ارائه چارچوبی برای ارزیابی محصولات گردشگری خلاق با استفاده از کارت امتیازی متوازن

نویسندگان

دانشگاه شیراز

چکیده

گردشگری خلاق در ابتدا به ‌عنوان یک گردشگری دنج مطرح شد که عبارت بود از نوعی گردشگری که به گردشگران این امکان را می‌دهد تا پتانسیل خلاقانه خود را توسعه بخشند. با توسعه گردشگری خلاق، قلمرو و تنوع گردشگری تحت پوشش آن، گسترش می‌یابد، به‌ طوری‌که اخیراً این مفهوم به کلیه فعالیت‌های خلاقانه دانش‌بنیانی اطلاق می‌گردد که محصولات فرهنگی، مفاهیم خلاق و تجربیات ناملموس و معنادار تولید می‌نماید. با وجود اینکه گردشگری خلاق دارای پتانسیل بالایی برای خلق ارزش می‌باشد، اما تحقیقات مدیریتی کمی در این زمینه صورت گرفته است؛ بنابراین این پژوهش درصدد است تا یک چارچوب مدیریتی برای امکان‌سنجی محصولات گردشگری خلاق، فراهم نماید. این پژوهش برای پاسخ به این سؤالات طراحی شده است: چه شاخص­هایی برای ارزیابی و معرفی محصولات گردشگری خلاق ضروری است؟ و وزن و اهمیت هر یک از این شاخص‌ها در چارچوب کارت امتیاز متوازن چیست؟ با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی به عنوان روش کیفی در مرحله اول و روش غربالگری فازی و تحلیل سلسله ‌مراتب فازی به عنوان روش‌های کمی در مرحله­ دوم، استراتژی تحقیق آمیخته به خدمت گرفته شده است. جامعه آماری این تحقیق شامل اساتید دانشگاهی، دست­اندرکاران و متصدیان در زمینه گردشگری می­باشد که نمونه آن شامل 8 متخصص به صورت هدفمند است. این مطالعه، 56 شاخص را برای تشکیل مدل ارزیابی محصولات گردشگری خلاق، پیشنهاد می­کند که وزن ابعاد مدل طراحی شده به ترتیب اهمیت عبارت است از بُعد مشتری با 292/0، بُعد مالی با 279/0، فرآیندهای داخلی کسب­ و کار، 215/0 و رشد ­و یادگیری، 214/0 و بنابراین یافته‌های تحقیق حاکی از آن است که گردشگری خلاق، گردشگری مشتری‌محور می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Providing a Framework to Evaluate Creative Tourism Products Using Balanced Scorecard

نویسندگان [English]

  • Ali Mohammadi
  • Masoumeh Moharrer
  • Mohammad Sadegh Babakhanifard
چکیده [English]

Creative tourism was first identified as a specific niche of tourism as a tourism which offers visitors the opportunity to develop their creative potential. As creative tourism has developed, so the scope of activities and types of tourism covered by the concept has broadened. Recently it refers to 'knowledge based creative activities that generate meaningful intangible cultural products, creative content and experiences. Although creative tourism has a great potential to create value, but there is few managerial researches in this field. Therefore this research aims to provide a managerial framework for feasibility testing of creative tourism products. So this research aims to answer these questions: what indicators are necessary for assessing and introducing the creative tourism products? And what is the priority and weight of such indicators in balanced scorecard framework? The mix explorative methodology has been employed, i.e. in the first phase the qualitative content analysis as qualitative approach and in the second phase the fuzzy screening and fuzzy AHP methods as quantitative approach are used. The study population included university professors, practitioners and administrators in the field of tourism. The study has found that 56 indicators are considered important for feasibility study of creative tourism products. The importance priority of the creative tourism feasibility test model is as following: the customer dimension by 0.292, the customer by 0.279, the internal business process by 0.215 and learning and growth by 0.214.So the findings suggest that the creative tourism can be considered as a customer oriented tourism.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Creative tourism
  • niche tourism
  • Balanced Scorecard
  • tourism products

اعظمی، موسی، جلیلیان، سارا، و هاشمی امین، ناهید. (1394). تحلیل آثار اجتماعی، اقتصادی و محیطی گردشگری پایدار (مطالعة موردی: روستای نوره). مجلة برنامهریزی و توسعة گردشگری، سال چهارم، شمارة 14: 154-174.

بازرگان هرندی، عباس. (1387). روش تحقیق آمیخته: رویکردی برتر برای مطالعات مدیریت. فصلنامة دانش مدیریت، دورة 21، شمارة 81: 19-36.

دهشیری، محمدرضا. (1394). ارزیابی عوامل مؤثر بر توسعة گردشگری مذهبی در ایران. مجلة برنامهریزی و توسعة گردشگری، سال چهارم، شمارة 12: 72-92.

روستایی، شهریور، قنبری، حکیمه، کاظمی‌‌زاده، شمس‌اله، و نوریان، رحیمه. (1390). ارائة الگوی بهینة مکان‌یابی پارکینگ‌های محله‌ای با استفاده از روش AHP و GIS: منطقة 3 و 4 شهرداری. نشریة جغرافیا و توسعه، 23، 163-184.

زبردست، اسفندیار. (1380). کاربرد تحلیل سلسله‎مراتبی در برنامه‎ریزی شهری و منطقه‌ای. نشریة هنرهای زیبا، 10، 13-21.

فرید، داریوش، زارع، محمدحسین، زارع، حبیب، و رجبی پور میبدی، علیرضا. (1389). رتبه‌بندی شعب بورس اوراق بهادار در ایران با استفاده از تکنیک Topsis/DEA/AHP فازی. پژوهشنامة اقتصادی، 10(1)، 309-331.

 

Alolah T. Stewart R. A., Panuwatwanich K. and Mohammad S. (2014). Determining the causal relationships among balanced scorecard perspectives on school safety performance: Case of Saudi Arabia, Accident Analysis and Prevention ,68: 57-74.

ATLAS (2015). Creative Tourism Trend Report: Volume 1. Edited By Greg Richards. Netherlands: ATLAS.

Binkhorst E. (2007). Creativity in tourism experiences: the case of Sitges. Richards, G. and Wilson J (2007). Tourism, Creativity and Development, London and New York: Routledge (Taylor and Francis Group).

Butler R O and Prentice R. (2012). Destination Appraisal for European Cultural Tourism to Iran. International Journal of Tourism Research, 14: 323-338.

Chang L. L., (2013). INFLUENCING FACTORS ON CREATIVE TOURISTS' REVISITING INTENTIONS: THE ROLES OF MOTIVATION, EXPERIENCE AND PERCEIVED VALUE Retrived from http://tigerprints.clemson.edu/all_dissertations.

Cheng, J. H. Lee, Ch. M and Tang, Ch.H (2009), An Application of Fuzzy Delphi and Fuzzy AHP on Evaluating Wafer Supplier in Semiconductor Industry, WSEAS Transactions on Information Science and Applications, Vol 6, Iss 5, pp756-767.

Cloke P. (2007). Creativity and tourism in rural environments. Richards, G. and Wilson, J. (2007). Tourism, Creativity and Development, London and New York: Routledge (Taylor and Francis Group).

Council of Europe (2011). Impact of European Cultural Routes on SMEs’ innovation and competitiveness. Strasburg: Council of Europe..

European Commission (2015). Handbook Experienced Economy. Retrieved from  http://www.exbased.eu/

Evans, G. (2007). Creative spaces, tourism and the city. Richards, G. and Wilson, J (2007) Tourism, Creativity and Development, London and New York: Routledge (Taylor and Francis Group).

Gordin V. and Matetskaya M. (2012). Creative tourism in Saint Petersburg: the state of the art. Journal of Tourism Consumption and Practice, 4(2): 55-77.

Hull J. S. and Sassenberg U. (2012) Creating new cultural visitor experiences on islands: Challenges and opportunities. Journal of Tourism Consumption and Practice, 4(2): 91-110.

Hung W. L., Lee Y. J. and Huang P. H. (2014). Creative experiences, memorability and revisit intention in creative tourism. Current Issues in Tourism:1-8.

Hung W. L., Lee Y. J. and Huang P. H. (2014). Creative experiences, memorability and revisit intention in creative tourism. Current Issues in Tourism, DOI :10.1080/ 13683500.2013.877422

Jusztin M. (2012). Creativity in the JoHari window:  An alternative model for creating tourism programmes.Journal of Tourism Consumption and Practice, 4(2):12-24.

Kaplan R. S. and Norton D. P. (1992). The balanced scorecard: measures that drive performance. Harvard Business Review, 70(1): 71–79.

Kaplan R. S. and Norton D. P. (2001). The Strategy-focused Organization: How Balanced Scorecard Companies Thrive in the New Competitive Environment. HBS Press, Boston.

Lee A. H. I., Chen W. C. and Chang C. J. (2008). A fuzzy AHP and BSC approach for evaluating performance of IT department in the manufacturing industry in Taiwan, Expert Systems with Applications, 34: 96-107.

Lee J. and Lee H. (2015). Deriving Strategic Priority of Policies for Creative Tourism Industry in Korea using AHP. Procedia Computer Science, 55: 479-484.

Maitland R. (2007). Tourists, the creative class and distinctive areas in major cities: the roles of visitors and residents in developing new tourism areas. Richards, G. and Wilson, J. (2007) Tourism, Creativity and Development, London and New York: Routledge (Taylor and Francis Group).

Marques L. (2012). Boosting potential creative tourism resources: The case of Siby (Mali). Journal of Tourism Consumption and Practice, 4(2):111-128.

Marques L. and Richards G. (2014). The Dimensions of Art in Place Narrative. Tourism Planning and Development, 11: 1-12.

Novelli M. (2005). Niche Tourism: Contemporary issues, trends and cases.Oxford: Elsevier Butterworth-Heinemann.

OECD (2014). Tourism and the Creative Economy, OECD Studies on Tourism, OECD Publishing. http://dx.doi.org/10.1787/9789264207875-en

Oh Y., Eui-ho S., Hong J. Y., Hwang H. (2009). A feasibility test model for new telecom service development using MCDM method: A case study of video telephone service in Korea. Expert Systems with Applications, 36(3): 6375-6388.

Ohridska Olson R. V. and Ivanov S. (2010). Creative Tourism Business Model and its Application in Bulgaria.In Proceedings of the Black Sea Tourism Forum 'Cultural Tourism – The Future of Bulgaria, Retrived from http:// ssrn.com/ abstract= 1690425

Prentice R. and Andersen V. (2007). Creative tourism supply: creating culturally empathetic Destinations. Richards, G. and Wilson, J (2007) Tourism, Creativity and Development, London and New York: Routledge (Taylor and Francis Group).

Rasoolimanesh S. M., Jaafar M., Badarulzaman N., Ramaah T. (2015) Investigating a framework to facilitate the implementation of city development strategy using balanced scorecard, Habitat International, 46: 156-165.

Raymond C. (2007). Creative Tourism New Zealand: the practical challenges of developing creative tourism. Richards, G. and Wilson, J (2007) Tourism, Creativity and Development, London and New York: Routledge (Taylor and Francis Group).

Richards G. (2013). Creative Tourism: The new generation of Tourism. A new future for local communities. Retrieved from www.slideshare.com.

Richards G. and Marques L. (2012). Exploring Creative Tourism: Editors Introduction. Journal of Tourism Consumption and Practice, 4(2):1-11.

Richards G. and Wilson J. (2006). Developing Creativity in Tourist Experiences: A Solution to the Serial Reproduction of Culture. Tourism Management, 27:1209-1223.

Richards G. and Wilson J. (2007). Creativities in tourism development. Richards, G. and Wilson J. (2007) Tourism, Creativity and Development, London and New York: Routledge (Taylor and Francis Group).

Richards G. and Wilson J. (2007). Tourism development trajectories: from culture to creativity? Richards, G. and Wilson, J. (2007). Tourism, Creativity and Development, London and New York: Routledge (Taylor and Francis Group).

Tan S. K., Luh D. B., Kung S. F. (2014). A taxonomy of creative tourists in creative tourism. Tourism Management, 42: 248-259.

Tan S.K., Kung S. F., Luh D. B. (2013). A Model of Creative Experience in Creative Tourism. Annals of Tourism Research, 41: 153-174.

Tang Z (2014) Focus on Cultural Creative Tourism Based on SWOT Analysis: a Case of Heilongjiang Province, China. International Journal of Applied Environmental Sciences, 9(4): 1645-1652.

World Economic Forum (2015). The Travel and Tourism Competitiveness Report .Retrieved from http://www.weforum.org/reports/travel-tourism-competitiveness-report-2015

Zhang Y. (2013). Study on the Main Characteristics and Development Countermeasures of Creative Tourism. International Conference on Education, Management.