تحلیل چالش‌ها و نقش‏ سازمان‌های غیر‌دولتی در توسعۀ بوم‌گردی در مناطق روستایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد توسعۀ روستایی، گروه مدیریت و توسعۀ کشاورزی، دانشکدۀ اقتصاد و توسعۀ کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، تهران

2 عضو هیئت علمی دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج ، ایران.

3 استاد دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج ، ایران.

10.22034/jtd.2020.232105.2039

چکیده

بوم‌گردی توجهی اساسی به پایداری دارد و منافع اقتصادی و اجتماعی فراوانی برای جوامع محلی به ارمغان می‏آورد. جلب مشارکت مردم محلی یکی از اصول بوم‌گردی است. سازمان‌های غیر‌دولتی نقش برجسته‌ای در توسعۀ بوم‌گردی مبتنی بر مشارکت جوامع محلی دارند و در بیشتر موارد، به علت حفاظت از تنوع‌ زیستی و محیط‌زیست یا توسعۀ پایدارِ زندگی مردم محلی، در موضوع بوم‌گردی تأثیر بسزایی می‌گذارند. در این پژوهش، با توجه به ضرورت توسعۀ بوم‌گردی و با به‌کارگیری روش نظریۀ زمینه‌ای، چالش‌ها و مشکلات پیش‌روی سازمان‌های غیر‌دولتی فعال در حوزۀ بوم‌گردی ایران بررسی شد. نمونۀ مطالعه‌شده دربردارندۀ 37 نفر از متخصصان بوم‌گردی و مدیران و کارشناسان سازمان‌های غیر‌دولتیِ فعال در حوزۀ بوم‌گردی، مدیران دولتی و اقامتگاه‌داران و ساکنان جامعۀ محلی است که با استفاده از راهبردهای نمونه‏گیری نظری، استقرای تحلیلی و حداکثر واریانس انتخاب شده‌اند. پرسش‏های مصاحبه‏های نیمه‏ساختاریافته پیرامون سؤالات اساسی تحقیق تدوین شده و پاسخ‌های افراد تحلیل و در سه مرحله کد‌گذاری شده است. نتایج نشان داد که تعدد سازمان‌های متولی بوم‌گردی و نبود دیدگاه صحیح دربارۀ بوم‌گردی و سازمان‌های غیر‌دولتی، از کدهای فضای کلان مؤثر بر کارکرد این سازمان‌ها است. بر اساس یافته‏‎های تحقیق، پیشنهادهایی به‌منظور بهبود نقش‏آفرینی سازمان‏های غیردولتی ارائه شده است. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analyzing the Challenges and Role of Non-governmental Organizations in the Development of Ecotourism in Rural Areas

نویسندگان [English]

  • Fateme Ebrahimi Fini 1
  • Hojjat Varmazyari 2
  • Khalil Kalantari 3
1 Graduate student in rural development, department of Agricultural management and development, Faculty of Agricultural Economics and Development, University of Tehran
2 Faculty member of agricultural development. Department of Agricultural development and management, Faculty of Agricultural Economics and Development, University of Tehran, Karaj, Iran.
3 Professor of regional planning, Department of Agricultural Economics, Faculty of Agricultural Economics and Development, University of Tehran, Karaj, Iran.
چکیده [English]

Ecotourism has a fundamental focus on sustainability and brings many economic and social benefits to local communities. Facilitating the participation of local people is one of the principles of ecotourism. Non-governmental organizations have a prominent role in ecotourism development. They promote local communities’ participation, and in most cases, play a crucial role in ecotourism development via conserving biodiversity and environment or the developing sustainable local livelihood. In this research, considering the necessity of ecotourism development and using the grounded theory method, the challenges and problems faced by active non-governmental organizations in the field of ecotourism in Iran were investigated. The study sample consists of 37 experts of ecotourism, managers and experts of active non-governmental organizations in the field of ecotourism, government managers, owners of lodges, and dwellers of the local community who were selected using strategies including theoretical sampling, analytical induction and maximum variance. The questions of the semi-structured interviews were formulated around the main research questions and the answers of the interviewees were analyzed and coded in three stages. The results showed that the multiplicity of organizations in charge of ecotourism and the lack of correct views about ecotourism and non-governmental organizations are among the macro-environment codes affecting the functioning of these organizations. Based on the research findings, some suggestions have been made to improve the role of non-governmental organizations.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ecotourism
  • Non-governmental Organizations
  • Challenges
  • Grounded theory
جوانی، خدیجه، بوزرجمهری، خدیجه، شایان، حمید و قاسمی، مریم (1396). «وضعیت سازمان‌های مردم‌نهاد در روستاها: فرآیند شکل‌گیری، آثار و پیامدها، منطقۀ موردمطالعه: روستاهای شهرستان رشتخوار». پژوهشهای روستائی، دورۀ 8، شمارۀ 1، ص 152-167.
درام، اندی و مور، الن (1389). توسعۀ بوم‏گردی راهنمای مدیران و برنامه‌ریزان حفظ محیط‌زیست. جلد نخست: آشنایی با بوم‏گردی. ترجمۀ محسن کلانتری و قدیر شکرااله‌زاده. زنجان: آذر کلک.
زاهدی، شمس‌السادات (1393). مبانی توریسم و اکوتوریسم پایدار با تأکید بر محیط‌زیست. تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبائی، چاپ سوم.
سلیانی، مسعود و وثوقی، منصور (1395). «عوامل مؤثر بر استفاده از ظرفیت سازمان‏های مردم‏نهاد در نظارت بر عملکرد دولت در فرایند توسعۀ محلی». توسعۀ محلی (روستایی_شهری)، دورۀ 8، شمارۀ 2، ص 220-199.
طاوسی، آرش و کولیوند، شکیبا (1395). «جایگاه سازمان های مردم‌نهاد در تحقق توسعۀ ملی». پنجمین کنفرانس الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت؛ الگوی پایه پیشرفت.
کلانتری‏ خلیل‏آباد، حسین، پور‏احمد، احمد، قاسمی، ایرج و موسوی، سیدرفیع (1395). «نهادهای محلی و ظرفیت آن‌ها در توسعۀ گردشگری پایدار شهری». فصل‌نامۀ میراث فرهنگی و گردشگری، دورۀ 1، شمارۀ 1، ص 1-21.
محمد‏پور، احمد (1392). روش تحقیق کیفی ضد روش، جلد دوم: مراحل و رویه‏های عملی در روش‌شناسی کیفی. تهران: جامعه‌شناسان. چاپ دوم.
محمدی، محمد (1383). «سازمان‏های غیر‏دولتی (NGOS): تعاریف طبقه‌بندی‏ها». مطالعات مدیریت (بهبود و تحول)، شمارۀ 42-41.
مقصودی، منیژه و رحیمی، عباس (1387). «روش ارزیابی مشارکتی روستایی: مطالعۀ موردی چهار روستا در منطقۀ اوان از استان قزوین». فصل‌نامۀ روستا و توسعه، دورۀ 11، شمارۀ 2، ص 91-118.
وود، مگان اپلر (1396). اصول، قواعد و سیاست‏های بوم‏گردی (اکوتوریسم) برای رسیدن به پایداری. ترجمۀ مریم شکوهی و حسین کلانتری. زنجان: نشر آذر کلک.
Christ, C., Hillel, O., Matus, S., & Sweeting, J. (2003). Tourism and Biodiversity: Mapping Tourism’s Global Footprint. Washington DC: United Nations Environment Program and Conservation International.
Cobbinah, P. B. (2015). “Contextualising the meaning of ecotourim. “Tourism Management Perspectives, 16, 179-189
Dinpanah, R., & Ghezalseflo, R. (2019). “Investigating the Role of Non-Governmental Organizations in Achieving Sustainable Rural Development (Case Study: Golestan Province)”. Journal of Research and Rural Planning, 8(3), 1-12.  
Dupuy, P. M., & Vierucci, L. (2008). NGOS in International Law: Efficiency in Flexibility. Northampton: Publishing E.Elgar.
Epler Wood, M. (2002). Ecotourism: Principles, Practices & Policies for sustainability. United nations environment programme (unep).
Finetty, S. (2001). Analyzing the roles of local non-governmental organizations (NGOs) in sustainable tourism; A case study of Belize, Central America. Theses and Dissertations (Comprehensive). 430. http://scholars.wlu.ca/etd/430
Fun, F. S., Chiun, L. M., Songan, P., & Nair, V. (2014). “The impact of local communities involvement and relationship quality on sustainable rural tourism in rural area, Sarawark moderating impact of self-efficacy”. Procedia-social and behavioral sciences, 144, 60-65.
Hetzer, D. (1965). “Environment, tourism, culture”. Links1: n.p. Ecotourism: competing and conflicting schools of thought. Honey, M. (1999). Ecotourism and Sustainable Development: Who Owns Paradise?. Washington DC: Island Press.
Hunt, C. A., Durham, H.W., Driscoll, L., & Honey, M. (2015). “Can Ecotourism Deliver Real Economic, Social, and Environmental Benefits? A Study of Osa Peninsula, Costa Rica”. Journal of Sustahnable Tourism, 2015, 23(3), 339-357.
Jamieson, W. (2003). “Poverty alleviation through sustainable tourism development”. Economic and social Commision for Asia and the pacific, united nations. NewYork.
Kimengsi, J. N., Kechia, M. A., Azibo, B. R., & Kwei, J. (2019). “Households's assets dynamics and ecotourism choices in the Western Highlands of Cameroon”. Sustainability, 11(1844), 1–16.
Kirkby, C. A., Giudice, R., Day, B., Turner, K., Soares-Filho, B. S., Oliveira-Rodrigues, H., & Yu, D. W. (2011). “Closing the ecotourism-conservation loop in the Peruvian Amazon”. Environmental Conservation, 38, 6–17.
Kry, S. Sasaki, N., Datta, A., Abe, I., Ken, S., & Tsusaka, T. (2020). “Assessment of the changing levels of livelihood assets in the Kampong Phluk community with implications for community-based ecotourism”. Tourism Management Perspectives, 34(2020), 100664.
Lewis, D. (2005). The Management of Non-Govermental Development Organization. Routledge  London.
Ma, B., Cai, Z., Zheng, J., & Wen, Y. (2019). “Conservation, ecotourism, poverty, and income inequality – A case study of nature reserves in Qinling, China”. World Development, 115, 236–244.
OK, K. (2006). “Multiple criteria activity selection for ecotourism planning in Igenda”. Tuek J Agric, 55, 153-164.
Powell, L. A., Edwards, R., Powell, K. D., & Nieland, K. (2018). “Geography of ecotourism potential in the Great Plains: Incentives for conservation”. Great Plains Research, University of Nebraska Press, 28(1), 15–24.
Romero-Brito T. P., Buckley R. C., & Byrne, J. (2016). “NGO Partnerships in Using Ecotourism for Conservation: Systematic Review and Meta-Analysis”. PLoS ONE, 11(11), e0166919.
Stanovci, M., Metin, H., & Ademi, B. (2019). “Financial Sustainability of NGOs: An Empirical Study of Kosovo NGOs”. IFAC PapersOnline, 52-25(2019), 113-118
Scheyvens, R. (1999). “Ecotourism and the Empowerment of Local Communities”. Tourism Management, 20, 245–249.
Stronza, A., & Gordillo, J. (2008). “Community Views of Ecotourism”. Annals of Tourism Research, 35(2), 448-468.
The International Ecotourism Society (2015). “what is ecotourism”. https://ecotourism.org/what-is-ecotourism/,
Toko, A. (2019). “The contribution of ecotourism to community-based conservation: A case study of forest conservation in a protected area in Cambodia”. Journal of Environmental Information Science, 2018(2), 13–24.
Weaver, D. (1998). Ecotourism in the Less Developed World. New York: CABI. 2001 The Encyclopedia of Ecotourism. Oxford: CABI.
Zhuang, H., Lassoie, J. P., & Wolf, S. A. (2011). „Ecotourism development in China: prospects for expanded roles for non-governmental organisations”. Journal of Ecotourism, 10(1), 46-63.