ارزیابی تناسب مکانی برای توسعه اکوتوریسم در منطقه ابیانه- برزرود استان اصفهان با استفاده از تحلیل سلسله مراتبی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دوره دکتری برنامه‌ریزی محیط زیست، پردیس بین‌المللی ارس دانشگاه تهران

2 عضو عیات علمی دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران

3 دانشیار سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری کشور

10.22034/jtd.2021.289736.2366

چکیده

هدف از این پژوهش شناسایی، ارزیابی و معرفی پهنه‌های مستعد گردشگری نوع اکوتوریسمی در حوزه آبریز "ابیانه- برزرود" به دلیل پتانسیل‌های منحصر به فرد طبیعی و فرهنگی – تاریخی و انسانی است. فاکتورهای موثر در مکان‌یابی مناطق مستعد در این تحقیق شامل 9 متغیر زیست‌محیطی است که پس از رقومی‌سازی نقشه‌های پایه و تهیه پرسشنامه AHP از کارشناس خبره در خصوص اهمیت نسبی معیارها و زیرمعیارها نسبت به هم نظرسنجی شد. در این تحقیق، معیارهای جاده، رودخانه، پوشش گیاهی و خدمات اقامتی بیشترین تاثیر را در انتخاب مکان مناسب اکوتوریسم به خود اختصاص دادند و پس از آن به ترتیب اثرگذاری، معیارهای رستوران، چشمه، مظهر قنات و محدوده روستا قرار گرفته‌اند. در محیط GIS با استفاده از نرم‌افزار Expert Choice بر اساس وزن‌های بدست‌آمده از مدل یادشده و پردازش آن، نقشه رتبه‌بندی درجات تناسب برای اکوتوریسم در 3 رده ضعیف، متوسط و خوب تهیه شد. این نقشه با 59 مکان کنترلی دربازدیدهای میدانی صحت سنجی شد و کلیه مکان های مستعد گردشگری در محدوده خوب قرار گرفته‌اند که صحت این نقشه را تایید می‌نماید. جذاب‌ترین مناطق حوضه که حدود 25 درصد سطح حوضه را شامل است با رتبه خوب ، در قسمت‌های مرکزی حوضه و در راستای مسیر مواصلاتی بین روستاهای منطقه قرار دارد. مناطق با جذابیت متوسط که حدود 46 درصد سطح حوضه را دربر می‌گیرد، عمدتاً در بخش جنوبی حوضه و در محدوده منطقه حفاظت‌شده محیط زیست واقع شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of spatial suitability for ecotourism development in Abyaneh-Borzroud region Esfahan Province using hierarchical analysis

نویسندگان [English]

  • Mohsen Razzaghi Abyaneh 1
  • Hamid Reza Jafari 2
  • Hasan Hoveidi 2
  • Hamid Reza Peyrowan 3
1 PhD Student in Environmental Planning, University of Tehran, Aras Campus, Faculty of Environment
2 Scientific Member of the Faculty of Environment, University of Tehran
3 Associate Professor of Agricultural Research, Education and Extension Organization, Soil Conservation and Watershed Management Research Institute
چکیده [English]

The purpose of this study is to identify, evaluate and introduce ecotourism-prone tourism areas in the "Abyaneh-Barzrood" catchment area due to its unique natural, cultural, historical and human potentials. Factors influencing the location of susceptible areas in this study include 9 environmental variables that after digitizing the baseline maps and preparing an AHP questionnaire from an expert on the relative importance of criteria and sub-criteria compared to each other. In this study, the criteria of road, river, vegetation and accommodation services had the greatest impact on choosing a suitable place for ecotourism, followed by the criteria of restaurant, spring, aqueduct and the area of the village, respectively. In GIS environment, using Expert Choice software based on the weights obtained from the mentioned model and its processing, a ranking map of fitness scores for ecotourism was prepared in 3 categories: weak, medium and good. This map was validated with 59 control locations in field visits. All potential tourist destinations are in a good range, which confirms the accuracy of this map. The most attractive areas of the basin, which covers about 25% of the basin area, with a good rank, are located in the central parts of the basin and along the transportation route between the villages of the region. Areas of medium attractiveness, which cover about 46% of the basin area, are mainly located in the southern part of the basin and within the environmental protected area.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Natural Attraction
  • Tourism Capacities
  • Sustainable development
  • Natural heritage
  • Geotourism