ارزیابی چند معیاره قابلیت طبیعت‌گردی به روش ترکیب خطی وزن‌دار و ترکیب آن با روش فازی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه زابل، ایران

2 گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشکاه صنعتی اصفهان

10.22034/jtd.2021.303942.2445

چکیده

طبیعت‌گردی یکی از منابع مهم درآمدزایی و راه‌های توسعه پایدار با توجه به توانمندی‌های سرزمین است. در صورت عدم توجه به قابلیت‌های سرزمین برای این کاربری، نه تنها اهداف مورد نظر محقق نخواهد شد، بلکه سرزمین دچار تخریب خواهد گردید. هدف از این تحقیق تعیین مناطق با قابلیت طبیعت‌گردی در زیرحوضه آبخیز پلاسجان در استان‌های اصفهان و چهارمهال و بختیاری به روش ارزیابی چند معیاره، است. به این منظور، ابتدا با بررسی نظرات کارشناسان و مرور منابع، داده‌های مورد نیاز، مانند نقشه کاربری و پوشش اراضی، مظاهر زیبای طبیعت و ...، تعیین، استاندارد و وزن‌دهی شدند. استانداردسازی معیارها به روش فازی و محدودیت‌ها به روش بولین انجام شد. وزن معیارها به روش AHP و با استفاده از نظر کارشناسان و استادان دانشگاه، تعیین شد. لایه‌های اطلاعاتی از منابع مختلف تهیه، دقت آنها بررسی و به روش ترکیب خطی وزن‌دار، با یکدیگر ترکیب و مدل قابلیت طبیعت‌گردی تهیه و نقشه قابلیت طبیعت‌گردی منطقه در شش طبقه، ارائه شد. نتایج به دست آمده نشان داد که مناطق با قابلیت خیلی زیاد و زیاد ، با وسعت 2701 و 7101 هکتار، در مجاورت منابع آب،سایر مناظر زیبای طبیعی و راههای دسترسی، قرار گرفته‌اند. بررسی نقشه قابلیت طبیعت‌گردی منطقه نشان داد، مناطق با قابلیت متوسط و کم با مساحت 17187 و 176539 هکتار، در برخی مناطق، نواحی مجاور منابع آب با فاصله دورتر از جاده هستند. علاوه بر این، بررسی پرسشنامه‌های تکمیل شده توسط گردشگران، نشان دادند که علی رغم اهمیت زیاد مظاهر زیبای طبیعی، توسعه زیرساختها، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Multi criteria evaluation of land capability for ecotourism using weighted linear combination and applying Fuzzy method

نویسندگان [English]

  • vahid rahdari 1
  • saeideh naleki 1
  • alireza soffianian 2
1 natural resource faculty, university of zabol, Iran
2 natural resource faculty, Isfahan university of technology, isfahan, Iran
چکیده [English]

Ecotourism is a financial resource and a way to sustainable development by considering land capabilities. Without considering land capabilities for this land use, not only the desired goals will not be achieved, but also the land will be degraded. The aim of this study is to determine land capability map for ecotourism in Plasjan sub-basin in Isfahan and Chaharmahal and Bakhtiari provinces by applying multi-criteria evaluation method. study data were first determined, standardized and weighted by considering expert’s knowledge and literature reviewing. Criteria and constraints respectively were standardized by fuzzy and Boolean methods. The weight of the criteria was determined by AHP method using the experts and professors of university knowledge. Data layers from different sources were prepared, their accuracy was checked and combined with the weighted linear combination method. Ecotourism capability model and a map of the region's ecotourism capability in six classes were prepared. The results have shown that area with very high and high ecotourism capability, with an area of 2701 and 7101 hectares, are located near water sources, other beautiful natural landscapes and roads. Examination of the nature tourism map of the region have shown that some areas with medium and low ecotourism capability with an area of 17187 and 176539 hectares, in some areas, are adjacent to water sources but farther away from the road. In addition, the review of questionnaires completed by tourists have shown that despite the great importance of natural beauty, as well as the development of infrastructure, is of particular importance.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Land evaluation
  • weighting
  • standardization
  • availability
  • sustainable ecotourism