بررسی نقش واسط رضایت شغلی در تأثیر هوش هیجانی بر رفتار شهروندی سازمانی در صنعت هتلداری (مطالعه موردی : هتل های شهر تبریز)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت گردشگری، دانشگاه علم و فرهنگ تهران، تهران، ایران

2 مدرس دانشگاه علمی-کاربردی اسفراین

3 گروه مدیریت، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

چکیده

تحقیق حاضر با هدف برسی نقش واسط رضایت شغلی در تأثیر هوش هیجانی بر رفتار شهروندی سازمانی در صنعت هتلداری در هتل های 3، 4و 5 ستاره استان آذربایجان شرقی درتابستان 1395 صورت پذیرفته است. داده های مورد نیاز برای این تحقیق با روش نمونه گیری تصادفی ساده از کارکنان هتل های شهر تبریز و با ابزار پرسشنامه جمع آوری شده است. تحقیق حاضر،از نظر هدف،کاربردی و براساس روش گردآوری داده ها، توصیفی و از نوع پیمایشی است. همچنین از روش معادلات ساختاری با استفاده از نرم افزار Smart pls به منظور تجزیه و تحلیل داده ها استفاده شده است. در این تحقیق تاثیر هوش هیجانی بر رضایت شغلی به طور مستقیم، تاثیر مستقیم و غیر مستقیم هوش هیجانی بر رفتار شهروندی سازمانی و همچنین تاثیر رضایت شغلی بر رفتار شهروندی سازمانی به طور مستقیم مورد بررسی قرار گرفت. نتایج بدست آمده در تحلیل مسیرهای مستقیم حاکی از آن است که، هوش هیجانی بر رضایت شغلی و رفتار شهروندی سازمانی تأثیر مثبت و معناداری دارد و همچنین تأثیر رضایت شغلی بر رفتار شهروندی سازمانی نیز، مثبت و معنادار است. در تحلیل مسیر غیر مستقیم، متغیر هوش هیجانی از طریق نقش واسط رضایت شغلی بر رفتار شهروندی سازمانی تأثیر مثبت و معنا داری دارد. در این بین تاثیر رضایت شغلی بر رفتار شهروندی سازمانی، با بزرگترین ضریب مسیر، نسبت به سایر متغیرها دارای بیشترین تاثیر است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Examine the Mediating Role of Job Satisfaction in the Impact of Emotional Intelligence on Organizational Citizenship Behavior in the Hotel Industry (Case Study: Hotels Tabriz City)

نویسندگان [English]

  • jafar bahari 1
  • samira mohammadi 2
  • Marjan Bazleh 1
  • Shahla bahari 3
1 Phd Student In Tourism Management, University of Science and Culture, Tehran, Iran.
2 Lecturer of applied science-Bojnourd
3 Department of Management ,Payame Noor University ,Tehran ,Iran.
چکیده [English]

This research is accomplished to study the interface role of job satisfaction of exciting intelligence on corporate citizenship's behavior in hotel industry at the hotels whit three, four and five stars in eastern Azarbayjan Province in the summer of 2016. The required data of this research are collected whit the method of simple random sampling from hotels of Tabriz city's stuff by questionnaire. This research is applicable and on basis of colleting data's method is descriptive survey. In this research, the method of structural equation has been used by means of smart PLS software in order to analysis of data. In this research, the affection of exciting intelligence directly, direct and indirect affection of exciting intelligence on corporate citizenship's and also the affection of job satisfaction on corporate citizenship's behavior are studied directly. The results of analysis of direct routs show that the exciting intelligence has a positives and meaningful impact on job satisfaction and corporate citizenship's behavior. In the indirect analysis of rout, the variable of exciting intelligence has a positive and meaningful impact on corporate citizenship's behavior, by the interface role of job satisfaction. Mean while, the affection of job satisfaction on corporate citizenship's behavior, with the largest path coefficient, has the most affection in comparison with other variables.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Emotional intelligence
  • Job Satisfaction
  • organizational citizenship behavior
  • Hotel Industry
  • Tabriz
احمدیان، فرشته (۱۳۹۵). بررسی عوامل مؤثر در معرفی بازار تبریز به عنوان برند گردشگری، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد در رشتۀ جغرافیا و برنامه‌ریزی گردشگری، گرایش برنامه‌ریزی منطقه‌ای، دانشگاه تبریز- دانشکدۀ جغرافیا و برنامه‌ریزی.
اسماعیلی، محمدرضا و قدسی، مسعود (1392). «بررسی تأثیرات هوش هیجانی بر رضایت شغلی و تعهد سازمانی کارکنان زن (مورد مطالعه: ادارات برق استان تهران)». فصل‌نامۀ علمی ـ پژوهشی زن و مطالعات خانواده، دورۀ 5، شمارۀ 20، ص 7-20.
اسماعیلی مقدم، فاطمه، دوستی، مرتضی و گودرزی، محمود (1392). «رابطۀ رضایت شغلی و رفتار شهروندی سازمانی کارکنان ادارۀ کل ورزش و جوانان استان مازندران». نشریة رویکردهای نوین در مدیریت ورزشی، دورۀ 1، شمارۀ 2، ص 43-51.
اسعدی، میرمحمد، ندافی، غزاله و شفیعی رودپشتی، میثم (1390). «بررسی ارتباط بین هوش هیجانی و رفتار شهروندی سازمانی در کتابداران کتابخانه‌های عمومی؛ مورد: کتابخانه‌های عمومی شهرستان یزد». نشریۀ کتابداری و اطلاع‌رسانی، دورۀ 14، شمارۀ 1، ص 125-153.
بازوند، کیومرث، کاشف، میرمحمد و اسمعیلی، محمدرضا (1392). «رابطة هوش هیجانی، تعهد سازمانی و رضایت شغلی کارکنان ادارة کل تربیت بدنی استان لرستان». نشریة مدیریت ورزشی، دورۀ 5، شمارۀ 4، ص 125-143.
برادبری، تراویس و گریوز، جین (1384). هوش هیجانی (مهارت‌ها و آزمون‌ها). ترجمۀ مهدی گنجی، تهران: نشر ساوالان.
جلیلیان، مریم، حاجی‌پور، بهمن و حسین‌پور، محمد (1391). «بررسی رابطۀ هوش عاطفی و رفتار شهروندی سازمانی (مطالعۀ موردی: کارکنان سازمان آب و برق خوزستان)، مجلۀ مدیریت فرهنگی،دورۀ 6، شمارۀ 16، ص 81-93.
حسن‌زاده ثمرین، تورج و سفیدکار، سپیده (1393). «بررسی رابطه بین فضیلت سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی». فصل‌نامۀ علمی ـ پژوهشی مطالعات مدیریت (بهبود و تحول)، دورۀ 23، شمارۀ 86، ص 141-155.
حسینی قادیکلایی، سیدمهدی، محمدیان ساروی، محسن و ابو، حسین (1391). «بررسی رابطۀ بین ادراک برابری با تعهد سازمانی و رضایت شغلی در بین دبیران آموزش و پرورش شهرستان سوادکوه». فصل‌نامۀ مدیریت (پژوهشگر)،دورۀ 9، شمارۀ 25، ص1-10.
دودانگه، سجاد، ذاکریان، سیدابوالفضل، دهقانی، محمد، قاضی طباطبایی، سید محمود و پیرمند، رضا (1395). «بررسی رابطۀ هوش هیجانی و رضایت شغلی کارکنان با استفاده از مدل معادلات ساختاری در یکی از صنایع نفت تهران». فصل‌نامۀ بهداشت و ایمنی کار، دورۀ 6، شمارۀ 1، ص 31-42.
سکاران، اوما (1388). روش‌های تحقیق در مدیریت. ترجمۀ محمد صائبی و محمود شیرازی، تهران: مؤسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی.
شریفی درآمدی، پرویز و آقایار، سیروس (1386). هوش هیجانی: کاربرد هوش هیجانی در قلمرو هیجان. اصفهان: انتشارات سپاهان.
زاهدی، شمس‌السادات، و زندی، ابتهال (1394). «بررسی تأثیر هوش هیجانی بر رفتار شهروندی سازمانی در صنعت هتل‌داری». دوفصل‌نامۀ مطالعات اجتماعی گردشگری ،دورۀ 3، شمارۀ 5، ص1-22.
شفیعی رودپشتی، میثم و میرغفوری، سیدحبیب‌اله (1387). «سنجش درجۀ هوش هیجانی کتابداران و رتبه‌بندی مؤلفه‌های آن (مطالعة موردی: کتابداران شاغل در کتابخانه‌های عمومی شهرستان یزد)». نشریۀ کتابداری و اطلاع‌رسانی، دورۀ 11، شمارۀ 3، ص 7-28.
صیادی، سعید، چمنی‌فرد، راحله و نیک‌پور، امین (1394). «نقش میانجی رضایت شغلی کارکنان در رابطۀ بین سرمایه‌های فکری و بهره‌وری نیروی انسانی (مورد مطالعه: بانک تجارت منطقۀ شمال غرب تهران)». فصل‌نامۀ علمی ـ پژوهشی مدیریت بهره‌وری، دورۀ 9، شمارۀ 34، ص 27-43.
عاقل، قاسم و لگزیان، سمیه (1387). «بررسی رابطۀ بین رضایت شغلی و رضایت مشتری در مشاغل خدماتی». فصل‌نامۀ بانک صادرات، سال دهم، شمارۀ 46، ص 89-92.
عیدی، حسین، هنری، حبیب و ناصری پلنگرد، ولی (1392). «ارتباط هوش هیجانی و تعهد سازمانی با رفتار شهروندی سازمانی در کارکنان فدراسیون‌های ورزشی جمهوری اسلامی ایران». نشریۀ مدیریت منابع انسانی در ورزش، دورۀ 1، شمارۀ 1، ص 25- 35.
فولادوندی، معصومه، امیر اسماعیلی، محمدرضا، توفیقی، مریم، فولادوندی، غلامرضا و رمضانی، مرضیه (1393). «ارتباط رضایت شغلی و رفتارهای شهروندی سازمانی پرستاران شاغل در بخش‌های ویژه و اورژانس بیمارستان‌های آموزشی شهر کرمان در سال 1391». مجلۀ بهداشت و توسعه، دورۀ 3، شمارۀ 4، ص 341-350.
قلی‌پور سلیمانی، علی و آزاده‌دل، محمدرضا (1380). مبانی رفتار سازمانی. تهران: انتشارات وارسته.
قمرانی، امیر و جعفری، حمیدرضا (1382). درآمدی بر هوش هیجانی و نابینایی، سومین همایش دانشجویان و دانش‌آموختگان نابینای ایران، تهران.
کلدی، علیرضا و عسگری، گیتا (1382). «بررسی میزان رضایت شغلی معلمان ابتدایی آموزش و پرورش شهر تهران». مجلۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دورۀ 33، شمارۀ 1، ص 103-120.
کریمی، فریبا، حسومی، فهیمه و لیث صفار، زهرا (1391). «رابطه بین مولفه های هوش هیجانی و ابعاد رفتار شهروندی سازمانی دبیران مدارس متوسطه شهر اصفهان». فصل‌نامۀ رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، دورۀ 3، شمارۀ 1، ص 151-166.
محمودی میمند، محمد و هرندی، عطاءاله (1393). «تبیین نقش رفتار شهروندی سازمانی در ارزش ویژۀ برند مبتنی مشتری». مجلۀ مدیریت بازاریابی، دورۀ 3، شمارۀ 1، ص 145-125.
محمدتبار، سمیه، اسکندری، حسین و عباس‌پور، عباس (1390). «بررسی تأثیر رفتارهای شهروندی سازمانی، هوش هیجانی بر رضایت شغلی کارکنان شرکت هفت الماس». فصل‌نامۀ فرهنگ مشاوره و روان‌درمانی، دورۀ 2، شمارۀ 7، ص 49-66.
مدنی‌پور، نادیا، محققیان، شهناز، رحیمی، محسن و صیادی، غلامعلی (1392). «بررسی رابطۀ هوش هیجانی و رضایت شغلی پرستاران بیمارستان الزهرا اصفهان». فصل‌نامۀ علمی دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه، دورۀ 1، شمارۀ 2، ص 63-69.
مقیمی، سید محمد (1385). سازمان و مدیریت رویکردی پژوهشی، تهران: انتشارات ترمه.
نیک‌پور، امین و سنجر، سلاجقه (1391). «نقش چابکی سازمانی در رضایت شغلی کارکنان». دوماهنامۀ مدیریت، دورۀ 23، شمارۀ 66، ص 31-36.
هادی‌زاده مقدم، اکرم و فرجیان، مرجان (1387). «بررسی تأثیرگذاری هوش عاطفی بر رفتار، شهروندی سازمانی کارکنان با لحاظ کردن نقش تعهد عاطفی؛ مطالعۀ موردی بانک ملت». فصل‌نامۀ پیام مدیریت، دورۀ 7، شمارۀ 28، ص 103-128.
Appelbaum, S., Bartolomucci, N., Beaumier, E., Boulanger, J., Corrigan, R., Dore, I., Girard, Ch., & Serroni, C. (2004). “organizational citizenship behavior : a case study of culture, leadership and trust”. management decision, 42(1), 13-40.
Bienstock, C. C., Demoranville, W. C., & Smith, K. R. (2003). “ organizational citizenship behavior and service quality”. journal of services marketing, 17(4), 357-378.
Boyatxzis, E. (2002). Developing Emotional Intelligence. To be published in San Francico: Jossey – Bass.
Borman, W. C., Penner, L. A., Allen, T. D., & Motowidlo, S. J. (2001). Personality Predictors of Citizenship Performance. International Journal of Selection and Assessment, 9(1), 52–69.
Charles, K.E., Veitch, J.A., Farley, K.M.J., & Newsham, G.R. (2004). A Model of environmental and job satisfaction in open-plan offices: COPE PE field findings. Canadian Psychological Association 65th Annual Convention. 1-4.
Chun, J. S., Shin, Y., Choi, J. N., & Kim, M. S. (2013). “How does corporate ethics contribute to firm financial performance? The mediating role of collective organizational commitment and organizational citizenship behavior”. Journal of Management, 39(4), 853-877.
Cohen, A., & Vigoda, E. (2000). “Do good citizens make good organizational citizens? An empirical examination of the relationship between general citizenship and organizational citizenship behavior in Israel”. Administration & Society, 32(5), 596-624.
Cohen, A., & Kol, Y. (2004). “professionalism and organizational citizenship behavior. an empirical examination among Israeli nurses”. journal of managerial psychology, 19(4), 386-405. 2
Cropanzano, R., & Byrne, S. Z. (2000). The Relationship of Emotional Exhaustion to Work Attitudes. Job Performance Rating, and Organizational Citizenship Behaviors. Fifteenth Annual Conference of Society for Industrial and Organizational Psychology in New Orleans.
Donohue, W., & Heywood, J. (2004). “Job satisfaction. International”. Journal ofMan Power, 26(4), 36-37.
Ertürk, A. (2006). “Increasing organizational citizenship behaviors of Turkish academicians: Mediating role of trust in supervisor on the relationship between organizational justice and citizenship behaviors”. Journal of Managerial Psychology, 22(3), 257-270.
Fornell, C., & Cha, J. (1994). “Partial least squares”. Advanced Methods of Marketing Research, 407, 52-78.
Goleman, D. (1995). Emotional Intelligence. New York: Bantam Books.
Hosseini, E., & Zirak, M. (2016). “The relationship between emotional intelligence and organizational citizenship behavior and organizational commitment in city secondary school teachers Torbat-h”. International Research Journal of Applied and Basic Sciences, 10(7), 962-971.
Ilgın, B., Semra, G., Azizen, E., & Ozge, T. (2009). The Relationship Between Emotional Intelligence and Organizational Citizenship Behaviors and the Moderating Effects of Gender on This Relationship, Creativity, Innovation and Management. Abstracts of the 10th International Conference Sousse, Tunisia.
Kaschub, M. (2002). “Defining Emotional Intelligence in Music Education”, Arts Education policy Review, 103(5), 9-15.
Naseri, V. (2009). Survey of Emotional Intelligence, Organizational Commitment and Organizational Citizenship Behavior among National Academy of Olympic and Paralympics Employees, M.S Dissertation of Tehran University.
Organ, D.W. (1998). Organizational Citizenship Behavior: The Good Soldier Syndrome. Lexington, MA: Lexington Book.
Plato, D. (2003). “Effective Education and The Role of Emotional Intelligence”. Internet Address: www.advanced communication. Com. Au/html.
Pasanen, S. E. (2000). Emotional intelligence, conscientiousness and integrity as predictors of organizational citizenship behavior. California State University, Long Beach.
Podsakoff,  P.  M.,  MacKenzie,  S.  B.,  Moorman,  R.  H.,  &  Fetter,  R.  (1990).  Transformational  leader  behaviors  and  their  effects  on  followers'  trust  in leader, satisfaction, and organizational citizenship behaviors. The Leadership Quarterly, 1(2), 107-142.
Podsakoff, P. M., Mackenzie, S. B., Paine, J. B., & Bachrach, D. G. (2000). “Organizational citizenship behavior: A critical review of the theoretical and empirical lit literature and suggestions for future research”, Journal of Management, 26(3), 63-513.
Saathoff, K. I. (2009). Adapting to supervisor styles: the moderating role of employee emotional intelligence on organizational citizenship behavior. A dissertation presented to the department of psychology and the faculty of the graduate college University of Nebraska.
Salovey P., & Mayer J.D. (1990). “Emotional intelligence”. Imagination, Cognition and Personality, 9(3), 185–211.
Solan, A. M. (2008). The relationships between emotional intelligence, visionary leadership, and organizational citizenship behavior in continuing higher education. Regent University.
Tag, X., & Hawley, J. M. (2009). “Measuring customer-based brand equity: Empirical evidence from the sportswear market in china”. Journal of Product and Brand Management, 18(4), 262-271.
Thorndike, E.L. (1920). “Intelligence and its uses”. Harper’s Magazine, 140, 227-235.
Wong, C. S., & Law, K. S. (2002). “The effects of leader and follower emotional intelligence on performance and attitude: An exploratory study”. The leadership quarterly, 13(3), 243-274.
Yaghoubi, E., Ahmadzadeh, S., & Abdullah, H. (2011). “An Analysis of Correlation between Organizational Citizenship Behavior (OCB) and Emotional Intelligence (EI)”. Modern Applied Science, 5, 25-37.
Yew, L. T. (2008). “Job satisfaction and affective commitment: A study of employees in the tourism industry in Sarawak, Malaysia”. World Review of Entrepreneurship, Management and Sustainable Development, 4(1), 85-101.