ارائه چارچوبی برای شناسایی و تجاری‌سازی فرصت‌های کارآفرینی در صنعت گردشگری تندرستی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه کارآفرینی سازمانی، دانشکده کارآفرینی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 گروه مدیریت بازرگانی- دانشکده مدیریت- دانشگاه تهران- تهران- ایران

3 گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

10.22034/jtd.2019.129875.1401

چکیده

توسعه جهانی گردشگری تندرستی فرصت‌های کارآفرینانه بکری را برای برنامه‌ریزان گردشگری در راستای توسعه بازار مقصد و متنوع‌سازی آن به ارمغان آورده است. در این میان، سرزمین ایران از پتانسیل‌های طبیعی و فرهنگی سرشاری برخوردار است که با مدیریت و برنامه‌ریزی صحیح قابلیت تبدیل به جاذبه‌های صنعت تندرستی را دارند، از این‌رو هدف پژوهش کیفی حاضر ارائه چارچوبی برای شناسایی فرصت‌های کارآفرینی گردشگری تندرستی است که با اتخاذ روش استقرایی و تفسیری تئوری داده‌بنیاد (رویکرد نوخاسته-گلیزری) انجام شده و دو قلمرو محیطی کتابخانه‌ای برای بررسی متون پیشین و محیط دانشگاهی و سازمانی برای انجام مصاحبه با خبرگان، متخصصان و فعالان صنعت گردشگری به‌طور عام و گردشگری سلامت به‌طور خاص که به روش ترکیبی نمونه‌گیری هدفمند و گلوله برفی انتخاب شدند را پوشش می‌دهد. به موجب تجزیه و تحلیل داده‌های حاصله به روش کدگذاری دستی، یافته‌های پژوهش که حاصل تجزیه و تحلیل داده‌های گردآوری‌شده، به روش کدگذاری دستی نشان می‌دهد که ابعاد و مؤلفه‌های اثرگذار و دخیل در توسعه کسب‌وکارهای تندرستی در چهار مقوله «محیط کلان کسب و کار»، «محیط خرد صنعت گردشگری تندرستی»، «موانع و چالش‌های توسعه» و «اثرات و تبعات-توسعه گردشگری تندرستی» جای می‌گیرند و استراتژی‌های توسعه این صنعت در قالب مقوله «فرایند شناسایی و تجاری‌سازی» (به‌عنوان هسته مرکزی مدل خروجی پژوهش) از مرحله شناخت بازار و پتانسیل‌ها تا دانش‌افزایی و تجاری‌سازی محصولات و خدمات تندرستی را پوشش می‌دهد که هر کدام شامل چندین اقدام در راستای بهره‌گیری پایدار از فرصت‌های کسب‌وکار و به‌ویژه کارآفرینی گردشگری تندرستی است

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Providing a framework for identifying and commercializing entrepreneurship opportunities in wellness industry

نویسندگان [English]

  • Nader Seyyedamiri 1
  • Zahra Rahmani 2
  • Tahmoures Hasangholi Pour 3
1 Assistant Professor, Department of Corporate Entrepreneurship, Faculty of Entrepreneurship, University of Tehran, Tehran, Iran
2 Department of Business Management- Faculty of management- University of Tehran- Tehran- Iran
3 Department of Business Management, Faculty of Management, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده [English]

The global development of wellness tourism has brought niche entrepreneurial opportunities for tourism planners to develop and diversify the destination market. Meanwhile, Iran enjoys enormous natural and cultural potentials which can attract wellness travelers through proper management and planning. Hence, this article has employed the grounded theory methodology (the emerging approach) to propose a guiding framework for identifying and commercializing entrepreneurial opportunities of wellness tourism in Iran. This aim is pursued through analysis of literature and discussion with related academic and industrial experts. To this end, a qualitative data collection method is adopted, and since the potential participants were limited and hard to find, a combination of targeted and snowball sampling is chosen to conduct extensive in-depth interviews to identify the most important factors engaged in wellness tourism entrepreneurship. Analyzing the gathered data through the manual coding process, the findings of this study show that the factors and components that influence and are engaged in the development of wellness tourism businesses can be covered in four categories; “Macro Business Environment”, “The Wellness Tourism Industry’s Micro-environment”, “Barriers and Challenges of Development”, and “Effects and Consequences-Wellness Tourism Development”. The developmental strategies are categorized under the “Identification and Commercialization Process” (as the core category of the research model), and cover the stages from market identification to the commercialization of wellness products and services, each containing several steps towards sustainable exploitation of wellness business opportunities and especially, wellness tourism entrepreneurship

کلیدواژه‌ها [English]

  • Tourism
  • Wellness
  • Wellness tourism
  • Entrepreneurship
  • Grounded theory
ابراهیمی، نسرین (1389). نقش چشمه‌های آب‌اسک در توسعۀ توریسم سلامت. پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی.
ایزدی، مرتضی، ایوبیان، علی، نصیری، طه، جنیدی، نعمت‌الله، فاضل، مژگان و حسینپورفرد، محمدجواد (1391). «وضعیت گردشگری سلامت در ایران؛ فرصت یا تهدید». مجلۀ طب نظامی، دورۀ 14، شمارۀ 2، ص 69-75.
بستام, هادی، مودی قالیباف، محمدمهدی و عاملی، امیررضا (۱۳۹۵). «نقش بازاریابی در توسعۀ گردشگری سلامت در ایران». مجلۀ دانشکدۀ پرستاری ارتش، سال شانزدهم، شمارۀ 1؛ https://www.civilica.com/Paper-JR_JANF-JR_JANF-16-1_002.html
بیرکس، ملانی و میلز، جین (1393). تحقیق مبنایی: راهنمای عملی. ترجمۀ سیدمحمد اعرابی و عبادالله بانشی. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی.
تیموری، سمیه (1395). شناسایی عوامل مؤثر بر توسعۀ محصولات گردشگری تندرستی در ایران. پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد، دانشکدۀ گردشگری، دانشگاه سمنان.
جابریان، شهرام (1382). دهکدۀ تندرستی فارس. پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی.
جعفرنژاد، وحید (1395). طراحی معماری سلامتکدۀ طب سنتی در تفرجگاه اندبیل شهرستان خلخال بر مبنای دیدگاه‌های روان‌شناسی محیطی. پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد. دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی ‌واحد خلخال.
دانایی‌فرد، حسن (1392). استراتژی‌های نظریه‌پردازی. تهران: انتشارات سمت.
سلیمی هیزجی، مهرناز (1392). مطالعۀ تطبیقی تجارب موفق گردشگری تندرستی در کشورهای منتخب با تأکید بر کشورهای درحال توسعه. پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد، دانشکدۀ مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی.
شالبافیان، علی‌اصغر (1394). گردشگری سلامت در رویکردی جامع. تهران: انتشارات مهکامه.
عربشاهی کریزی، احمد و آریان‌فر، مرتضی (1393). «بررسی جایگاه‌ها چشمه‌های آب‌گرم و معدنی در توسعۀ توریسم‌درمانی». فصل‌نامۀ فضای گردشگری، سال چهارم، شمارۀ 13، ص 141-167
گلشیری اصفهانی، زهرا، رکن‌الدین افتخاری، عبدالرضا و پورطارمی، مهدی (1393). «تبیین چرخه الگوی توسعه گرشگری سلامت در مناطق روستایی ایران». مجلۀ برنامه‌ریزی و توسعۀ گردشگری، سال سوم، شمارۀ 11، ص 11-32.
محمدزاده، یوسف، مرادخانی، امید و یحیوی دیزج، جعفر (۱۳۹۳). «ظرفیت‌های گردشگری سلامت در ایران؛ موانع، چالش‌ها و راهکارها». کنفرانس بین‌المللی توسعۀ پایدار، راهکارها و چالش‌ها با محوریت کشاورزی، منابع طبیعی، محیط‌زیست و گردشگری، تبریز، دبیرخانۀ دائمی کنفرانس بین‌المللی توسعۀ پایدار، راهکارها و چالش‌ها.
مهدوی‌نیا، نجمه (۱۳۹۶). «عوامل توسعۀ گردشگری سلامت در راستای توسعۀ پایدار». نخستین کنفرانس ملی به سوی شهرسازی و معماری دانش‌بنیان، تهران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران.
مهرابی، امیرحمزه، خنیفر، حسین، امیری، علی نقی، زارعی‌متین، حسن و جندقی، غلامرضا (1390)، «معرفی روش‌شناسی نظریۀ داده‌بنیاد برای تحقیقات اسلامی (ارائۀ یک نمونه)». نشریۀ مدیریت فرهنگ سازمانی، سال نهم، شمارۀ 23، ص 30-50.
نعمتی، ولی (1388). روش‌های ارتقای بهره‌برداری از چشمه‌های آب گرم و معدنی سرعین. پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد، دانشگاه علامه طباطبائی.
یادگار، نسیم، بازرگان، عباس و فقیه، نظام‌الدین (1390). «فرایند شکل‌گیری ابتکارات کارآفرینانة اجتماعی: الگویی برگرفته از نظریۀ برخاسته از داده‌ها». نشریۀ توسعۀ کارآفرینی، دورة چهارم، شمارۀ 3، ص 7-29.
Armaitiene, A, Bertuzyte, R, Vaskaitis, E. (2014) “Conceptual framework for rethinking of nature heritage management and health tourism in national parks”. Social and Behavioral Sciences 148(2014), 330 – 337.
Beigi, H, Zangiabadi, A. (2010). “Sustainable development approach to the ecotourism of Iran desert lands”. International Conference on Environmental Engineering and Applications.
Costa, C., Quintela, J., & Mendes, J. (2015). Health and Wellness Tourism: A Strategic Plan for Tourism and Thermalism Valorization of São Pedro do Sul. In M. Peris-Ortiz & J. Álvarez-García (Eds.). Health and Wellness Tourism: Emergence of a New Market Segment (pp. 21-32). New York, NY: Springer.
Creswell, J. W. (2005). Educational Research: Planning, Conducting, and Evaluating Quantitative and Qualitative Research (2nd edition). Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall.
Erfurt-Cooper, P. (2010). “The Importance of Natural Geothermal Resources in Tourism”. Proceedings World Geothermal Congress.
Glaser, B. G. (1992). Basic of Grounded Theory Analysis. Mill Valley, CA: Socio-logy press.
Glaser, B. G., & Strauss, A. (1967). The Discovery of the Grounded Theory: Strategies for Qualitative Research. New York: Routledge.
Global Spa Summit (2010). Spas and the Global Wellness Market: Synergies and Opportunities, prepared by SRI International. gss_sri_spasandwellnessreport_rev_82010.
Global Spa Summit (2011). Wellness Tourism and Medical Tourism: Where Do Spas Fit? Global Spa Summit, New York.
Global Wellness Institute (2014). Global Spa & Wellness Economy Monitor, prepared by SRI International.
Global Wellness Institute (2013). The Global Wellness Tourism Economy, prepared by SRI International.
Global Wellness Institute (2018). The Global Wellness Tourism Economy, prepared by SRI International.
Heung V. C. S., & Kucukusta, D. (2013). “Wellness Tourism in China: Resources, Development and Marketing”. Int. J. Tourism Res, 15(2013), 346–359.
Hjalager, A. M. & Flagestad A. (2012). “Innovations in wellbeing tourism in the Nordic countries”. Current Issues in Tourism, 15(8), 725-740.
Kensbock, S. & Jennings G. R. (2011). “Pursuing: A Grounded Theory of Tourism Entrepreneurs' Understanding and Praxis of Sustainable Tourism”. Asia Pacific Journal of Tourism Research 16(5), 489-504.
Laing, J. H., & Weiler, B. (2008). Mind, Body and Spirit: Health and Wellness Tourism in Asia. In J. Cochrane (Ed.), Asian Tourism: Growth and Change. (pp 379-389). Oxford: Elsevier.
Lee, C. F., & King, B. E. (2009). “A determination of destination competitiveness for Taiwan’s hot springs tourism sector using the Delphi technique”. Journal of Vacation Marketing, 15(3), 243-257.
Lee, C. F., & King, B. E. (2008). “Using the Delphi Method to Assess the Potential of Taiwan’s Hot Springs Tourism Sector”. Int. J. Tourism Res, 10(2008), 341–352.
Luo, Y., Lanlung, C., Kim, E., Tang. L. R., & Song, S. M. (2018). “Towards quality of life: the effects of the wellness tourism experience”. Journal of Travel & Tourism Marketing, 35, 4, 410-424.
Lister, G. (1999). Hopes and fears for the future of health: a European scenario for health and care in 2022. www.jbs.com.ac.uk/research/health/polfutures/pdf/hopes.
Matteucci, X., & Gnoth, J. (2017). “Elaborating on grounded theory in tourism research”. Annals of Tourism Research. 65, 49–59.
Mays, N., & Pope, G. (2002). “Assessing quality in qualitative research”. British Medical Journal, Jan, I, 50-52
Muller, H., & Kaufman, E. L. (2001). “Wellness Tourism: Market Analysis of a Special Health Tourism Segment and Implication for the Hotel Industry”. Journal of Vacation Marketing, 7(1), 1-13.
Newman, W. H.  (1995). “Stages in cross-cultural collaboration”. Journal of Asian Busines, ll(4), 69-94.
O’Reilly, M., & Parker, N. (2012). “Unsatisfactory Saturation: a critical exploration of the notion of saturated sample sizes in qualitative research”. Qualitative Research, 13(2), 190-197.
Pilzer, P. Z. (2007). The New Wellness Revolution: How to Make a Fortune in the Next Trillion Dollar Industry. New York: John Wiley and Sons.
Sotiriadis, M., Zyl, C.V., &Poole, C. (2016). “Suggesting a framework for innovation management in the industry of wellness tourism and spas”. African Journal of Hospitality, Tourism and Leisure, 5(4), 1-17.
Sousa. C. A. A., & Headriks, P. H. j. (2006). “The need for grounded theory in developing a knowledge based view of organization research methods”. Radboud University Nijmegen. 9(3) 315-338.
Strauss, A. L., & Corbin, J. M. (1990). Basic of Qualitative Research: Grounded Theory Procedures and Techniques. Newbury Park, CA: Sage.
Strauss, A.L., & Corbin, J. M. (2008). Basics of qualitative research: techniques and procedures for developing grounded theory, 3rd ed. Los Angeles: SAGE Publications.
Vervaeke, H. K., Korf, D. J, Benschop, A., & van den Brink, W. (2007). “How to find future ecstasy-users: Targeted and snowball sampling in an ethically sensitive context”. Addictive Behaviors, 32, 1705-1713.
Voigt, C., Laing, J., Wray, M., Brown, G., Howat, G., Weiler, B., & Trembath, R. (2010). Health Tourism in Australia: Supply, demand and opportunities. Australia: Sustainable Tourism Cooperative Research Centre.
Voigt, C.,C 1X & Pforr, C. (2014). Wellness Tourism: A destination perspective. Abingdon: Routledge.
Yazdi, A. (2013). “Potentials of Iran’s Geotourism and Structure of Mud Volcanoes”. J. Basic. Appl. Sci. Res., 3(1), 350-358.
Yeoman, I. (2008). Tomorrow’s Tourist. London: Butterworth- Heinemann.