گردشگری و توسعه

گردشگری و توسعه

واکاوی ازدحام گردشگری از منظر گردشگری هوشمند

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
مهدی کروبی 1
محمود ضیائی 2
سیدمجتبی محمودزاده 3
نسترن پویان زاده 4
1 استاد تمام و عضو هیئت علمی گروه مدیریت جهانگردی، دانشکدهٔ مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
2 استاد تمام و عضو هیئت علمی گروه مدیریت جهانگردی، دانشکدهٔ مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی،تهران، ایران.
3 استادیار گروه مدیریت جهانگردی، دانشکدهٔ مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
4 دانشجوی دکتری مدیریت گردشگری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
10.22034/jtd.2023.366703.2683
چکیده
ازدحام گردشگری خطری برای مقصدها است؛ زیرا عواملی که به گردشگری قدرت می‌بخشند، اگر به‌خوبی مدیریت نشوند، پیامدهای منفی اجتناب‌ناپذیری خواهند داشت که به کاهش تعداد گردشگر در مقصدها منجر می‌شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی و واکاوی ازدحام گردشگری از منظر گردشگری هوشمند برای مقصدهای گردشگری انجام شده است. این پژوهش از نوع توسعه‌ای - کاربردی و به‌لحاظ روش‌شناسی در زمرهٔ پژوهش کیفی قرار دارد. به‌منظور گردآوری داده‌های کیفی، از ابزار مصاحبه استفاده شده است. مشارکت‌کنندگان، در این پژوهش، 21 نفر از مدیران و مسئولان سازمان‌های متولی گردشگری، متصدیان و فعالان گردشگری، اعضای هیئت علمی دانشگاه‌های مسلط به موضوع هستند که، با روش گلوله‌برفی و تا رسیدن به اشباع نظری، مصاحبه‌ها انجام شد. در این خصوص، یافته‌های حاصل از مصاحبه با استفاده از روش تحلیل مضمون تحلیل شدند و درنهایت 193 کد باز، 18 کد محوری و 3 کد انتخابی استخراج شد. نتایج نشان می‌دهد مدیریت ازدحام گردشگری شامل سه بعد عرضهٔ گردشگری با مؤلفه‌های تأسیسات و جاذبه، موقعیت فضایی و جغرافیایی مقصد، ظرفیت تحمل محیطی و روان‌شناختی بومیان، پلتفرم‌های گردشگری هوشمند، خدمات و سرویس‌های هوشمند، بازاریابی و تبلیغات هوشمند؛ بعد تقاضای گردشگری با مؤلفه‌های الگوی رفتاری و شخصیتی گردشگران، فصلی بودن گردشگری، ظرفیت تحمل روانی و اجتماعی گردشگران، موقعیت فضایی و جغرافیایی مبدأ، فرهنگ گردشگر و سبک سفر، انگیزهٔ گردشگر و بعد ساختاری/ مدیریتی با مؤلفه‌های سازوکار توزیع هوشمند، دولت و حاکمیت هوشمند، قوانین و سیاست‌ها، ساختار و سیستم هوشمند، الگو و سبک مدیریت هوشمند و آموزش و فرهنگ‌سازی دسته‌بندی شده است.
کلیدواژه‌ها
ازدحام گردشگری
گردشگری هوشمند
مدیریت ازدحام گردشگری

عنوان مقاله English

Analysis Of Overtourism From The Point Of Smart Tourism View

نویسندگان English

Mehdi karoubi 1
Mahmood Ziaee 2
Seyed mojtaba Mahmoudzadeh 3
Nastaran Pouyanzadeh 4
1 Full professor and faculty member of Tourism Management Department, Faculty of Management and Accounting, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran
2 Full professor and faculty member of Tourism Management Department, Faculty of Management and Accounting, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran.
3 Assistant Professor, Department of Tourism Management, School of Management and Accounting, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran.
4 PhD Candidate in Tourism Management, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran.
چکیده English

Overtourism is a danger for tourism destinations because the factors that give power to tourism, if not managed well, will impose unavoidable negative consequences that will lead to a decrease in the number of tourists in the destinations. The current research has been conducted with the aim of investigating and analyzing overtourism from the point of view of smart tourism for tourism destinations. This research is of the developmental-applied type and in terms of methodology, it is in the category of qualitative research. In order to collect qualitative data, the interview tool was used. The participants in this research are 21 managers and officials of organizations in charge of tourism, tourism practitioners and activists, academic faculty members of universities who are in charge of the subject, who conducted interviews with the snowball method and reaching theoretical saturation. In this regard, the findings of the interview were analyzed using thematic analysis method and finally 193 open codes, 18 central codes and 3 selective codes were extracted. The results show that overtourism management includes three dimensions of tourism supply with facilities and attraction components, spatial and geographical location of the destination, environmental and psychological tolerance capacity of natives, smart tourism platforms, smart services, smart marketing and advertising, tourism demand dimension with the components of the behavioral and personality patterns of tourists, seasonality of tourism, psychological and social tolerance capacity of tourists, spatial and geographical location of origin, tourist culture and travel style, tourist motivation and structural/management dimension with the components of intelligent distribution mechanism, government And smart governance, laws and policies, smart structure and system, smart management pattern and style, education and culture building are categorized.

کلیدواژه‌ها English

Overtourism
Smart tourism
Management of overtourism
اقبالی‌زاده، مینا (1395). تحلیل کارکردهای اپلیکیشن‌های تلفن هوشمند در برنامه‌ریزی و شکل‌گیری تجربهٔ سفر در ایران. پایان‌نامهٔ کارشناسی ارشد، دانشکدهٔ علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران. https://elmnet.ir/article/10946462-31302
باقری، فاطمه، قادری، اسماعیل، فرزین، محمدرضا و کاظمیان، غلامرضا (1398). مدیریت گردشگری ساحلی؛ تحلیل رویکرد یکپارچه. گردشگری و توسعه، 7(4)، ۲۰۴-۱۷۵. https://doi.org/10.22034/jtd.2018.144703.1486
بهمن اصفهانی، زهره (1391). طراحی و شبیه‌سازی یک مدل هوشمند جهت توسعهٔ گردشگری الکترونیک با استفاده از شبکهٔ عصبی. پایان‌نامهٔ کارشناسی ارشد، دانشکدهٔ آموزش‌های الکترونیکی، دانشگاه شیراز. https://elmnet.ir/article/1469500-72131
خانی شیرکوهی، فاطمه (1397). بررسی تأثیر ویژگی‌های تکنولوژی گردشگری هوشمند و ارزش ادراک‌شده از مقصد بر وفاداری گردشگر با نقش میانجیگری رضایت گردشگر و نقش تعدیلگری خودکارآمدی. پایان‌نامهٔ کارشناسی ارشد، دانشکدهٔ اقتصاد و علوم اداری، دانشگاه سمنان. https://irandoc.ac.ir/
دلشاد، علی (1399). مدل اثرگذاری هوشمندی بر رقابت‌پذیری مقصدهای گردشگری شهری در ایران (مورد مطالعه: یزد). رسالهٔ دکتری دانشگاه علامه طباطبایی، استاد راهنما دکتر محمود ضیائی. https://irandoc.ac.ir/
زیدآبادی، گلنوش (1393). اولویت‌بندی استراتژی‌های بازارزدایی برای مدیریت تقاضای مقصدهای گردشگری (مورد مطالعه: شهر کاشان). پایان‌نامهٔ کارشناسی ارشد دانشگاه علامه طباطبایی، استاد راهنما دکتر محمود ضیائی.  https://irandoc.ac.ir/
شعبانی، پریسا (1393). بررسی وضعیت توسعهٔ مقصد گردشگری بر اساس نظریهٔ باتلر و داکسی در راستای تدوین راهبردهای کلان و مدیریت مقصد (مطالعهٔ موردی: شهر ساحلی بابلسر). پایان‌نامهٔ کارشناسی ارشد، دانشکدهٔ مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی.  https://irandoc.ac.ir/
شفیعی، ساناز، رجب‌زاده قطری، علی، حسن‌زاده، علیرضا و جهانیان، سعید (1395). بررسی تأثیر فنّاوری اطلاعات بر توسعهٔ پایدار مقاصد گردشگری به‌منظور توسعهٔ مقاصد گردشگری هوشمند (با استفاده از رویکرد فراترکیب). فصلنامهٔ علمی پژوهشی تحقیقات بازاریابی نوین، ۷(۲۷)، ۱۱۶-۹۵. https://doi.org/10.22108/nmrj.2017.103939.1247
شکاری، فاطمه (1390). تعیین ظرفیت تحمل اجتماعی و واکنش رفتاری دیدارکنندگان به ازدحام گردشگری در آبشار مارگون، پایان‌نامهٔ کارشناسی ارشد دانشگاه علامه طباطبایی، تهران.
ضیائی، محمود و ترابیان، پونه (1389). ﺳﻨﺠﺶ ﺳﻄﺢ ﻗﺎﺑﻞ‌ﻗﺒﻮل اﺛﺮات منفی اﺟﺘﻤﺎعی ﮔﺮدﺷﮕﺮان ﺑﺮ ﺟﻮاﻣﻊ محلی در اﻳﺮان (ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ: ﺳﻜﻮﻧﺘﮕﺎه‌های روﺳﺘﺎیی ﺣﻮزهٔ ﺗﺎﻻب پریشان). فصلنامهٔ علمی - پژوهشی انجمن جغرافیای ایران، ۸(۲۷)، ۲۲۵-۲۰۵. http://ensani.ir/fa/article/192359
ضیائی، محمود و شکاری، فاطمه (1392). اولویت‌بندی متغیرهای تأثیرگذار بر ادراک دیدارکنندگان از ازدحام در آبشار مارگون. جغرافیا و آمایش شهری - منطقه‌ای، ۳(6)، ۴۸-۳۱. https://doi.org/10.22111/GAIJ.2013.1076
ضیائی، محمود و حسن‌پور، محمود (1392). تدوین حوزه‌های راهبردی توسعهٔ مقاصد گردشگری با استفاده از تطبیق تئوریک و کاربردی مدل‌های چرخهٔ حیات مقصد و شاخص رنجش داکسی. مجلهٔ جغرافیا و آمایش شهری – منطقه‌ای، ۳(۹)، ۲۸-۱۵. https://doi.org/10.22111/gaij.2014.1386
ضیائی، محمود، دلشاد، علی، تقوی فرد، محمدتقی و تاج زاده نمین، ابوالفضل اردشیر (1398). چارچوب مفهومی هوشمندی مقصدهای گردشگری شهری با رویکرد فراترکیب. گردشگری و توسعه، ۹(۲۲)، ۲۱۳-۱۸۸. https://doi.org/10.22034/JTD.2020.207941.1873
Bagheri, F., Qadiri, I., Farzin, M. R., & Kazemian, G. (2017). coastal tourism management; analysis of integrated approach. Tourism and development, 7(4), 175-204. https://doi.org/10.22034/jtd.2018.144703.1486 [In Persian]
Bahman Esfahani, Z. (2013). Design and simulation of an intelligent model for the development of e-tourism using neural network. Master's thesis, Faculty of Electronic Education, Shiraz University. https://elmnet.ir/article/1469500-72131 [In Persian]
Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77-101.
Buhalis, D., & Leung, R. (2018). Smart hospitality—Interconnectivity and interoperability towards an ecosystem. International Journal of Hospitality Management, 71, 41–50. https://daneshyari.com/article/preview/7419058
Creswell, J. W., Plano Clark, V. L., & Garrett, A. L. (2008). Methodological issues in conducting mixed methods research designs. Advances in mixed methods research, 1(1), 66-83. https://www.jstor.org/stable/43651724
Delshad, A. (2019). the model of the influence of intelligence on the competitiveness of urban tourism destinations in Iran (case study: Yazd). doctoral dissertation of Allameh Tabatabai University, supervisor Dr. Mahmoud Ziaei. https://irandoc.ac.ir/ [In Persian]
Dodds, R., & Butler, R. (Eds.) (2019). Overtourism: Issues, realities and solutions (Vol. 1). Walter de Gruyter GmbH & Co KG. https://www.researchgate.net/
Dredge, D. (2017). Overtourism. Old wine in new bottles, 12. https://doi.org/10.1515/9783110607369-001
Egresi, I. (2018). Tourismophobia in European cities (can tourists and residents still co-habitate in the city?). Co) Habitation Tactics: Imagining Future Spaces in Architecture, City and Landscape, Tirana, Albania, available at: https://works. bepress. com/istvan-egresi/25. https://www.researchgate.net/publication/327883652
Ghaderi, Z., Hall, M. C. M., & Ryan, C. (2022). Overtourism, Residents and Iranian Rural Villages: Voices from A Developing Country. Journal of Outdoor Recreation and Tourism, 37, 100487. https://doi.org/10.1016/j.jort.2022.100487
Goodwin, H. (2017). The challenge of overtourism. Responsible tourism partnership, 4(2017), 1-19. http://haroldgoodwin.info/pubs/RTP’WP4Overtourism01ʹ2017.pdf
Gretzel, U. (2018). Smart Tourism: Hype or Real Opprtunity? Keynote at TTRA Canada Conference. https://ttra.com/wp-content
Hall, C., Oklevik, O., Gössling, S., M., Steen Jacobsen, J. K., Grøtte, I. P., & McCabe, S. (2019). Overtourism, optimisation, and destination performance indicators: a case study of activities in Fjord Norway. Journal of Sustainable Tourism, 1-21. https://doi.org/10.1080/09669582.2018.1533020
Iqbalizadeh, M. (2016). Analysis of the functions of smart phone applications in planning and shaping the travel experience in Iran. Master's thesis, Faculty of Humanities and Social Sciences, Mazandaran University. https://elmnet.ir/article/10946462-31302 [In Persian]
Ivars-Baidal, J., García Hernández, M., & Mendoza de Miguel, S. (2019). Integrating overtourism in the smart tourism cities agenda. e-Review of Tourism Research (eRTR), 17(2). https://ertr-ojs-tamu.tdl.org/ertr/article/view/500
Jamieson, W., & Jamieson, M. (2016). Urban destination level tactical tourism planning in developing economies. Tourism Development Journal, 14(1), 1-18. https://www.ucalgary.ca
Khani Shirkohi, F. (2017). Investigating the impact of smart tourism technology features and the perceived value of the destination on tourist loyalty with the mediating role of tourist satisfaction and the moderating role of self-efficacy. Master's thesis, Faculty of Economics and Administrative Sciences, Semnan University. https://irandoc.ac.ir/ [In Persian]
King, N., Brooks, J., & Horrocks, C. (2010). Interviews in qualitative research. https://doi.org/10.4236/oalib.1109444
Koens, K., Postma, A., & Papp, B. (2018). Is Overtourism overused? Understanding the impact of tourism in a city context. Sustainability, 10(12), 4384. https://doi.org/10.3390/su10124384
Krajickova, A., Hampl, F., & Lancosova, E. (2022). Visitors’ perceptions of overtourism impacts in a small destination. Anatolia, 33(2), 236-246.
Kuščer, K., & Mihalič, T. (2019). Residents’ attitudes towards overtourism from the perspective of tourism impacts and cooperation—The case of Ljubljana. Sustainability, 11(6), 1823. https://doi.org/10.3390/su11061823
Martins, M. (2018). Tourism planning and tourismphobia: An Analysis of the Strategic Tourism Plan of Barcelona 2010-2015. Journal of Tourism, Heritage & Services Marketing (JTHSM), 4(1), 3-7. https://mpra.ub.uni-muenchen.de/88203/
Martín Martín, J. M., Guaita Martínez, J. M., & Salinas Fernández, J. A. (2018). An analysis of the factors behind the citizen’s attitude of rejection towards tourism in a context of overtourism and economic dependence on this activity. Sustainability, 10(8), 2851. https://doi.org/10.3390/su10082851
Milano, C., Cheer, J. M., & Novelli, M. (2018). Overtourism is becoming a major issue for cities across the globe. The Conversation, 18 July 2018. http://theconversation.com/overtourism-agrowing-global-problem-100029
Mohanty, P., Nair, N., & Sharma, A. (2022). Overcoming overtourism through technology: the case of Asian cities. In Technology Application in Tourism in Asia: Innovations, Theories and Practices (pp. 395-405). Singapore: Springer Nature Singapore.
Pechlaner, H., Innerhofer, E., & Erschbamer, G. (Eds.) (2020). Overtourism: Tourism Management and Solutions. Routledge. https://www.routledge.com/
Perkumienė, D., & Pranskūnienė, R. (2019). Overtourism: Between the right to travel and residents’ rights. Sustainability, 11(7), 2138. https://doi.org/10.3390/su11072138
Postma, A., & Schmuecker, D. (2017) Understanding and overcoming negative impacts of tourism in city destinations: Conceptual model and strategic framework. Journal of Tourism Futures, 3(2), 144–156. https://doi.org/10.1108/JTF-04-2017-0022
Shabani, P. (2013). investigation of the development status of tourism destination based on Butler and Doxy's theory in line with formulation of macro strategies and destination management (case study: coastal city of Babolsar). Master's thesis, Faculty of Management and Accounting, Allameh Tabatabai University. https://irandoc.ac.ir/ [In Persian]
Shafiei, S., Rajabzadeh Qatari, A., Hassanzadeh, A., & Jahanian, S. (2015). Investigating the impact of information technology on the sustainable development of tourist destinations in order to develop smart tourist destinations (using a metacombination approach). Marketing Research Quarterly Novin, 7(27), 95-116. https://doi.org/10.22108/nmrj.2017.103939.1247 [In Persian]
Shekari, F. (2018). Determining the social tolerance capacity and behavioral response of visitors to the tourist crowd in Margun waterfall, Master's thesis of Allameh Tabatabai University, Tehran. [In Persian]
Taiminen, S. (2018). The negative impacts of overtourism on tourism destination from environmental and socio-cultural perspectives. https://www.theseus.fi/handle/10024/158561
Tourtellot, J. (2017). Overtourism’ plagues great destinations; here’s why. National Geographic, October, 29, 2017. https://blog.nationalgeographic.org/2017/10/29/overtourism-plagues-great-desti nations-heres-why/
UNWTO (2018). “Overtourism?” Understanding and managing urban tourism growth beyond perceptions. Madrid: UNWTO. https://www.e-unwto.org/doi/pdf/10.18111/9789284420070
Vagena, A. (2021). OVERTOURISM: Definition and impact. Academia Letters, 12(7). http://doi.org/10.20935/AL1207
Walmsley, A. (2017). Overtourism and underemployment: a modern labour market dilemma. In responsible tourism in destinations 13–Tackling overtourism–Local responses. https://www.researchgate.net/publication
Weber, F., Stettler, J., Priskin, J., Rosenberg-Taufer, B., Ponnapureddy, S., Fux, S., ... & Gross, S. (2017). Tourism destinations under pressure. WorkingPaper. Lucerne University of Applied Sciences and Arts, Luzern. https://static1. squarespace. com/static/56dacbc6d210b821510cf939,5909, 1493814076440
Weber, F. (2018). Overtourism. An analysis of contextual factors contributing to negative developments in overcrowded tourism destinations. BEST EN Think Tank XVII: Innovation and progress in sustainable tourism, 315. https://www.besteducationnetwork.org
World tourism organization (2017). Unwto tourism highlights, Unwto Madrid. https://www.e-unwto.org/doi/book/10.18111/9789284419685
Zeidabadi, G. (2013). prioritizing de-marketing strategies for demand management of tourist destinations (case study: Kashan city). Master's thesis of Allameh Tabatabai University, supervisor Dr. Mahmoud Ziaei. https://irandoc.ac.ir/ [In Persian]
Ziaei, M., & Tarabian, P. (2009). Measuring the Acceptable Level of Negative Social Impacts of Tourists on Local Communities in Iran by Studying the Rural Settlements of Parishan Yatib Area. Scientific Research Quarterly of the Geographical Society of Iran, 8(27), 205-225. http://ensani.ir/fa/article/192359 [In Persian]
Ziaei, M., & Shekari, F. (2012). prioritizing the variables affecting visitors' perception of crowding in Margun waterfall. Geography and Urban-Regional Planning, 3(6), 31-48. https://doi.org/10.22111/GAIJ.2013.1076 [In Persian]
Ziaei, M., & Hasanpour, M. (2012). Compilation of strategic areas for the development of tourism destinations using theoretical and practical adaptation of destination life cycle models and Doxy resentment index. Journal of Geography and Urban-Regional Planning, 3(9), 15-28. http://ensani.ir/fa/article/323779 [In Persian]