پهنه‌بندی حفاظتی - گردشگری و برآورد ظرفیت برد بوم گردشگری منطقه حفاظت‌شده جنگلی هلن، استان چهارمحال و بختیاری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 جنگداری -منابع طبیعی- دولتی شهرکرد

2 محیطت زیست -منابع طبیعی و علوم زمین - دولتی شهرکردEnvironment - Natural Resources and Earth Sciences - Shahrekord Government

3 جنگداری - منابع طبیعی و علوم زمین - دولتی شهرکرد

10.22034/jtd.2021.305030.2466

چکیده

چکیده

استان چهارمحال و بختیاری با دارا بودن تنوع شکل زمین، اقلیم، منابع آب، پوشش گیاهی و جانوری، جاذبه‌های فراوان گردشگری طبیعی را عرضه می‌نماید و مناطق چهارگانه تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست به‌عنوان نماینده این جاذبه‌های گردشگری طبیعی مطرح هستند. اما این مناطق علاوه بر گردشگری دارای هدف مهم‌تر حفظ تنوع زیستی نیز هستند و تحقق توأم اهداف حفاظتی و گردشگری در این مناطق مستلزم تهیه نقشه ناحیه بندی است. همچنین هر منطقه حفاظت‌شده با توجه به ویژگی‌های طبیعی خود، توانایی محدودی در جذب گردشگر دارد که این محدودیت‌ها را غالباً با مفهوم ظرفیت برد بیان می‌کنند. انواع ظرفیت برد شامل فیزیکی، واقعی یا اکولوژیک و مؤثر یا مدیریتی می‌باشد. منطقه حفاظت‌شده جنگلی هلن با وسعت 40231 هکتار به‌عنوان یکی از این مناطق دارای جاذبه‌های گردشگری متعدد شامل چشم‌اندازهای جنگلی، رودخانه‌ها، آبشارها و چشمه‌های فراوان است که بهره‌وری صحیح از آنها نیازمند برنامه‌ریزی و مدیریت می‌باشد. در این مطالعه، پس از شناسایی منابع اکولوژیک، بر اساس مدل اکولوژیکی حفاظت و تفرج و به‌کارگیری اصول کارشناسی، نقشه ناحیه بندی منطقه تهیه شد. نتایج حاکی از آن است که ناحیه امن، حفاظت‌شده، تفرج گسترده، تفرج متمرکز، احیاء و بازسازی و استفاده‌های چندجانبه به ترتیب 27، 24، 22، 12، 9، 6 درصد منطقه را به خود اختصاص می‌دهند. پس از انجام ناحیه بندی، بر اساس روش‌شناسی IUCN، ظرفیت برد فیزیکی، اکولوژیکی و مدیریتی منطقه برحسب پهنه‌های مختلف مناسب گردشگری طبیعی، به ترتیب معادل 1067439، 226095 و 45219 نفر در سال محاسبه شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Zoning Helen forest protected area in Chaharmahal and Bakhtiari province for conservation-ecotourism goals

نویسندگان [English]

  • naderi naderi 1
  • Ali jafari 2
  • Davood Mafi-Gholami 3
1 Shahrekord State War - Natural Resources
2 Environment - Natural Resources and Earth Sciences - Shahrekord Government
3 Warfare - Natural Resources and Earth Sciences - Shahrekord Government
چکیده [English]

Abstract

Simultaneous achievement of conservation and tourism goals in protected areas requires the preparation of zoning maps and estimation of carrying capacity . Helen forest protected area with 40231 hectares in Chaharmahal and Bakhtiari province has eco-tourist attractions including forest landscapes, rivers, waterfalls and abundant springs. Management of these attractions require zoning and estimating the range of tourism range. In this study, after identifying ecological resources including climate, soil, topography, vegetation and animals, based on the ecological model of conservation and recreation in Iran, the zoning map of the region was prepared by overlapping and applying the principles of continuity and proximity. The carrying capacity, including physical, ecological and managerial, was also calculated based on the methodology provided by the International Union for Conservation of Nature (IUCN). In this method, first the physical carrying capacity (PCC) was calculated based on the minimum area suitable for a tourist and then by applying ecological constraints such as slope, direction, height, soil erodibility, temperature, rainfall and vegetation density, the real (ecological) carrying capacity (RCC) was calculated. Also, based on the managerial capacity of the area and the availability of transportation, accommodation and hospitality infrastructure in the surrounding area, the effective carrying capacity (ECC) was calculated. According to the results, core, protected, extensive recreation, centralized recreation, rehabilitation and multifaceted zones occupy 27, 24, 22, 12, 9 and 6% of the area, respectively. Also, the PCC, RCC and ECC of the protected area was calculated as 1067439, 226095 and 45219 people per year, respectively.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Protected areas
  • ecotourism
  • ecological constraints
  • management capacity
  • tourism infrastructure