گردشگری و توسعه

گردشگری و توسعه

شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر توسعهٔ گردشگری سلامت (مورد مطالعه: چشمه‌های آبگرم دهلران)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
اسفندیار محمدی 1
مرضیه غفاریان 2
1 دانشیار و عضو هیئت علمی، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکدهٔ علوم انسانی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران
2 دانش آموختهٔ کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران.
10.22034/jtd.2024.415871.2822
چکیده
امروزه بسیاری از کشورهای جهان ابعاد گستردهٔ صنعت گردشگری را از نظر تولید، اشتغال و درآمد درک کرده‌اند و از چند دههٔ پیش به‌شدت به توسعهٔ این صنعت پرداخته‌اند. در این میان، گردشگری سلامت یکی از انواع گردشگری است که در دنیای کنونی به‌سرعت در حال رشد بوده است و آمار و ارقام نشان‌دهندهٔ سودآور بودن این نوع گردشگری هستند. پژوهش پیش‌رو با هدف شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر توسعهٔ گردشگری سلامت در چشمه‌های آبگرم دهلران است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی - تحلیلی با رویکرد آمیخته است. روش گردآوری داده‌ها میدانی و ابزار آن مصاحبه و پرسش‌نامهٔ محقق‌ساخته است. جامعهٔ آماری این پژوهش در مرحلهٔ کیفی شامل 20 نفر از خبرگان در زمینهٔ‌ گردشگری است که با استفاده از روش نمونه‌گیری نمونه‌های دردسترس و‌ به شیوهٔ گلوله‌برفی انتخاب شده‌اند و در مرحلهٔ کمّی جامعهٔ آماری شامل گردشگران مراجعه‌کننده به چشمه‌های آبگرم دهلران است که نمونه‌ای با حجم 384 نفر با روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شده است. تحلیل داده‌ها‌ در بخش کیفی با استفاده از کدگذاری باز و در بخش کمّی با‌ تحلیل عاملی و آزمون رتبه‌ای فریدمن در قالب نرم‌افزار لیزرل انجام شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که‌ عوامل فرهنگی و آموزشی، تغییرات سازندگی، پیامدهای امنیت و سلامت، زیرساخت‌های فیزیکی و امکانات تفریحی رفاهی به‌ترتیب بر گردشگری سلامت‌ در چشمه‌های آبگرم شهرستان دهلران تأثیر دارند.
کلیدواژه‌ها
گردشگری
گردشگری سلامت
چشمههای آبگرم دهلران

عنوان مقاله English

Identification and Prioritization Factors Affecting the Development of Health Tourism (Study Case: Dehloran Hot Springs)

نویسندگان English

Esfandyar Mohammadi 1
Marzieh Ghafarian 2
1 Associate Professor of Business Administration of Ilam University, Ilam, Iran
2 Postgraduate of Business Administration of Ilam University, Ilam, Iran.
چکیده English

Objectives: Nowadays, many countries around the world have recognized the extensive dimensions of the tourism industry in terms of production, employment, and income, and have been actively engaged in its development for decades. Among these, health tourism is a type of tourism that has been rapidly growing in the current world, with statistics showing the profitability of this type of tourism. The forthcoming research aims to identify and prioritize the factors influencing the development of health tourism in the hot springs of Dehloran.
Methods: This research is applied in terms of purpose and descriptive-analytical in terms of method and has been done with qualitative and quantitative approach. Data collection method is field and interviews and questionnaires are used to collect data. The questionnaire was researcher-made and obtained from interview results whose validity was measured by experts and reliability assert by Cronbach's alpha. The statistical population of this study in the qualitative stage includes 20 experts in the field of tourism who were selected by using the method of sampling available samples and snowball method. The statistical population in the quantitative part of the research includes tourists referring to the level of Dehloran hot springs that the number of them is unknown. Simple random sampling was done and the sample size was calculated based on Cochran's formula and estimated 384. Data analysis was used in qualitative section using open and selective coding to determine the factors and in the quantitative section, inferential statistics including factor analysis and Friedman rank test were used by LISREL software. In this study, to ensure the reliability of the questionnaire and its measurement, all three factors include: factor loads, Cronbach's alpha and combined reliability were used.
Results: After collecting data through interviews with experts and analyzing it in the qualitative and quantitative sections, the results show that solutions including: recreational -facilities, construction changes, cultural- educational solutions, physical infrastructures and health and safety outcomes are the main factors affecting the development of health tourism in Dehloran hot springs. According to Friedman's ranking test, prioritizing the factors affecting tourism development of Dehloran hot springs are as follows: The first priority is cultural and educational facilities with an average rank of 4.00 and second priority is construction changes with an average rating of 3.96. The third priority is physical infrastructure with an average rank of 2.92, the fourth priority is security and health with an average rank of 2.24 and the fifth priority is recreational and welfare factors with an average rank of 1.88.
Discussion: Each of these factors includes indicators that affect the development of health tourism in this region. Cultural and educational factors include indicators as: local customs and educational activities. Factors related to construction changes including: indicators of updating conditions and creating structures and processes attracting tourists. Physical infrastructure includes: security activities such as drinking water facilities, construction of sanitary facilities, construction of indoor swimming pools separately, internet and banking infrastructure, policy on identification of physical facilities of the complex, expansion of advertisements for the complex, proper lighting and lighting in the path and at the level of the complex, and heating and cooling infrastructures. Security and health factors include: indicators of security measures and facilities and medical facilities and Recreational and welfare factors include: indicators such as recreational and welfare facilities, transportation and traffic infrastructures, accommodation and welfare facilities, construction of green spaces and man-made attractions.
Conclusion: The results show that recreational facilities, construction changes, educational cultural solutions, physical infrastructure, and health and safety outcomes are the main factors affecting the development of health tourism in Dehloran hot springs.

کلیدواژه‌ها English

tourism
health tourism
warm water spring of dehloran
آزادخانی، پاکزاد، ایمان‌فرد، اکرم و سلطانی، اعظم (1399). بررسی عوامل انگیزشی گردشگری سلامت در دریاچهٔ ارومیه. مطالعات توسعهٔ پایدار شهری و منطقه‌ای، 1(1)، ۵۲-۳۸.  https://www.srds.ir/article_122913.html?lang=en
اسعدی، میرمحمد، باصولی، مهدی و راسخی، مهنازالسادات (1393). تحلیل زیرساخت‌های گردشگری سلامت با رویکرد نگاشت‌شناختی. فصلنامهٔ علمی مطالعات مدیریت گردشگری، 15(5)، 222 https://doi.org/10.22111/gdij.2014.1553-212. https://doi.org/10.22054/tms.2020.18955.1525
باقری، علی، فروزنده، لطف‌اللّه، روستا، علیرضا و آسایش، فرزاد (1402). مدل بازاریابی گردشگری سلامت )مطالعهٔ موردی: شهر تهران(. مجلهٔ گردشگری فرهنگ، 13(4)، 61-46. https://doi.org/10.22034/toc.2023.389929.1114
تاج‌زاده نمین، ابوالفضل (اردشیر)، سلیمی، منا و تاج‌زاده نمین، امیررضا (1402). پیشایندهای جذب گردشگران پزشکی در شهرک‌های سلامت اصفهان. فصلنامهٔ علمی - پژوهشی گردشگری و توسعه، 12(2)، ۱۴-۱. https://doi.org/10.22034/JTD.2022.333348.2582
چکین، میثم (1401). طراحی چارچوب توسعهٔ زیرساخت‌های گردشگری سلامت در کشور. فصلنامهٔ برنامه‌ریزی و توسعهٔ گردشگری، 11(41)، ۲۲۴-۲۰۱.  https://doi.org/10.22080/JTPD.2022.21610.3558
زحمت‌کش سردوراهی، باصولی، مهدی، سیادتان، محمد، آردیان، آرانم و اویسی، لیلا (1401). شناسایی و اولویت‌بندی عوامل تأثیرگذار در گردشگری سلامت سالمندی استان یزد با استفاده از رویکرد نگاشت‌شناختی فازی. فصلنامهٔ علمی - پژوهشی گردشگری و توسعه، 11(4)، ۲۲۴-۲۱۳. https://doi.org/10.22034/JTD.2020.236443.2061
سعیدی مفرد، ساناز و پاکان، پردیس (1401). ارزیابی شاخص‌های برندآفرینی گردشگری سلامت کلان شهر مشهد. فصلنامهٔ جغرافیایی فضای گردشگری، 11(4)، ۱۶۳-۱۴۲.  https://doi.org/20.1001.1.22518827.1400.11.41.7.0
صفرآبادی، اعظم و احمدپور، علی (1398). برنامه‌ریزی تفرجگاه‌های پیرامون شهرها با تأکید برگردشگری سلامت (مطالعه موردی: چشمهٔ آبگرم تودلویه). مجلهٔ آمایش جغرافیایی فضا، 9(31)، ۲۲۷-۲۴۳. https://doi.org/10.30488/GPS.2019.90130
مرتضایی، گلاره، وظیفه‌دوست، حسین، سعیدی، پرویز و پقه، عبدالعزیز (1400). ارائهٔ الگوی ارزش ویژهٔ برند در گردشگری سلامت. فصلنامهٔ تحقیقات حسابداری و حسابرسی، 12(50)، ۱۱۲-۹۹. https://www.iaaaar.com/?_action=article&au=931875
مظفری، جلال، پورمحمدی، محمدرضا و عزت‌پناه، بختیار (1399). امکان‌سنجی گردشگری سلامت در کلان‌شهر تبریز. فصلنامهٔ علمی - پژوهشی (برنامه‌ریزی منطقه‌ای)، 10(2)، ۹۱۶-۸۹۷. https://doi.org/20.1001.1.66972251.1400.13.4.6.1
ناصرپور، مهرداد، موسوی و سیدنجم‌الدین و سپهوند، رضا (1397). بررسی تأثیر عوامل غیردرمانی بر توسعهٔ گردشگری سلامت. فصلنامهٔ علمی - پژوهشی گردشگری و توسعه، 7(3)، ۲۱۵-۱۹۵. https://doi.org/10.22034/JTD.2018.91961.1126
نصرالهی، زهرا، جهانبازی، ندا و ناصری، طاهره (1393). رده‎بندی استان‎های کشور بر حسب جاذبه‏های گردشگری. فصلنامهٔ علمی - پژوهشی مطالعات مدیریت گردشگری، 9(28)، 37-17.  https://tms.atu.ac.ir/article_2427.html
هرندی، عطا‏اله و میرازائیان ‏خمسه (1397). تبیین مدل جذب گردشگر سلامت؛ با استفاده از راهبرد تئوری داده‏‌بنیاد کلاسیک. فصلنامهٔ گردشگری شهری، 11(1)، 87-98. ‌ https://jut.ut.ac.ir/article_61997.html
Asaadi, M. M., Basoli, M., & Rasekhi, M. A. (2020). Analytical Investigation of Yazd Health Tourism Infrastructure Using Cognitive Mapping Approach. Tourism Management Studies, 15(50), 227-297. https://doi.org/10.22054/tms.2020.18955.1525 [In Persian]
Anxin, X., Wang, C., Tang, D., & Weijiao, Y. (2022). Tourism circular economy: Identification and measurement of tourism industry ecologization. Ecological Indicators, 144, 109476. https://doi.org/10.1016/j.ecolind.2022.109476
Atas, D., & Genc, A. (2016). Research on Writing a Local Tourism Book for Germans. Journal of Language and Linguistic Studies, 12(2), 195-205. https://www.jlls.org/index.php/jlls/article/view/531
Azadkhani, P., Imanfard, A., & Soultani, A. (2020). Investigating the Motivational Factors of Health Tourism in Lake Urmia. Journal of Sustainable Urban & Regional Development Studies, 1(1), 38-52. https://www.srds.ir/article_122913.html?lang=en
Bagheri, A., Rousta, A., Frouzandeh i, L., & Asayesh, F. (2023). Marketing Model of Health Tourism (Case Study: The City of Tehran). Tourism of Culture, 4(13), 46-61. https://doi.org/10.22034/toc.2023.389929.1114 [In Persian]
Brida, G. J, Dissegna, H., & Buyukozkan, G., Mukul, E., & Kongar, E. (2021). Health tourism strategy selection via SWOT analysis and integrated hesitant fuzzy linguistic AHP-MABAC approach. Journal of Socio-Economic Planning Sciences, 74, 100929. https://doi.org/10.1016/j.seps.2020.100929
Buckley, R. C., Cooper, M. A., Chauvene, A., & Zhong, L. S. (2022). Theories of experience value & mental health at tourism destinations: Senses, personalities, emotions and memories. Journal of Destination Marketing & Management, 26, 100744. https://doi.org/10.1016/j.jdmm.2022.100744
Buyukuzkan, G., Mukul, E., Kongar, E. (2021). Health tourism strategy selection via SWOT analysis and integrated hesitant fuzzy linguistic AHP-MABAC approach. Journal of Socio-Economic Planning Sciences, (74), 100929. https://doi.org/10.1016/j.seps.2020.100929
Chekin, M. (2022). Developing a framework for the development of health tourism infrastructure in Iran. Tourism Planning and Development, 11(41), 201-222. https://doi.org/10.22080/JTPD.2022.21610.3558 [In Persian]
Chen, L., & Guo, Y. (2023). Revisiting resources extraction perspective in determining the tourism industry: Globalization and human capital for next-11 economies. Resources Policy, 85, 103818. https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2023.103818
Constantin, D., Radu, D. l. P., Daniel, P., Georgiana, C. L., & Igor, S. (2015). The Role Of Tourism In The Development Of Local Economies From Romania. Procedia Economics and finance, 23, 1573-1577. https://doi.org/10.1016/S2212-5671(15)00400-1
Dryglas, D., & Salamaga, M. (2018). Segmentation by push motives in health tourism destinations: A case study of Polish spa resorts. Journal of Destination Marketing & Management, 9, 234-246. https://doi.org/10.1016/j.jdmm.2018.01.008
Global Wellness Institute (2018). 2018 Global Wellness Tourism Economy. https://globalwellnessinstitute.org/industry-research/2018-global-wellness-economy-monitor/
Godovykh, M., & Ridderstaat, J. (2023). Health outcomes of tourism development: A longitudinal study of the impact of tourism arrivals on residents’ health. Journal of Destination Marketing & Management, 17, 100462. https://doi.org/10.1016/j.jdmm.2020.100462
Harandi, A., & Mirzaeian, K. (2022). Explaining Health Tourism Attraction Model: Using Classic Grounded Theory Strategy. Journal of Urban Tourism, 4(1), 87-98. https://jut.ut.ac.ir/article_61997.html [In Persian]
Jiang, L., Wu, H., & Song, Y. (2022). Diversified demand for health tourism matters: From a perspective of the intra-industry trade. Social Science & Medicine, 293, 114630. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2021.114630
Lee, J., Bumm, K. B., Desegna, & Osti, M. (2015). Success Factor Perceptions of Tourism Impacts and Attitudes Towards Health Tourism, 1(7), 201-218. https://doi.org/10.1108/IJTC-08-2014-0014
Liao, C., Lin, Y., Li, Z., & Zhan, X. (2023). Exploring the relationship between different types of reference group influence and young consumers’ health tourism intention. Social Sciences & Humanities Open, 1(8), 100649. https://doi.org/10.1016/j.ssaho.2023.100649
Mortezaie, G., Vazifeh Doust, H., Saeedi, P., & Paghe, A. A. (2021). Providing a model of health tourism brand equity. Journal Accounting and Auditing Research, 12(50), 99-112. https://www.iaaaar.com/?_action=article&au=931875 [In Persian]
Mozafari, J., Pourmohammadi, M. R., Ezzatpanah, B. (2020). Feasibility of health tourism in Tabriz metropolis. Scientific-Research Quarterly of Regional Planning, 10(2), 916-897. https://doi.org/20.1001.1.66972251.1400.13.4.6.1 [In Persian]
Naserpour, M., Mosavi, M., & Sepahvand, R. (2019). Effect of non-medical Factors on Health Tourism Development. Journal of Tourism and Development, 7(16), 195-212. https://doi.org/10.22034/JTD.2018.91961.1126 [In Persian]
Nasrolahi, Z., Jahanbazi, N., & Naseri, T. (2015). Province Classification in Terms of Tourist Attractions. Tourism Management Studies, 9(28), 17-37. https://tms.atu.ac.ir/article_2427.html [In Persian]
Pyke, S. (2016). Exploring well-being as a tourism product resource. Journal of Tourism Management, (55), 94-105. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2016.02.004
Ridderstaat, J., Singh, D., & DeMicco, F. (2019).The impact of major tourist markets on health tourism spending in the United States. Journal of Destination Marketing & Management, 11, 270-280. https://doi.org/10.1016/j.jdmm.2018.05.003
Saeidi Mofrad, S., & Pakan, P. (2022). The Evaluation of Health Tourism Branding Indicators in Mashhad Metropolis. Geographical Journal of Tourism Space, 11(41), 141-162. https://doi.org/20.1001.1.22518827.1400.11.41.7.0 [In Persian]
Safarabadi, A., & Pourahmad, A. (2020). Planning the resorts surrounding towns with emphasis on Health Tourism: Case Study of Todlooyeh Hot Spring. Geographical Planning of Space Quarterly Journal, 9(310), 227-243. https://doi.org/10.30488/GPS.2019.90130 [In Persian]
Sun, Y., Ding, W., & Yang, G. (2022). Green innovation efficiency of China’s tourism industry from the perspective of shared inputs: Dynamic evolution and combination improvement paths. Ecological Indicators, 138, 108824. https://doi.org/10.1016/j.ecolind.2022.108824
Tajzadeh Namin, A. A., Salimi, N., & Tajzadeh Naming, A. (2023). Antecedents of Attracting Medical Tourists in The Health Towns of Isfahan. Journal of Tourism and Development, 12(2), 1-14. https://doi.org/10.22034/JTD.2022.333348.2582 [In Persian]
Wang, X., Yang, W., & Xiao, H. R. (2023). Impacts of public service supply on the tourism industry in the high-speed rail era: Evidence from the central regions of China. Transport Economics and Management, 1, 139-150. https://doi.org/10.1016/j.team.2023.09.002
Wen, J., Zheng, D., & Phau, I. (2022). Understanding and treating suboptimal health status through tourism engagement: An exploratory study of Chinese domestic tourists. Journal of King Saud University, 34, 102228. https://doi.org/10.1016/j.jksus.2022.102228
Zahmatkesh Saredorahi, M., Basouli, M., Siadatan, M., Ardian, A., & Ovaisi, L. (2022). Identifying and Prioritizing the Factors Affecting Elderly Health Tourism in Yazd Province Using Fuzzy Cognitive Mapping Approach. Journal of Tourism and Development, 11(4), 213-224. https://doi.org/10.22034/JTD.2020.236443.2061 [In Persian]
Zu, A., Wang, C., Tang, D., Ye, W. (2022). Tourism circular economy: Identification and measurement of tourism industry ecologization. Journal of Ecological Indicators, (144), 109476. https://doi.org/10.1016/j.ecolind.2022.109476