گردشگری و توسعه

گردشگری و توسعه

گردشگری خلاق در بافت‌های تاریخی با رویکرد کسب‌وکارهای نوپا (مورد پژوهشی: شهر رشت)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
رویا اقبال مقدم 1
زهرا سادات سعیده زرآبادی 2
حسین ذبیحی 3
1 دانشجوی دکتری، دانشکدهٔ عمران، معماری و هنر، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 دانشیار، دانشکدهٔ عمران، معماری و هنر، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 دانشیار، دانشکدهٔ عمران، معماری و هنر، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
10.22034/jtd.2024.417320.2829
چکیده
رقابت میان شهرها، به‌عنوان مقاصد گردشگری، شهرها را ناگزیر به یافتن راهکارهایی خلاقانه برای متمایز شدن از سایر مقاصد کرده است. از سوی دیگر، میراث کالبدی، تنوع فرهنگی و غنای آثار هنری و صنایع دستی بهترین پشتوانه برای توسعهٔ گردشگری خلاق در شهرها هستند، اما متأسفانه در ایران به‌صورت عملی به مفهوم گردشگری خلاق خصوصاً در بافت‌های تاریخی پرداخته نشده است. بدین‌ترتیب، هدف این پژوهش طراحی الگوی پیشران‌های توسعهٔ گردشگری خلاق در بافت‌های تاریخی با رویکرد کسب‌وکارهای نوپا (مورد پژوهشی: شهر رشت) است. پژوهش حاضر، از لحاظ روش، پژوهشی آمیخته است. در بخش کیفی پژوهش، از روش نظریهٔ داده‌بنیاد و در بخش کمّی، از روش مدل‌یابی معادلات ساختاری استفاده شده است. همچنین، برای گردآوری داده‌ها در بخش کیفی از ابزار مصاحبهٔ عمیق و در بخش کمّی از پرسش‌نامهٔ نیمه‌ساختاریافته استفاده شده است. جامعهٔ آماری پژوهش شامل مدیران سه سطح شرکت‌های دانش‌بنیان و پارک‌های علم و ‌ و متخصصان حوزهٔ صنایع خلاق و شهرسازی و گردشگری هستند. نمونه‌گیری در بخش کیفی از نوع نمونه‌گیری طبقه‌ای است و در بخش کمّی نیز نمونه‌گیری با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی و فرمول کوکران انجام شده است. یافته‌های پژوهش در قالب مدلی با دو بُعد اصلی پیشران‌های کسب‌وکارهای نوپا (با ضریب ۴۵۹/۰ = β) و پیشران‌های گردشگری خلاق در بافت‌های تاریخی (با ضریب ۵۹۰/۰ = β) ارائه شده است. نتایج نشان داد که ایجاد بستر و زمینهٔ مساعد برای کسب‌وکارهای نوپا می‌تواند به توسعهٔ گردشگری خلاق توسط این کسب‌وکارها بینجامد.
کلیدواژه‌ها
گردشگری خلاق
بافت‌های تاریخی
کسب‌وکارهای نوپا
پیشران‌های توسعه

عنوان مقاله English

Designing the model of drivers for the development of creative tourism in historical contexts with the approach of start-up businesses (case study: Rasht city)

نویسندگان English

Roya Eghbal Moghaddam 1
Zahra Sadat Saeideh Zarabadi 2
Hossein Zabihi 3
1 Ph.D. Candidate, Faculty of Civil Engineering, Art and Architecture, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Associate Professor, Faculty of Civil Engineering, Art and Architecture, Science and Research Branch, Islamic Azad University,Tehran, Iran .
3 Associate Professor, Faculty of Civil Engineering, Art and Architecture, Science and Research Branch, Islamic Azad University,Tehran, Iran.
چکیده English

Physical heritage, cultural diversity and richness of arts are the support for the development of creative tourism in cities, but unfortunately, in Iran, the concept of creative tourism has not been addressed in a practical way, especially in historical contexts. The purpose of this research is to design the model of drivers for the development of creative tourism in historical contexts with the approach of start-up businesses (case study: Rasht city). The research is a mixed research in terms of method. In the qualitative part of the research, the foundational data theory method was used, and in the quantitative part, the structural equation modeling method was used, in order to collect data, in-depth interview tool was used in the qualitative part and semi-structured questionnaire was used in the quantitative part. The statistical population of the research includes managers of three levels of knowledge-based companies and science and technology parks, and specialists in the fields of creative industries, urban planning, and tourism. Sampling in the qualitative part was stratified sampling and in the quantitative part, sampling was done using random sampling method and Cochran's formula. The findings of the research have been presented in the form of a model, which has two main dimensions of drivers of new businesses (with coefficient β=0.459) and drivers of creative tourism in historical contexts (with coefficient β=0.590), identifying and meaningful were located The results showed that creating a favorable environment for start-up businesses can lead to the development of creative tourism by these businesses.

کلیدواژه‌ها English

creative tourism
historical contexts
start-up businesses
drivers of development
اقبال مقدم، تانیا، محمدکاظمی، رضا و ذبیحی، حسین (1401الف). طراحی مدل برندسازی شهری مبتنی بر کارآفرینی دیجیتال در صنایع خلاق. اقتصاد و برنامه‌ریزی شهری، ۴(۱)، ۱۷-۶.  https://doi.org/10.22034/uep.2023.378189.1316
اقبال مقدم، رویا، سعیده زرآبادی، زهراسادات و ذبیحی، حسین (1401ب). ارائۀ مدل توسعۀ گردشگری خلاق در بافت‏‌های تاریخی با رویکرد کسب‌‏وکارهای نوپا در ایران. اقتصاد و برنامه‌ریزی شهری، ۴(۱)، ۱۲۹-۱۱۶. https://doi.org/10.22034/uep.2023.385717.1330
امیری سردری، زهره، شیهکی تاش، مهیم و روشن، سیدعلیقلی (۱۳۹۸). بررسی و رتبه‌بندی مهم‌ترین مؤلفه‌های مؤثر P7 آمیختهٔ بازاریابی بر تقاضای فرش دستباف (مطالعهٔ موردی: فرش دستباف سیستان). نشریهٔ علمی فرش دستباف (گلجام)، 15(36)، 63-84.‎ http://dorl.net/dor/20.1001.1.20082738.1398.15.36.18.0
امیری سردری، زهره، یعقوبی، نورمحمد و تباوار، علی‌اصغر (1401). تأثیر بازاریابی محتوایی بر تقاضای فرش دستباف ایرانی با استفاده از تکنیک تحلیل داده‌بنیاد، مطالعات رفتار مصرف‌کننده، ۹(۱)، ۱۸۱-۱۵۸. https://doi.org/10.34785/J018.2022.417
بسته‌نگار، مهرنوش (1398). از گردشگری خوراک تا گردشگری خلاق و پایدار خوراک و آشپزی (مورد مطالعه: پیاده‌‏راه خوراک سی‌تیر تهران). منظر، ۱۱(۴۹)، ۳۷-۲۶. https://doi.org/10.22034/manzar.2019.199092.1993
حسینی ساجدی، سیدحسن، رضوانی، محمدرضا، منصوریان، حسین و بابایی، احسان (1401). طراحی و پیاده‌سازی پایگاه اطلاعات مکانی و توصیفی گردشگری شهر تهران. گردشگری و توسعه، ۱۱(۳)، ۳۳۳-۳۵۰. https://doi.org/10.22034/jtd.2021.284628.2334
سالاری‌پور، علی اکبر، حسام، مهدی، برادران، آرش و حمیدی، آرمان (1399). تبیین راهبردهای توسعهٔ گردشگری خلاق در شهر رشت. نشریهٔ گردشگری شهری، 7(3)، ۱۴۲-۱۲۷. https://doi.org/10.22059/jut.2020.303292.801
شاطری وایقان، امید و دبدبه، محمد (1398). رویکرد احیای بافت های تاریخی و ارزشمند شهری در حفظ هویت معماری بناها. شباک، 5(46)، 183-190. https://sid.ir/paper/524811/fa
شیهکی تاش، مهیم و امیری سردری، زهره (1402). تبیین ساختاری - عملکردی تأثیر بازاریابی سبز در توسعهٔ گردشگری سلامت در استان کرمان. گردشگری و توسعه، ۱۲(۱)، ۱۷۶-۱۶۳. https://doi.org/10.22034/jtd.2022.338092.2601
عبدلی محمدآبادی، طیبه، احمدپور داریانی، محمود، امیری سردری، زهره و کریمی، آصف (1402). شناسایی مهارت‌های تیم مدیریتی در توسعهٔ قابلیت‌های پویا در کسب‌وکارهای نوپا (مطالعهٔ موردی: کسب‌وکارهای حوزهٔ اطلاعات). مجلهٔ علمی مدیریت فرهنگ سازمانی.  https://doi.org/10.22059/jomc.2023.360482.1008563
قادری، اسماعیل، زمانی مقدم، افسانه و جلالی کنیمی، سیدهاشم (۱۳۹۱). تدوین راهبردهای اجتماعی مدیریتی احیا، توسعه و حفاظت بافت‌های تاریخی (مطالعهٔ موردی: منطقهٔ ۱۲ شهرداری تهران). مجلهٔ مطالعات توسعهٔ اجتماعی ایران، ۵(۱)، ۹۷-۱۱۳.
محمد مرادی، آرش، یزدانفر، سیدعباس و فیضی، محسن (1396). بافت‏های تاریخی، سرمایه‏‌های پایدار و آیندهٔ متصور بر آن‏ها (نمونهٔ مورد مطالعه: بافت تاریخی اودلاجان). معماری و شهرسازی پایدار، 5(2)، ۷۰-۵۹. https://dorl.net/dor/20.1001.1.25886274.1396.5.2.5.1
Abdoli Mohamadabadi, T., Ahmadpour Daryani, M., Amiri Sardrai, Z., & Karimi, A. (2023a). Identifying the Skills of The Management Team in The Development of Dynamic Capabilities in New Ventures (Case Study: IT Businesses). Organizational Culture Management. https://doi.org/10.22059/jomc.2023.360482.1008563 [In Persian]
Abdoli Mohamadabadi, T., Ahmadpour Daryani, M., Karimi, A., & Amiri Sardari, Z. (2023b). A Conceptual Model for Antecedents of Dynamic Capability Development in New Ventures (Case Study: IT Business). Iranian Journal of Management Studies. https://doi.org/10.22059/ijms.2023.348938.675388
Alsos, G. A., Eide, D., & Madsen, E. L. (2014). Introduction: Innovation in tourism industries. In Handbook of research on innovation in tourism industries (pp. 1-24). Edward Elgar Publishing.
Amiri Sardari, Z., Shihaki Tash, M., & Roshan, A. I. (2020). investigate and Classify the Most Important Effective Components of P7 Marketing Mix on Demand for handmade Carpets (Case Study of Sistan Handmade Carpets). Goljaam, 15(36), 63-84. http://goljaam.icsa.ir/article-1-550-fa.html [In Persian]
Amiri Sardai, Z., Yaghoubi, N. M., & Tabavar, A. A. (2022). The effect of content marketing on Iranian handmade carpets demand’s with using the Data-grounded technique. Consumer Behavior Studies Journal, 9(1), 158-181. https://doi.org/10.34785/J018.2022.417 [In Persian]
Backes-Gellner, U., & Werner, A. (2007). Entrepreneurial signaling via education: A success factor in innovative start-ups. Small Business Economics, 29, 173-190. https://doi.org/10.1007/s11187-006-0016-9.
Bakas, F. E., & Duxbury, N. (2018). Development of rural areas and small cities through creative tourism: The CREATOUR project. Anais Brasileiros de Estudos Turísticos, 8(3), 74-84.
Bastenegar, M. (2019). From Gastronomy Tourism to Creative and Sustainable Tourism of Gastronomy Case Study: 30 Tir Street Food in Tehran. MANZAR, the Scientific Journal of landscape, 11(49), 26-37. https://doi.org/10.22034/manzar.2019.199092.1993 [In Persian]
Casais, B., Fernandes, J., & Sarmento, M. (2020). Tourism innovation through relationship marketing and value co-creation: A study on peer-to-peer online platforms for sharing accommodation. Journal of Hospitality and Tourism Management, 42, 51-57. https://doi.org/10.1016/j.jhtm.2019.11.010
Castanho, R. A., Santos, C., & Couto, G. (2023). Creative tourism in islands and regional sustainable development: What can we learn from the pilot projects implemented in the Azores territory? Land, 12(2), 498. https://doi.org/10.3390/land12020498
Cecere, G., Corrocher, N., & Mancusi, M. L. (2020). Financial constraints and public funding of eco-innovation: Empirical evidence from European SMEs. Small Business Economics, 54, 285-302. http://hdl.handle.net/10419/170643
Chen, C. F., & Chou, S. H. (2019). Antecedents and consequences of perceived coolness for Generation Y in the context of creative tourism-A case study of the Pier 2 Art Center in Taiwan. Tourism Management, 72, 121-129. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2018.11.016
Cheng, C. K., Li, X. R., Petrick, J. F., & O'Leary, J. T. (2011). An examination of tourism journal development. Tourism Management, 32(1), 53-61. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2009.11.004
Corbin, J., & Strauss, A. (2015). Basics of qualitative research: Techniques and procedures for developing grounded theory (Vol. 14). Sage Publication.
Dias, Á., González-Rodríguez, M. R., & Patuleia, M. (2023). Creative tourism destination competitiveness: An integrative model and agenda for future research. Creative Industries Journal, 16(2), 180-203. https://doi.org/10.1080/17510694.2021.1980672
Divisekera, S. & Nguyen, V. K. (2018), Determinants of innovation in tourism evidence from Australia. Tourism Management, 67, 157-167. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2018.01.010
Duxbury, N., Hosagrahar, J., & Pascual, J. (2016). Why must culture be at the heart of sustainable urban development? Agenda 21 for culture.
Duxbury, N., Bakas, F. E., Vinagre de Castro, T., & Silva, S. (2020). Creative tourism development models towards sustainable and regenerative tourism. Sustainability, 13(1), 2. https://doi.org/10.3390/su13010002
Eghbal Moghadam, R., Saeede Zarabadi, Z., & Zabihi, H. (2023a). Presenting the Creative Tourism Development Model in Historical Contexts with the Approach of Start-Up Businesses in Iran. Urban Economics and Planning, 4(1), 116-129. https://doi.org/10.22034/uep.2023.385717.1330 [In Persian]
Eghbal Moghaddam, T., MohammadKazemi, R., & Zabihi, H. (2023b). Designing a City Branding Model Based on Digital Entrepreneurship in Creative Industries. Urban Economics and Planning, 4(1), 6-17. https://doi.org/10.22034/uep.2023.378189.1316 [In Persian]
Emmendoerfer, M. L., Olavo, A. V. A., Silva-Junior, A. C., Mediotte, E. J., & Ferreira, L. L. (2020). Innovation lab in the touristic development context: perspectives for creative tourism. Creative tourism dynamics: connecting travellers, communities, cultures, and places, 87-101.
Ghaderi, E., Zamani Moghaddam, A., & Jalali Konimi, S. H. (2013). The Formulation of Social-Managerial Strategies of Reanimation, Development and Maintaining the Historical Fabrics (Case of Study: 12th Region). Journal of Iranian Social Development Studies, 5(1), 97-113. [In Persian]
Hosseini Sajedi, S. H., Rezvani, M. R., Mansourian, H., & Babaei, E. (2022). Design and implementation of spatial and descriptive tourism database of Tehran. Journal of Tourism and Development, 11(3), 333-350. https://doi.org/10.22034/jtd.2021.284628.2334  [In Persian]
Hung, W. L., Lee, Y. J., & Huang, P. H. (2016). Creative experiences, memorability and revisit intention in creative tourism. Current Issues in Tourism, 19(8), 763-770. https://doi.org/10.1080/13683500.2013.877422
Jacobsen, J. K. S., Iversen, N. M., & Hem, L. E. (2019). Hotspot crowding and over-tourism: Antecedents of destination attractiveness. Annals of tourism research, 76, 53-66. https://doi.org/10.1016/j.annals.2019.02.011
Mohammad Moradi, A., Yazdanfar, S., & Faizi, M. (2018). Historic Fabrics, Sustainable Capitals and Their Future (Case Study: Oudlajan Historic Neighborhood in Tehran). Journal of Sustainable Architecture and Urban Design, 5(2), 59-70. https://dorl.net/dor/20.1001.1.25886274.1396.5.2.5.1 [In Persian]
Presenza, A., Abbate, T., Meleddu, M., & Sheehan, L. (2020). Start-up entrepreneurs’ personality traits. An exploratory analysis of the Italian tourism industry. Current Issues in Tourism, 23(17), 2146-2164. https://doi.org/10.1080/13683500.2019.1677572
Rabazauskaitė, V. (2015). Revitalisation of public spaces in the context of creative tourism. Creativity Studies, 8(2), 124-133. https://doi.org/10.3846/23450479.2015.1053543
Richards, G. (2000). Creative tourism. ATLAS Newsletter.
Richards, G. (2011). Creativity and tourism: The state of the art. Annals of tourism research, 38(4), 1225-1253. https://doi.org/10.1016/j.annals.2011.07.008
Richards, G. (2020). Designing creative places: The role of creative tourism. Annals of tourism research, 85, 102922. https://doi.org/10.1016/j.annals.2020.102922
Salaripour, A., Hesam, M., Baradaran sagharloo, A., & Hamidi, A. (2020). Explaining the Creative Tourism Development Strategies of Rasht City. urban tourism, 7(3), 127-142. https://doi.org/10.22059/jut.2020.303292.801 [In Persian]
Shateri Vayghan, O., & Dabdabe, M. (2019). The Approach to Reviving Historical and Valuable Urban Fabrics in Preserving the Architectural Identity of Buildings. Shabak, 5(7) (Sequential 46), 183-190. https://sid.ir/paper/524811/fa [In Persian]
Solvoll, S., Alsos, G. A., & Bulanova, O. (2015). Tourism entrepreneurship–review and future directions. Scandinavian Journal of Hospitality and Tourism, 15(sup1), 120-137. https://doi.org/10.1080/15022250.2015.1065592
Tan, S. K., Kung, S. F., & Luh, D. B. (2013). A Model of ‘Creative Experience’ in Creative Tourism. Annals of Tourism Research, 41, 153-174. https://doi.org/10.1016/j.annals.2012.12.002.
Teece, D. J. (2010). Business Models, Business Strategy and Innovation. Long Range Planning, 43(2–3), 172-194. https://doi.org/10.1016/j.lrp.2009.07.003
Triarchi, E., & Karamanis, K. (2017). Alternative tourism development: A theoretical background. World Journal of Business and Management, 3(1), 35-54.
Trott, P. (2008). Innovation management and new product development. Pearson education.
Viken, A., & Aarsaether, N. (2013). Transforming an iconic attraction into a diversified destination: The case of North Cape tourism. Scandinavian Journal of Hospitality and Tourism, 13(1), 38-54. https://doi.org/10.1080/15022250.2013.771994
Werthes, D., Mauer, R., & Brettel, M. (2017). Cultural and creative entrepreneurs: understanding the role of entrepreneurial identity. International Journal of Entrepreneurial Behavior & Research, 24(1), 290-314. https://doi.org/10.1108/IJEBR-07-2016-0215
Zhou, L., Cheng, X., Wall, G., & Zhang, D. (2023). Entrepreneurial networks in creative tourism place-making: Dali village, Wuhan, China. Tourism Geographies, 25(1), 220-242. https://doi.org/10.1080/14616688.2020.1866056