مدیریت گردشگری ساحلی؛ تحلیل رویکرد یکپارچه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشکده مدیریت و حسابداری، گروه مدیریت گردشگری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران؛

2 دانشجوی دکترای مدیریت گردشگری، دانشکده مدیریت و حسابداری، گروه مدیریت گردشگری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران؛

3 دانشیار دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران؛

10.22034/jtd.2018.144703.1486

چکیده

سواحل به‌عنوان یکی از منابع غنی طبیعی، در سراسر دنیا از دیرباز، مورد توجه فعالان اقتصادی اعم از بخش گردشگری بوده است. در میان انواع بهره‌برداری‌ها از سواحل، گردشگری ساحلی، در ردیف قدیمی‌ترین شکل‌های گذران اوقات فراغت مردم محسوب و سالانه همراستا با توسعه امکانات و خدمات، به‌ تعداد گردشگران ساحلی افزوده می‌شود. این رشد قابل توجه گردشگری ساحلی از یک‌سو و حضور و فعالیت دیگر فعالیت‌های اقتصادی منتفع از اراضی و منابع ساحلی از سوی دیگر، ضرورت به‌کارگیری رویکردی همه‌جانبه را در مدیریت گردشگری ساحلی می‌طلبد؛ رویکردی که بتواند با تفکر سیستمی، علاوه بر ایجاد هماهنگی میان اجزای تشکیل‌دهنده گردشگری، نسبت به محیط بیرون و سایر بخش‌ها نیز مسئول باشد. رویکرد یکپارچه به مدیریت، رویکردی است که با تأکید بر مشایفی، مباحث پیرامون مفهوم «مدیریت یکپارچه گردشگری ساحلی» بررسی و مورد تحلیل قرار گرفته است. مطابق بررسی‌‌ها و نتایج، اتخاذ این شیوه مدیریت در عین مطلوبیت و محبوبیت، نیازمند عملیاتی-کردن معیارهایی چون ایجاد بستر قانونی و صراحت و شفافیت مقررات، حمایت مالی، وضوح کافی تعیین مسئولیت‌ها، تمرکززدایی و توزیع قدرت منصفانه، فرهنگ‌سازی، تقویت احساس مسئولیت اجتماعی و نگرش و منطق پایداری در میان سازمان‌های درگیر و در ارتباط با گردشگری است که در برخی شرایط و کشورها، کار آسانی نخواهد بود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Coastal tourism management: analysis the integrated approach

نویسندگان [English]

  • Esmaeil Ghaderi 1
  • Fatemeh Bagheri 2
  • Mohammadreza Farzin 1
  • gholamreza kazemian 3
1 Assistant Professor, Faculty of Management and Accounting, Tourism Management Department, Allameh Tabataba'i University, Tahran, Iran;
2 Ph. D Candidate in Tourism Management, Faculty of Management and Accounting, Tourism Management Department, Allameh Tabataba'i University, Tahran, Iran;
3 Associate Professor, Faculty of Management and Accounting, Allameh Tabataba'i University, Tahran, Iran;
چکیده [English]

Coasts, as one of the natural rich sources, have received much attention from economic actors including tourism sector. Among the various uses of coasts, coastal tourism is known as an old mode of leisure and increase the number of coastal tourists annually. Because of the considerable growth of coastal tourism on one hand and acting the other users from coastal lands and sources on the other hand, the necessity of applying an appropriate and all-out approach for coastal tourism management is required which be able to responsible for outside (macro) environment in addition to creating collaboration among tourism elements. Integrated management approach tries to solve conflicts and make coherent the visions and various strategic policies in different levels of execution by focusing on all stakeholders' involvement in management process. Undoubtedly, acting and interfering of governmental, general, private and public- based organizations into coastal development process influences on how to coastal tourism is managed. This paper studied and analysed the concept of "integrated management of coastal tourism" with using an analytical descriptive approach. According to the surveys, adoption of this management approach, while desirable and popular, requires the operationalization of criteria such as the creation of a legal framework and the clarity and transparency of regulations, financial support, adequate clarity of responsibilities, decentralization and fairly distribution of power, culture building, strengthening social responsibility, sustainability attitude and logic among the involved organizations and in relation to tourism which will not be easy in some conditions and countries.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Tourism Management
  • Coastal Tourism
  • integrated management approach
  • coastal zones
جلیلی، سید مصطفی و شکوهی بیدهندی، محمدصالح (۱۳۹۱). «ارزیابی طرح جشنوارۀ گردشگری نوروزی تهران قدیم با مدل مدیریت کیفیت یک‌پارچه در مقاصد گردشگری». معماری و شهرسازی آرمان‏شهر، شمارۀ ۱۵، صص ۲۱۴-۳۰۵.
دانه‏کار، افشین و مجنونیان، هنریک (۱۳۸۳). «معیارهای پیشنهادی برای ارزیابی مناطق ساحلی- دریایی به‌منظور تعیین مناطق تحت حفاظت ساحلی- دریایی ایران». محیط‏شناسی، شمارۀ ۳۵، صص ۹-۳۲.
سازمان جهانی گردشگری (۱۳۹۰). مدیریت مقصد. ترجمۀ سیدعلی دلبری و محمدهادی رجبی. تهران: مهکامه.
قریشی‏ مینا آباد، محمدباسط، معتمدی ‏مهر، اکبر و فرامرزی‏ گروس، نینا (۱۳۹0). «ارزیابی عملکرد مجتمع‏های گردشگری ساحلی (مورد مطالعه: مجتمع مروارید خزر)». برنامه‏ریزی منطقه‏ای، دورۀ 1، شمارۀ 4، صص ۲۹-۴۱.
قنواتی، عزت‏الله و منصوری، رضا (۱۳۹۲). «طبقه‏بندی مورفولوژیکی خط هوشمند ساحلی در راستای مدیریت یک‌پارچۀ مناطق ساحلی (پژوهش موردی: از نوشهر تا بابلسر)». پژوهش‏های ژئومورفولوژی کمّی، سال دوم، شمارۀ 2، صص ۹۹-۱۱۸.
کریمی ‏پور، یدالله و کریمی ‏پور، کوثر (۱۳۹۱). «مدیریت یک‌پارچۀ مناطق ساحلی و رویکردهای نظامی». مجلۀ انجمن جغرافیای ایران، دورۀ 10، شمارۀ 33، صص ۷۱-۸۶.
کولایی، الهه و شایسته، مهدی ‌(۱۳۹۳). «حکمرانی خوب و مدیریت یک‌پارچۀ مناطق ساحلی دریای خزر». محیط‏شناسی، دورۀ 40، شمارۀ 3، صص ۶۷۹-۶۹۲.
مسکینی، مریم (۱۳۸۹). «ارزیابی توسعۀ ساحلی و ارائۀ الگوی توسعۀ متناسب مناطق ساحلی». پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران.
مسلمی، آرمان (۱۳۹۴). «امکان‏سنجی تحقق مدیریت یک‌پارچه شهری (مطالعه موردی: شهر ارومیه)». پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد، دانشکدۀ علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران.
موسوی، میرنجف، حکمت‏نیا، حسن و عبدالله‌‏زاده، مهدی (۱۳۹۴). گردشگری ساحلی (ماهیت و مفاهیم). تهران: آراد.
یحیی تبار، فاطمه، طاهری، عصمت‎السادات و بهرام آقاجانی (۱۳۹۲). «ارائۀ مدلی از همکاری‏های بین سازمانی میان سازمان‏های مرتبط با صنعت گردشگری در استان مازندران». همایش ملی دانشگاه کارآفرین؛ صنعت دانش‏محور: مازندران.
Anfuso, G., Williams, A.T, Cabrera Hernández, J.A. & Pranzini, E. (2015). Coastal scenic assessment and tourism management in western Cuba, Tourism Management, 42, 307-320.
Bandara, H. M. & Ratnayake, I. (2015). Coastal Land Uses for Tourism in Sri Lanka: Conflicts and Planning Efforts, Sabaragamuwa University Journal, 14, 1, 41-57.
Bremer, S. (2013). Global Challenges in Integrated Coastal Zone Management, First Edition. Edited by Erlend Moksness, Einar Dahl and Josianne Støttrup. John Wiley & Sons, Ltd.
Caffyn, A. & Jobbins, G. (2003). Governance Capacity and Stakeholder Interactions in the Development and Management of Coastal Tourism, Journal of Sustainable Tourism, 224-246.
Caric (2010). Direct pollution cost assessment of cruising tourism in the Croatian Adriatic http://hrcak.srce.hr/file/81725.
Charlier, R. H. (1989). coastal zone: occupance, management and economic competitiveness, ocean & shoreline management,12. 383-402.
Cummins, V., O Mahony, C., & Connolly, N. (2004). Review of Integrated Coastal Zone Management and Principles of Best Practice, CMRC 2The European Science Foundation.
Davenport, J & Davenport, J.L. (2006). The impact of tourism and personal leisure transport on coastal environment: A review. Estuarine, coastal and shelf science. Vol.67. pp. 280-292.
Diakomihalis, M.N. (2007). Greek Maritime Tourism: Evolution, Structure and Prospects. In A. A. Pallis (ed.), Maritime Transport: The Greek Paradigm. Research in Transportation Economics, 21, 419-455.
Ehler, C., & Douvere, F. (2009). Marine Spatial Planning: a step-by-step approach toward ecosystem-based management. Intergovernmental Oceanographic Commission and Man and the Biosphere Programme. IOC Manual and Guides, 53, ICAM Dossier, 6. Paris: UNESCO. 
Farinos Dasi, J., Romero Gonzalez, R. & De Madariage, I. (2006). Structure problem for renewal of planning styles: the Spanish case, European Planning Studies, 13, 2, 217-235. 
Faulkner, B. (2003). Rejuvenating a maturing destination: The case of the Gold Coast. In B. - Faulkner, L. Fredline, L. Jago, & C. Cooper (Eds.), Progressing tourism research (pp. 34-86), Clevedon: Channel View Publications.
Ghosh, T. (2012). Sustainable coastal tourism: problems and management options, Journal of Geography and Geology, 4, 1: 163-169.
Gleasel, H. G. (2003). Stakeholder Inequalities in Integrated Coastal Management Projects,??.
Hall, C.M., (2001). Trends in ocean and coastal tourism: the end of the last frontier? Ocean Coast Manage, Trends Ocean Ind. 44, 601–618.
Harvey, N. & Caton, B. (2010). Coastal management in Australia, The University of Adelaide publishment
Honey, M., Krantz, D. (2007). Global Trends in Coastal Tourism, Marine Program World Wildlife Fund. Center on Ecotourism and Sustainable Development, Washington, DC. http://www.iet.tourspain.es, (2015). Tourspain website; http://www.iet.tourspain.es [WWW Document]. URL http://www.iet.tourspain.es (accessed 1.27.15).
Imran, S. (2013). Toward an integrated systems approach to sustainable tourism management in protected area. Doctoral thesis, University of Southern Queensland: Australia.
Jennings, S. (2004). Coastal tourism and shore line management, Annals of Tourism Management,31, 4, 899-922. 
Kay, R. & Alder, J. (2002). Coastal Planning and Management, Routledge London and New York.
Mafila, S.K. (2007). Integrated Coastal Zone Management, Course material, Department of Natural Resources & Conservation, Namibia.
Mateus, M., Almeida, D., Simonson, W., Felgueiras, M., Banza, P. & Batty, L. (2016). Conflictive uses of coastal areas: A case study in a southern European coastal lagoon (Ria de Alvor, Portugal), Ocean & Coastal Management, 132, 90-100.
Miller, M. L. Auyong, J. & Hadley, N.P. (2012). Sustainable coastal tourism: challenges for management, planning and education,??
Ming, G. (2007). coastal tourism in Dalian China, PhD thesis, National university of Singapore, department of geography.
Noronha, L. (2002). Coastal Tourism, Environment, and Sustainable Local Development. London: TER.
Papageorgiou, M. (2016). Coastal and marine tourism: A challenging factor in Marine Spatial Planning, Ocean & Coastal Management, 129, 44-48.
Reed, M. S., Graves, A., Dandy, N., Posthumus, H., Hubacek, K., Morris, J., Prell, C., Claire, H. Q., Lindsay, C. S. (2009). Who’s in and why? A typology of stakeholder analysis methods for natural resource management, Journal of Environmental Management, 90, 1933-1949.
Sánchez-Quiles, D. & Tovar-Sánchez, A. (2015). Are sunscreens a new environmental risk associated with coastal tourism, Environment International, 83, 158–170.
Sorensen. J, (1993). The international proliferation of integrated coastal zone management efforts, Ocean and Coastal Management, 45-81.
UNEP (United Nations Environment Programme) (2009). Sustainable Coastal Tourism, Regional Activity Centre (PAP/RAC).
Wall, G. (2007). Tourism in the Coastal Zone: Perspectives from Hainan, P.R. China, Special Section: Tourism and Regional Science JRAP, 37, 3, 193-198.
Weiss Reid, J. (2004). Researching the Role of Communities in Integrated Coastal Management in Nova Scotia, Prepared in partial fulfillment of a Master of Planning at
Dalhousie University, Halifax, NS.
Williams, A. T., Micallef, A. (2009). Beach management, Earth scan, UK.