عوامل ادراکی موثر بر تمایل گردشگران مسلمان خارجی به انتخاب محصولات حلال

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه تهران

10.22034/jtd.2019.97692.1183

چکیده

امروزه برند حلال صرفا یک مفهوم مذهبی و الزام دینی نبوده و به یک یا چند قومیت خلاصه نمی‌شود بلکه تبدیل به یک نماد جهانی برای تضمین کیفیت و انتخاب شیوه زندگی مشخص در قلمرو کسب‌و‌کار و تجارت شده است. از طرفی حلال به عنوان جنبه‌ای از فرهنگ اسلامی باعث بروز نگرش جدیدی در بازاریابی شده است. پژوهش حاضر در قالب یک مدل جامع، عوامل ادراکی موثر بر تمایل به انتخاب محصولات حلال را در بین گردشگران مسلمان خارجی که به ایران سفر داشته اند مورد بررسی قرار می‌دهد. پژوهش، بر اساس هدف، یک پژوهش توسعه ای محسوب می‌شود و از نظر ماهیت و روش، از نوع پژوهش‌های توصیفی به حساب می‌آید و ابزار جمع‌آوری داده‌ها پرسشنامه می‌باشد که به صورت حضوری و اینترنتی توزیع گردید. در این پژوهش، روایی محتوا و روایی سازه مورد سنجش و بررسی قرار گرفته است و پایایی پرسشنامه از طریق محاسبه ضرایب بارهای عاملی آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی به دست آمده است. جهت تجزیه-و‌تحلیل داده‌ها از مدل‌سازی معادلات ساختاری (SEM) و تحلیل عاملی تاییدی (CFA) و نرم افزارهای SPSSو PLS استفاده شده است. یافته ها حاکی از تاثیر مثبت و معنادار متغیرهای سودمندی دریافتی و هنجار ذهنی بر نگرش، تاثیر مثبت و معنادار نگرش بر اگاهی حلال و تمایل به خرید محصولات حلال و تاثیر مثبت و معنادار آگاهی حلال بر تمایل به خرید محصولات حلال است. همچنین تقید مذهبی رابطه بین هنجار ذهنی و نگرش را تعدیل میکند اما چنین تاثیری در رابطه بین سودمندی دریافتی و نگرش ندارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Perceptual factors affecting foreign muslim tourists tendency to choose Halal products

نویسندگان [English]

  • morteza soltani
  • soheila hashemi
university of tehran
چکیده [English]

Today, Halal brand is not just a religious concept and requirement and is not limited to some specific nationalities. It has become a global symbol for quality guarantee and choosing a certain lifestyle in the realm of business and commerce. On the other hand, Halal as an aspect of Islamic culture has led to a new paradigm in marketing. This study - in form of a comprehensive model- examines perceptual factors affecting the choice of Halal products by muslim tourists traveled to Iran. Considering the purpose, this research, is an developmental one and is considered as descriptive research in terms of nature and method. Data collection performed using questionnaire which is distributed verbal and online. Content and construct validity evaluated. Reliability of the questionnaire was obtained by calculating the coefficients of factor loadings of Cronbach's alpha and composite reliability. Structural equation modeling (SEM) and confirmatory factor analysis (CFA) performed by SPSS and PLS softwares. Results showed that usefulness received and subjective norm has a significant positive impact on the attitude, attitude has a significant positive impact on Halal awareness and tending to choose Halal products, Halal awareness has a significant positive impact on tending to choose Halal products. Besides religious adherence moderates the relationship between subjective norms and attitude and has no such role in the relationship between usefulness received and attitude.

کلیدواژه‌ها [English]

  • religious belief
  • choice of halal products
  • Attitude
  • Subjective Norm
  1. امیدی، فریدون، صدرهاشمی، محمدمهدی، آدینه‎فر، امیررضا، زینلی، سجاد (1396). «بررسی تأثیرات تبلیغات تجاری بر نگرش و قصد خرید مصرف‎کنندگان مصرف سبز». دوماهنامۀ مطالعات کاربردی در علوم مدیریت و توسعه، سال دوم، شمارۀ 5، صص 60-76.

    جلالیان، سعید و خیری، بهرام (1392). «بررسی ‌تأثیر ارتقای استانداردهای اخلاقی و بهبود هنجارهای ذهنی در کاهش تمایل به خرید مصرف‌کننده از کالایی با نام تجاری مشابه اصل». فصل‌نامۀ مدیریت توسعه و تحول، سال پنجم، شمارۀ 13، صص 7-69.

    خواجه‌نوری، بیژن، مساوات، سید ابراهیم و مؤذنی، مریم (1391). «مذهب و رفتار مصرف‌کننده، فصل‌نامۀ علمی-پژوهشی زن و جامعه». سال سوم، شمارۀ 11، صص 74-109.

    داوری، علی و رضازاده، آرش (1392). مدلسازی معادلات ساختاری با نرم‌افزار PLS، تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی واحد تهران.

    شهبازی، علی (1394). «بررسی رابطۀ پایبندی به مناسک و رعایت شئونات اخلاقی و فرهنگی در میان دانشجویان دانشگاه آزاد واحد رشت». فرهنگ در دانشگاه اسلامی، سال پنجم، شمارۀ 2، صص 243-258.

    شیرخدایی، میثم و نوری‌پور، امیرحسین (1392). «بررسی نقش نگرش به گواهی برند حلال در خلق ارزش ویژۀ برند». دوفصل‌نامۀ علمی ـ پژوهشی مدیریت اسلامی، دورۀ 21، شمارۀ 2، صص 127-149.

    غفاری آشتیانی، پیمان، حری، محمدصادق و غلامی، بهمن (1390). «بررسی نقش اعتماد الکترونیک و هنجار ذهنی در پذیرش وب‌سایت تجارت الکترونیک توسط مشتریان». مجلۀ مدیریت بازاریابی، سال ششم، شمارۀ 12، صص 63-80.

    مصطفوی، سید محمدحسن (1392). «بررسی اثر فرصت‎های جهانی‌شدن بر بازار کالاها و خدمات». فصل‌نامۀ اقتصاد و بانکداری اسلامی، سال 1، شمارۀ 2، صص 137-167.

    نوروزی، فائزه (1390)، معاونت کمک‎های تجاری، دفتر توسعۀ صادرات کالا، صص 1-8.

    نیکوکار، غلامحسین، نجات‌بخش اصفهانی، علی و شاه‌نظری، علی (1392). «طراحی الگوی جامع ترفیع جایگاه برند حلال در بازارهای فرامنطقه‎ای با رویکردی سیستمی». دوفصل‌نامۀ علمی ـ پژوهشی مدیریت اسلامی، دورۀ 21، شمارۀ 1، صص 241-257.

    Abdul aziz, y. and vui chok, n., (2013). The role of halal awareness, halal certification, and marketing components in determining halal purchase intentionamong non-muslims in malaysia: a structural equation modeling approach, Journal of International Food and Agribusiness Marketing, Vol.25, Iss. 1, pp. 1–23.

    Afzaal Ali , Adnan Ali and Mehkar Sherwani (2017). Shaping Halal Into a Brand? Factors Affecting Consumers’ Halal Brand Purchase Intention, Journal of International Food & Agribusiness Marketing, Volume 29, Issue 3 , pp. 234-259

    Ajzen, I. and Fishbein, M. (2005). The Influence of Attitudes on Behavior, Social and Behavioral Sciences, PP. 173-221.

    Alserhan, B. A. (2010). Islamic branding: A conceptualization of related terms, Journal of Brand Management, vol. 18, Iss.1, pp. 34-49.

    Ambali, A. R. and Bakar, A. N. (2014). People’s awareness on halal foods and products: potential issues for policy-makes. Social and Behavioral Sciences, Vol.121, pp.3-25.

    Ardyanti, A. and Tunkunashril, A. and Mohdhelmi, Y. (2013). a study on halal food awareness among muslim customers in klang valley. International conference on business and economic Research proceeding, pp.1073-1087.

    Davis, F. D. (1996). Perceived Usefulness, Perceived Ease of Use, and User Acceptance of Information Technology, Management Information Systems Research Center, Vol. 13, No. 3, pp. 319-340.

    Donahue, M. J. (1985). Intrinsic and extrinsic religiousness: the empirical research, Journal for the Scientific Study of Religion, Vol. 24, No. 4, pp. 418-423.

    Heidarzadeh, H. and Ramezani, M. R. (2011). Intention to halal products in the world markets, Interdisciplinary Journal of Research in Business, Vol. 1, Iss. 5, pp. 1-7.

    Jamal. A. and Sharifuddin. J, (2014). Perceived value and perceived usefulness of halal labeling: The role of religion and culture. Journal of Business Research, Vol. 68, Iss. 5, pp. 933–941.

    Kim H-b. (Terry) kim, T. and won shin, S. (2008). Modeling roles of subjective norms and eTrust in customers' acceptance of airline B2C eCommerce websites, Tourism Management, Vol. 30, Iss. 2, pp. 266–277.

    1. Dharma Tuah Putra Nasution, Prana Ugiana GIO and Yossie Rossanty (2016). Does Religious Commitment Matter in the Relationship Between Brand Personality and Purchase Intention on Halal Brand? Evidence from Consumers in Indonesia, Expert Journal of Marketing, 4(2): 31-38

    Macdonald, E. and Sharp, B. (2000). Brand Awareness Effects on Consumer Decision Making for a Common, Repeat Purchase Product: A Replication, Journal of Business Research, Vol. 48, Iss. 1, PP. 5–15.

    Muhamad, R., Melewar, T. C. and Syed Alwi, S. F. (2011). Segmentation and brand positioning for Islamic financialservices, European Journal of Marketing, Vol. 46, No. 7/8, pp. 900-921.

    Muhamad, Y. S. N. and Wan Rashid, W. E. and Mohd Ariffin, N. and Mohd Rashid, N. (2014). Muslim’s Purchase Intention Towards Non-Muslim’s Halal Packaged Food Manufacturer, Procedia-Social and Behavioral Sciences, Vol. 130, pp.145 – 154.

    Mukhtar, A., and Butt, M. M. (2012). Intention to Choose Halal Products: the Role of Religiosity, Journal of Islamic Marketing, vol. 3, Iss. 2, pp. 108-120.

    Naina Mohamed, R., and Mohddaud, N. (2012). The Impact of Religious Sensitivity on Brand Trust, Equity and Values of Fast Food Industry in Malaysia, Business Strategy Series, vol. 13, No. 1, pp. 21-30.

    Omar, K. M., Nik Mat, N. K., Imhemed, G. A. and Ahamed, A. F. M. (2012). The Direct Effects of Halal Product Actual Purchase Antecedents among the International Muslim Consumers, American Journal of Economics, DOI: 10.5923/j.economics.20120001.20, pp. 87-92.

    Rahman, A. H. j., Wan. A, W. I., Mohamad, Mohd Yusoff, M. and Ismail. Z, (2011). Knowledge on Halal Food amongst Food Industry Entrepreneurs in Malaysia, Asian Social Science, vol. 7, No. 12, pp. 216-221.

    Rajagopal, S., Ramnan, S., Visvanathan, R. and Satapathy, S. (2011). Halal certification: implication for marketers in UAE, Journal of Islamic Marketing, Vol. 2 Iss, 2, pp.138 – 153.

    Rezai. G, (2008). Consumers’ Confidence in Halal Labeled Manufactured Food in Malaysia, PhD thesis, Universiti Putra Malaysia.

    Rozailin, A. R., Rezai, G., Mohamed, Z., Shamsudin, M. N. and Sharifuddin, M. N. (2014). Malaysia as Global Halal Hub: OIC Food Manufacturers’ Perspective, Journal of International Food and Agribusiness Marketing, Vol. 25, pp.154–166.

    Shaari, J. A., and Mohd Arifin, N. S. (2009). Dimension of Halal Purchase Intention: A Preliminary Study, Kota Samarahan: Faculty of Economics and Busines, Universiti Malaysia Sarawak.

    Shah Alam, S. and Mohamed Sayuti, N. (2011). Applying the Theory of Planned Behavior (Tpb) in Halalfood Purchasing, International Journal of Commerce and Management, vol. 21, iss. 1, pp. 8 – 20.

    Siala, A. (2013). Religious Influences on Consumers’ High-Involvement Purchasing Decisions, Journal of Services Marketing, Vol. 27, Iss. 7, pp. 579–589.

    Siti Haryati, S., Norudin, M. and Zalinawati, A. A. (2012). Analyzing the issue of respect and trust: determining the mediating role of religion, Social and Behavioral Sciences, Vol. 58, pp. 614 – 623.

    Suddin, L., Tanakinjal, G. H and Hanudin, A. (2009). Predicting Intention to Choose Halal Products Using Theory of Reasoned Action International, Journal of Islamic and Middle Eastern Finance and Management, Vol. 2, No. 1, pp. 66-76.

    Tarkiainen, A. and Sundqvist, S. (2005). Subjective Norms, Attitudes and Intentions of Finnish Consumers in Buying Organic Food, British Food Journal, Vol. 107, Iss 11, pp. 808 – 822.