic Value and Emotional Bonding. SDGsReview, 5(1), 1-36. https://doi.org/10.47172/2965-730X.SDGsReview.v5.n03.pe04955
- Azar, A., & Khosravani, F. (2019). Soft operations research. Tehran: Industrial Management Organization Publications. [In Persian]
-Bahrainizadeh, M., & Busheri Sangizad, B. (2019). Providing a Local Model of Tourism Destination Loyalty Based on Grounded Theory Approach: Boushehr Port as a Tourism Destination. Tourism Management Studies, 14(45), 193-220. https://doi.org/10.22054/tms.2019.23042.1654 [In Persian]  
-Davari, A., & Rezazadeh, A (2018). Structural Equation Modeling with PLS Software. Tehran: Jahad Daneshgahi Publications. [In Persian]
-Faridi Foshtomi, A. , Salaripour, A. A. and hesam, M. (2021). Explaining of factors affecting the tourists' Attachment & loyalty to tourism destinations (Case study: Rasht City). Journal of Fine Arts: Architecture & Urban Planning, 25(4), 71-83. https://doi.org/10.22059/jfaup.2021.328339.672665 [In Persian]
-Faisal M., Banwet D.K. and Shankar R. 2006. Supply chain risk mitigation: modelling the enablers.Business Process Management, 12(4), 535-552.
- Ghafari, M., Talaee Malmiri, A., & Abedini, A. (2024). Analyzing the Factors Affecting the Loyalty of International Tourists to Iran. Journal of Arid Regions Geographic Studies, 15(57), 40-63. https://doi.org/10.22034/jargs.2023.394633.1024 [In Persian]
- Ghahraman, A. Azam Kari, F., & Effati, S. (2018). Sociological Analysis of Factors Influencing Destination Loyalty. Social Studies in Tourism, 12(6), 145-172. https://www.journalitor.ir/article_723472.html?lang=en [In Persian]
- Hemmatian, M., Soleimani, M., & Shafiei, S. (2024). Factors Affecting Tourists' Intentional Loyalty to a Tourism Destination (Case Study: Zayandeh-Rood Development Organization). Journal of Tourism and Development, 13(1), 161-177. https://doi.org/10.22034/jtd.2023.407151.2798 [In Persian]
-Hernandez-Rojas, R. D., Folgado-Fernandez, J. A., & Palos-Sanchez, P. R. (2021). Influence of the restaurant brand and gastronomy on tourist loyalty. A study in Córdoba (Spain). International Journal of Gastronomy and Food Science, 23, 100305. https://doi.org/10.1016/J.IJGFS.2021.100305
-Khoddami, SKhoddami,S , Osanlou,B and Mohammadi,M . (2020). Designing a model for brand loyalty in tourism destination based on the combined role of destination brand experience, destination brand personality and destination brand equity from the perspective of foreign tourists. Journal of Tourism and Development, 9(4), 97-110. https://doi.org/10.22034/jtd.2020.207717.1881 [In Persian]
- Khezerlou, A. (2022). Explaining the factors affecting tourists' loyalty to urban tourism destinations (Case study: Khoy city). Urban Tourism, 9(3), 119-135. https://doi.org/10.22059/jut.2022.336605.993 [In Persian]
- Kiani Feizabadi, Z. (2019). The influential factors on destination loyalty with tourists satisfaction as the mediating factor (Case study: Kashan).Urban Tourism, 5(4), 105-120. https://doi.org/10.22059/jut.2018.239030.366 [In Persian]
-Lincoln, Y., & Guba, E. (1982). Epistemological and methodological bases of naturalistic inquiry. Educational Technology Research and Development, 30, 233-252. https://doi.org/10.1007/BF02765185
- Lv, X., & McCabe, S. (2020). Expanding theory of tourists’ destination loyalty: The role of sensory impressions. Tourism management, 77, 104026. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2019.104026
-Omidzadeh, R., Zarranezhad, M., Kangarani Farahani, A., & Hemmati, M. (2023). An analysis of tourism destination branding pattern with emphasis on social networks with a sociological approach. Sociological Research, 17(3), 28-50. [In Persian]
- Pourbiram Hir, F, Moharramzadeh, M, Imanzadeh, M, & Esgandari Dastgir, S. (2024). Designing a sociological model for the development of sports tourism based on capacity building of the destination chain in the northwest of the country. Strategic Sociological Studies in Sport, 4(1), 88-100. https://doi.org/10.30486/4s.2023.1996155.1156 [In Persian]
- Qiu, N., Li, H., Pan, C., Wu, J., & Guo, J.(2024). He studies on the relationship between perceived value, satisfaction, and tourist loyalty at industrial heritage sites. Heliyon, 10(17), e37184. https://www.cell.com/heliyon/fulltext/S2405-8440(24)13215-X
- Ramezanzadeh Lesboei, M., Mirzaei, R., & Ghanbari, R. (2019). Aesthetic Quality, Service Quality and Positive Experience on the Loyalty of Tourists (Case Study: savadkoh Forest Areas). Journal of Tourism Planning and Development, 8(31), 39-53. https://doi.org/10.22080/jtpd.2019.15619.2987 [In Persian]
-Rezaei, M. R., Oroji, H., & Alasarpanaei, Z. (2023). Strategic evaluation and analysis of improving the level of loyalty in tourism destinations (Case: Study: Yazd city). Journal of Urban Social Geography, 10(1), 229-248. https://doi.org/10.22103/JUSG.2023.2098 [In Persian]
-Rezaei, M. R., Moradi Ramaghani, R., Akbarian Ronizi, S. R., & Lashgari Tafreshi, E. (2020).  Evaluating the effect of security on tourists' loyalty to the destination with emphasis on the mediating role of satisfaction and destination image (Case study: Shiraz foreign tourists). Journal of Urban Social Geography, 8(2), 109-132. https://doi.org/10.22103/JUSG.2021.2049 [In Persian]
- Suprina, R., Gantina, D., Haryono, J., Gaffar, V., & Wulantika, L.(2023). Exploring tourist loyalty in metropolitan city of Indonesia. Journal of Eastern Eropan and Central Asian Research, 10(4), 580-588. https://doi.org/10.15549/jeecar.v10i4.1351
- Torkan, R., Tabrizi, N., & Ramezanzadeh, M. (2024). Analyzing Affecting Factors of Tourist's Loyalty to Coastal Destinations (case study: Beaches of Mazandaran Province). Tourism management studies of the smart era, 1(1), 206-220-188. https://doi.org/10.22072/tmsse.2024.722006 [In Persian]
-Wang, L., & Li, X. (2023). The five influencing factors of tourist loyalty: A meta-analysis. PLoS ONE, 18(4), 1-21. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0283963  
- Yolal, M., Chi, C. G. Q., & Pesamaa, O. (2017). Examine destination loyalty of first-time and repeat visitors at all-inclusive resorts. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 29(7), 1834-1853. https://doi.org/10.1108/IJCHM-06-2015-0293