انجمن علمی گردشگری ایران گردشگری و توسعه 2423-5075 15 2 2026 06 22 An Importance–Performance Analysis of Night Tourism for the Sustainable Utilization of Historical Sites: Emphasis on the Persepolis Archaeological Complex تحلیل اهمیت و عملکرد گردشگری شبانه در بهره‌برداری پایدار از اماکن تاریخی، با تأکید بر مجموعه باستانی تخت جمشید 1 18 224814 10.22034/jtd.2025.504176.3024 FA اعظم صفرآبادی استادیار، بخش مدیریت گردشگری و هتلداری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران 0000-0002-5772-8460 امیر ارغوان کارشناس ارشد، مدیریت بازاریابی گردشگری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران 0009-0007-1961-6859 فاطمه شکاری استادیار، بخش مدیریت گردشگری و هتلداری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران 0000-0001-7738-3853 Journal Article 2025 02 06 Night tourism, as one of the contemporary models in the tourism industry—particularly in historical sites—has garnered significant attention from researchers and policymakers in this field. Night tourism aims to utilize tourist attractions during nighttime hours to enhance efficiency and attract visitors during periods when tourism activities typically decline. This study was conducted to analyze the role and performance of night tourism in historical monuments, with a specific focus on the Persepolis complex, one of Iran's most prominent cultural heritage sites. In terms of methodology, this research adopts a mixed-methods approach (qualitative-quantitative). The qualitative phase involved interviews with 20 experts (including tourism specialists, cultural heritage professionals, university professors, and tour guides), while the quantitative phase surveyed 145 stakeholders in 2024. Data were collected through questionnaires and analyzed using Importance-Performance Analysis (IPA) and SPSS and Excel software. The findings indicate that among the criteria for night tourism in Persepolis, the components of design and services perform at a more favorable level, whereas safety and event planning rank lower. In terms of importance, the variables of investment, marketing, and safety received the highest desirability scores. Accordingly, improving safety measures and event organization plays a key role in attracting tourists. The development of night tourism in Persepolis requires a focused effort on enhancing design, services, investment, marketing, and safety گردشگری شبانه، به‌عنوان یکی از الگوهای امروزی در صنعت گردشگری، به‌ویژه در محوطه‌های تاریخی، مورد توجه پژوهشگران و سیاست‌گذاران این حوزه قرار گرفته است. گردشگری شبانه، به‌منظور بهره‌برداری از جاذبه‌های گردشگری در شب، درصدد افزایش کارایی و جلب گردشگران در ساعاتی است که معمولاً فعالیت‌های گردشگری با کاهش روبه‌رو می‌شود. این پژوهش با هدف تحلیل جایگاه و عملکرد گردشگری شب در بناهای تاریخی، به‌ویژه محوطۀ تاریخی تخت‌جمشید به‌عنوان یکی از برجسته‌ترین میراث فرهنگی ایران، انجام شده است. پژوهش از نظر روش‌شناسی ترکیبی (کیفی-کمّی) است، که در بخش کیفی با بیست کارشناس (متخصصان گردشگری، میراث فرهنگی، استادان دانشگاهی و راهنمایان تور) و در بخش کمّی با 145 تن از ذی‌نفعان در سال 1403 انجام شده است. داده‌ها از طریق پرسش‌نامه جمع‌آوری شده و با تکنیک تحلیل اهمیت-عملکرد (IPA) و نرم‌افزارهای اس‌پی‌اس‌اس و اکسل تحلیل شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که در میان معیارهای گردشگری شبانه در تخت‌جمشید، مؤلفه‌های طراحی و خدمات از لحاظ عملکردی در وضعیت مطلوب‌تری قرار دارند و شاخص‌های امنیت و رویدادها در رده‌های بعدی جای گرفته‌اند. از نظر اهمیت، متغیرهای سرمایه‌گذاری، بازاریابی و امنیت بیشترین مطلوبیت را داشته‌اند. بر این اساس، بهبود شاخص‌های امنیت و رویدادها نقش کلیدی در جذب گردشگران ایفا می‌کند و توسعۀ گردشگری شبانه در تخت‌جمشید مستلزم تمرکز بر ارتقای طراحی، خدمات، سرمایه‌گذاری، بازاریابی و امنیت است.

https://www.itsairanj.ir/article_224814_757ba1efad6ab84bf07e1e60228cd645.pdf

انجمن علمی گردشگری ایران گردشگری و توسعه 2423-5075 15 2 2026 06 22 Enhancing the Status of Balochi Embroidery Based on McKercher & Du Cros’ Cultural Tourism Matrix and Phillips’ Model ارتقای جایگاه سوزن‌دوزی بلوچ بر مبنای ماتریس گردشگری فرهنگی مک‌کِرچر-دو کراس و مدل فیلیپس 19 30 252926 10.22034/jtd.2026.541897.3115 FA مائده جلالی کارشناسی ارشد طراحی پارچه و لباس، دانشکدۀ هنر، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران 0009-0001-0782-1894 مریم مونسی سرخه عضو هیئت علمی گروه طراحی پارچه و لباس، دانشکدۀ هنر، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران 0000-0002-2803-7759 Journal Article 2025 08 19 Baloch embroidery, an identity symbol of women in southeastern Iran, represents a fusion of aesthetic beauty, intangible heritage, and local cultural capacities. In recent decades, it has faced challenges such as the disconnection between traditional production and contemporary markets, along with limited long-term policy support for promotion and development. This study offers a theoretical–conceptual interpretation of how the position of Baloch embroidery in cultural tourism may be enhanced by integrating McKercher–du Cros’s Cultural Tourism Matrix with Phillips’ model. It asks: from a theoretical perspective, what implications does this integration have for strengthening the position of Baloch embroidery and its potential to appeal to cultural tourists? The research adopts a descriptive–analytical design with a theoretical–conceptual orientation. Data were collected through documentary sources, including scholarly articles, books, and institutional reports on cultural tourism and intangible heritage (e.g., UNWTO and UNESCO documents). Accordingly, the study does not involve empirical testing and does not claim statistical generalization. The analysis suggests four interrelated dimensions:(1) multi-actor participation may facilitate more coordinated decision-making and action by linking the capacities of diverse stakeholders;(2) multi-level governance may enhance policy alignment across levels and support continuity between local production and broader supply and presentation circuits;(3) sustainability-oriented development may frame diversification and supply-chain optimization as enabling conditions for more viable value distribution; and(4) experience-based “living cultural landscapes” may support a shift from static display to dynamic practice through cultural storytelling, participatory design, digital communication, and local participation سوزن‌دوزی بلوچ، از نمادهای هویتی زنان جنوب‌ شرق ایران، تلفیقی از زیبایی و میراث معنوی و توانمندی‌های فرهنگی است که در دهه‌های اخیر با چالش‌هایی چون گسست تولید سنتی از بازار مدرن و فقدان سیاست‌گذاری مؤثر در معرفی و توسعه مواجه بوده است. هدف از این پژوهش تبیین ظرفیت‌های ارتقای جایگاه این هنر در بستر گردشگری فرهنگی با اتکا به ماتریس گردشگری فرهنگی مک‌کِرچر-دو کراس و مدل فیلیپس است. پژوهش در پی پاسخ به این پرسش است که تلفیق این دو چارچوب از دیدگاه نظری چه دلالت‌هایی برای ارتقای جایگاه سوزن‌دوزی بلوچ و تقویت ظرفیت بالقوۀ جذب گردشگر فرهنگی دارد. روش پژوهش تحلیلی-توصیفی با رویکرد نظری-مفهومی است. داده‌ها به شیوۀ اسنادی و با استفاده از مقالات علمی، کتاب‌ها و گزارش‌ها/ اسناد نهادی مرتبط با گردشگری فرهنگی و میراث ناملموس (ازجمله گزارش‌های سازمان جهانی گردشگری و یونسکو) گردآوری شده‌ است؛ ازاین‌رو پژوهش ادعایی دربارۀ آزمون تجربی یا تعمیم آماری نتایج ندارد. تحلیل نظری چنین نشان می‌دهد: ۱) مشارکت چندبازیگری با پیوند ظرفیت‌های گروه‌های مختلف می‌تواند زمینه‌ساز تصمیم‌گیری و اقدام هماهنگ در توسعۀ میراث فرهنگی باشد. ۲) حکمرانی چندسطحی با همسویی سیاست‌ها در سطوح مختلف می‌تواند پیوستگی میان تولید بومی و عرضۀ ملی و بین‌المللی را تقویت کند. ۳) پیوند توسعۀ پایدار با تنوع‌بخشی و بهینه‌سازی زنجیرۀ تأمین می‌تواند به پایداری درآمد تولیدکننده و کاهش هزینه‌های مصرف‌کننده کمک کند. ۴) چشم‌اندازهای فرهنگی زنده، با تأکید بر تجربه‌محوری، سوزن‌دوزی را از نمایشی ایستا به کنشی پویا تبدیل می‌کند و از طریق روایتگری فرهنگی، طراحی مشارکتی، بازاریابی دیجیتال و مشارکت محلی می‌تواند زمینه‌ساز ارتقا و پایداری آن باشد

https://www.itsairanj.ir/article_252926_1114c57b13d4f4c2bf99094ffc12b205.pdf

انجمن علمی گردشگری ایران گردشگری و توسعه 2423-5075 15 2 2026 06 22 Explaining the pattern of using smart technologies in the development of creative tourism by Generation Z تبیین الگوی استفاده از فنّاوری‌های هوشمند در توسعۀ گردشگری خلاق توسط نسل Z 31 48 252927 10.22034/jtd.2026.558845.3152 FA ولی نعمتی دانشیار گروه مدیریت دولتی و گردشگری، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران 0000-0002-4232-2740 جواد معدنی دانشیار گروه مدیریت دولتی و گردشگری، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران 0000-0001-7204-5572 علی دلشاد استادیار گروه مدیریت دولتی و گردشگری، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران؛ ساجده پیرمرادیان کارشناسی ارشد، گروه مدیریت دولتی و گردشگری، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران 0000-0002-4232-2740 میرحمید سیدموسوی دانش آموخته کارشناسی ارشد گردشگری، گروه مدیریت دولتی و گردشگری، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. 0009-0007-1630-784X Journal Article 2025 11 10 This research was conducted to elucidate the model of using smart technologies in the development of creative tourism by Generation Z. The present study is qualitative and follows a sequential-exploratory methodological approach. In terms of purpose, it falls under applied research, and the statistical population includes Generation Z experts as well as other tourism experts and informants. The data for this research were collected through interviews and analyzed using Atlas Ti software. According to the interviews conducted, a total of 66 initial codes were obtained, from which 14 basic themes and 5 organizing themes were identified, including the pivotal role and integration of technology in creating creative tourism experiences, strategies for the development and support of creative tourism, the government's role in the sustainable development of creative tourism, understanding Generation Z as a new audience for creative tourism, and establishing infrastructure for the development of creative tourism. Additionally, 2 overarching themes emerged, including adopting effective measures for the development of creative tourism and managing and approaching digital transformations in the creative tourism industry. From the findings of the present study, it can be concluded that Generation Z, given its unique characteristics and familiarity with modern technologies, can act as a driving force in the development of creative tourism. By leveraging the capabilities of Generation Z and educating and involving the community in the use of artificial intelligence and smart technology, effective steps can be taken toward achieving creative tourism in line with the changes in the world of smart technology. این پژوهش به‌منظور تبیین الگوی استفاده از فنّاوری‌های هوشمند در توسعۀ گردشگری خلاق توسط نسل Z صورت گرفته است. پژوهش از لحاظ روش‌شناسی با رویکرد متوالی-اکتشافی و به‌صورت کیفی است. از نظر هدف نیز در زمرۀ پژوهش‌های کاربردی قرار می‌گیرد جامعۀ آماری پژوهش دربردارندۀ خبرگان نسل Z و خبرگان و کارشناسان گردشگری است. داده‌های پژوهش از طریق مصاحبه گرد‌آوری و با نرم‌افزار اطلس‌تی‌آی تحلیل شده است. از مصاحبه‌های انجام‌شده 66 کد اولیه استخراج شد. از این بین، چهارده مضمون پایه و پنج مضمون سازمان‌دهنده شامل نقش محوری و یکپارچه‌سازی فنّاوری در خلق تجربیات گردشگری خلاقانه، راهکارهای توسعه و حمایت از گردشگری خلاق، نقش دولت در توسعۀ پایدار گردشگری خلاق، شناخت نسل Z به‌عنوان مخاطب جدید گردشگری خلاق و ایجاد زیرساخت‌های توسعۀ گردشگری خلاق و همچنین دو مضمون فراگیر شامل اتخاذ اقدامات مؤثر بر توسعۀ گردشگری خلاق و مدیریت و رویکرد تحولات دیجیتال در صنعت گردشگری خلاق به دست آمد. از یافته‌های پژوهش می‌توان به این نتیجه رسید که نسل Z، با توجه به ویژگی‌های منحصربه‌فرد و آشنایی با فنّاوری‌های نوین، می‌تواند نیروی محرکۀ توسعۀ گردشگری خلاق باشد. با بهره‌مندی از توانایی نسل Z و آموزش و مشارکت جامعه در زمینۀ استفاده از هوش مصنوعی و فنّاوری هوشمند می‌توان گام مؤثری برای رسیدن به گردشگری خلاق هم‌گام با تغییرات دنیای فنّاوری هوشمند برداشت.

https://www.itsairanj.ir/article_252927_aa138526b2e5efe6123f3a71a8a30676.pdf

انجمن علمی گردشگری ایران گردشگری و توسعه 2423-5075 15 2 2026 06 22 The Identification of Factors Influencing the Gender Pay Gap in Tourism Industry (the Case of Travel Agencies) شناسایی عوامل مؤثر در نابرابری جنسیتی دستمزد در صنعت گردشگری (مورد مطالعه: دفاتر خدمات مسافرتی و گردشگری شهر تهران) 49 62 206886 10.22034/jtd.2023.398103.2773 FA زهرا تیموری کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی توسعۀ جهانگردی، گروه مدیریت جهانگردی، دانشکدۀ مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. 0009-0004-9025-2283 اسماعیل قادری دانشیار گروه مدیریت جهانگردی، دانشکدۀ مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران 0000-0003-1158-2440 Journal Article 2023 05 20 The current research aims to identify the factors influencing gender pay gap in the tourism industry (case: travel agencies) and to determine the effect weight of each factor. The methodology of the research is mixed method and the Sequential Exploratory approach (qualitative-quantitative) is adopted. In phase 1 (qualitative), in order to extract the factors, semi-structured interviews were conducted with 16 tourism experts selected by snowball sampling technique. In phase 2 (quantitative), a structured questionnaire was designed based on the extracted factors. It was given to 248 employees and managers of travel agencies who were selected by convenience sampling technique and had experienced gender pay inequality. The qualitative data were analyzed by interpretive analysis and coding via the method of Strauss and Corbin. The qualitative data were analyzed by Confirmatory Factor Analysis (Structural Equation Modeling composing of Measurement Modeling and Structural Modeling) using SPSS-V23, LISREL-V8.8 and SmartPLS-2 pieces of software. The model fitted the observations well. The following three dimensions influencing gender pay gap in the tourism industry were confirmed: (a) sociocultural (including stereotypes, gender socialization, androcentrism, legal literacy), (b) political‐legal (including policymaking and overarching laws, implementation, monitoring, rewards and punishments), (c) administrative-organizational (including managerial failures, organizational culture, and technological infrastructure and equipment). In addition, the examination of the coefficients of the model paths showed that the sociocultural dimension and the gender socialization component--amongst the dimensions and components, respectively--influenced gender pay gap in the tourism industry most. This implies the necessity of educating and improving the awareness of individuals in the area of gender equalit هدف پژوهش حاضر شناسایی عوامل مؤثر در نابرابری جنسیتی دستمزد در صنعت گردشگری و تعیین میزان تأثیر هرکدام از عوامل در پدیده‌ی نابرابری جنسیتی دستمزد در این صنعت است. روش پژوهش حاضر روش آمیخته با رویکرد اکتشافی متوالی (کیفی - کمّی) بود. به‌منظور استخراج عوامل، در بخش کیفی، با 16 نفر از متخصصان گردشگری، که ازطریق روش نمونه‌گیری گلوله‌برفی انتخاب شده‌ بودند، مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته‌ای انجام شد. موارد مشخص‌شده، در کنار عوامل به‌دست‌آمده از ادبیات پژوهش، 46 شاخص را شکل دادند که در چهار بُعد (فرهنگی - اجتماعی، اقتصادی، سیاسی - قانونی، اجرایی - سازمانی) و 11مؤلفه طبقه‌بندی شدند. در بخش کمّی، این عوامل در قالب پرسش‌نامۀ محقق‌ساخته در اختیار 248 نفر از کارمندان و مدیران دفاتر خدمات مسافرتی و گردشگری شهر تهران قرار گرفت؛ کسانی که این نوع نابرابری را تجربه کرده و با روش نمونه‌گیری غیرتصادفی در دسترس انتخاب شده ‌بودند. تحلیل داده‌های کیفی با استفاده از روش تحلیل تفسیری و کدگذاری اشتراوس و کوربین و تحلیل داده‌های کمّی ازطریق تحلیل عاملی تأییدی انجام شد. براساس نتایج مدل‌سازی‌ها، سه عامل فرهنگی - اجتماعی (شامل تصورات کلیشه‌ای، جامعه‌پذیری جنسیتی، مردمحوری، سواد حقوقی)، سیاسی - قانونی (شامل سیاست‌گذاری‌ها و قوانین فرادستی، اجرا، نظارت، اقدامات تشویقی و تنبیهی) و اجرایی - سازمانی (شامل نارسایی‌های مدیریتی، فرهنگ سازمانی، زیرساخت‌ها و تجهیزات فنّاورانه) به‌عنوان عوامل مؤثر بر نابرابری جنسیتی دستمزد در صنعت گردشگری تأیید شدند و مدل به‌دست‌آمده از این عوامل نیز برازش مناسبی داشتند. بررسی‌ ضرایب مسیر مدل‌ها نیز نشان داد که در بین عوامل اصلی عامل فرهنگی - اجتماعی و از میان مؤلفه‌ها نیز جامعه‌پذیری جنسیتی تأثیر بیشتری در تبیین نابرابری جنسیتی دستمزد در صنعت گردشگری دارند.

https://www.itsairanj.ir/article_206886_5418145a5cda6bfb699b4be7404820ac.pdf

انجمن علمی گردشگری ایران گردشگری و توسعه 2423-5075 15 2 2026 06 22 Assessment of Geotourism Potential in the North Slope of Sabalan Geomorphosites Using the M-GAM ارزیابی توانمندی‌های زمین‌گردشگری ژئومورفوسایت‌های دامنۀ‌ شمالی سبلان با استفاده از روش M-GAM 63 82 228972 10.22034/jtd.2025.526925.3078 FA مسعود رحیمی استادیار ژئومورفولوژی، گروه جغرافیا، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران 0009-0004-9418-8194 فریبا اسفندیاری درآباد استاد ژئومورفولوژی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران 0000-0002-6442-7885 مهرداد وهاب زاده زرگری کارشناسی ارشد ژئومورفولوژی و آمایش محیط، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران 0009-0004-6943-5835 Journal Article 2025 05 29 In recent years, geotourism has emerged as a modern branch of tourism, gaining significant importance in the sustainable development of various regions. Given the relevance of this industry, evaluating the capabilities of geomorphosites for scientific and economic utilization is essential. This study aims to assess the geotourism potential of geomorphosites located on the northern slopes of Mount Sabalan using the M-GAM model. In this research six geomorphosites (Shirvan Darehsi, Mueyl Darehsi, Shabil Hot Spring, Ghotur Suyi Hot Spring, Atgoli, and Shabil Waterfall) were evaluated based on expert questionnaires, field surveys, and geomorphological structure analysis. The results showed that, based on the M-GAM model which places greater emphasis on infrastructure and amenities Shabil Hot Spring ranks first with a score of 12.92. Moreover, the geomorphosites of Shirvan Darehsi, Ghotur Suyi Hot Spring, Atgoli, Mueyl Darehsi, and Shabil Waterfall were ranked next, respectively. The findings suggest that the M-GAM model provides a more comprehensive assessment due to its broader range of indicators and offers a more realistic framework for tourism development planning. Moreover, the results indicate that enhancing tourism infrastructure, improving service facilities, and better promotion of these geomorphosites could significantly contribute to the sustainable development of geotourism in the northern slopes of Sabalan. ژئوتوریسم از شاخه‌های نوین گردشگری است که در سال‌های اخیر جایگاه ویژه‌ای در توسعۀ پایدار مناطق گوناگون یافته ‌است. با توجه به اهمیت این صنعت، ارزیابی توانمندی‌های ژئومورفوسایت‌ها به‌منظور بهره‌برداری اقتصادی از آن‌ها ضروری است. هدف از این پژوهش ارزیابی توانمندی‌های زمین‌گردشگری ژئومورفوسایت‌های دامنۀ شمالی سبلان با استفاده از مدل M-GAM است. در این پژوهش، شش ژئومورفوسایت شیروان‌ دره‌سی، موئیل دره‌سی، آبگرم شابیل، آبگرم قطور‌سویی، آت‌گلی و آبشار شابیل بر اساس پرسش‌نامه‌های تخصصی، بازدید میدانی و تحلیل ساختارهای ژئومورفولوژیکی ارزیابی شده است. بنا بر نتایج به‌دست‌آمده، بر اساس مدل M-GAM که تأکید بیشتری بر زیرساخت‌ها و امکانات رفاهی دارد، آبگرم شابیل با امتیاز 92/12 در رتبۀ نخست قرار دارد. همچنین ژئومورفوسایت‌های شیروان‌ دره‌سی، آبگرم قطور‌سویی، آت‌گلی، موئیل دره‌سی و آبشار شابیل به‌ترتیب در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که مدل M-GAM در ارزیابی جامع‌تر عملکرد بهتری دارد و به‌علت دربرگیری شاخص‌های متنوع‌تر، برای برنامه‌ریزی توسعۀ گردشگری واقع‌بینانه‌تر عمل می‌کند. همچنین، نتایج بیانگر آن است که با بهبود زیرساخت‌های گردشگری، ارتقای خدمات رفاهی و معرفی بهتر این ژئومورفوسایت‌ها می‌توان زمینۀ توسعۀ ژئوتوریسم پایدار در دامنۀ شمالی سبلان در استان اردبیل را فراهم ساخت.

https://www.itsairanj.ir/article_228972_56cd9d89154457fa9e95bd2513888f96.pdf

انجمن علمی گردشگری ایران گردشگری و توسعه 2423-5075 15 2 2026 06 22 An Analysis of Key Drivers Affecting Rural Tourism Branding: The Case of Izeh County تحلیل پیشران‌های مؤثر بر برندسازی گردشگری روستایی (مورد مطالعه: شهرستان ایذه) 83 102 242938 10.22034/jtd.2026.545775.3123 FA بهروز قرنی آرانی استادیار گروه جغرافیا، دانشکدۀ حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران 0000-0002-8515-7255 اصغر نوروزی دانشیار گروه جغرافیا، دانشکدۀ حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. 0000-0002-5609-7855 فردین خدابخشی دهکردی دانش‌آموختهٔ کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکدۀ حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران 0009-0005-2984-1297 Journal Article 2025 09 07 Branding plays a key role in enhancing the competitiveness of rural tourism destinations and, consequently, in fostering local sustainable development. Izeh County, endowed with historical heritage, cultural diversity, and natural attractions, holds significant potential to become a prominent destination. However, weaknesses in marketing and the absence of a coherent brand image have limited this potential. The study aims to identify the driving factors influencing the branding of rural tourism in Izeh. This applied research is descriptive–analytical in nature, employing a survey method. Data were collected from three groups: 150 rural tourists, 330 residents of five selected touristic villages, and 35 experts, and were analyzed using the one-sample t-test, Friedman, and fuzzy DEMATEL. Five components were examined: brand image, perceived quality, brand awareness, brand loyalty, and sense of belonging. Findings indicate that natural, historical, cultural, and economic elements constitute the most important drivers of Izeh’s tourism brand. Tourists emphasized strengths such as orchards and farmlands, natural landscapes, local customs, hospitality, and water-based tourism opportunities, while local residents also highlighted social and identity-related factors, including commitment, sacrifice, and sense of place. DEMATEL results showed that historical attractions, favorable climate, and water-based tourism strongly contribute to brand image, whereas weaknesses were identified in environmental hygiene, tranquility, accommodation, and catering services. Overall, the study concludes that the branding of rural tourism in Izeh is not yet in a desirable state. Strengthening attractions, improving infrastructure, enhancing marketing, and revising negative components are essential for developing a sustainable and competitive rural tourism brand. برندسازی نقشی کلیدی در ارتقای رقابت‌پذیری مقاصد گردشگری روستایی و درنتیجه توسعهٔ پایدار محلی دارد. شهرستان ایذه باوجود پیشینهٔ تاریخی، تنوع فرهنگی و جاذبه‌های طبیعی ظرفیت بالایی برای تبدیل ‌شدن به مقصدی برجسته دارد، اما ضعف در بازاریابی و نبود تصویر ذهنی منسجم مانع از تحقق این ظرفیت شده است. هدف از پژوهش پیش‌رو شناسایی پیشران‌های مؤثر بر برندسازی گردشگری روستایی ایذه است. این پژوهش کاربردی از لحاظ ماهیت توصیفی‌ـ‌تحلیلی بوده و با روش پیمایشی انجام شده است. داده‌ها از سه گروه شامل ۱۵۰ گردشگر روستایی، ۳۳۰ نفر از ساکنان پنج روستای منتخب گردشگری و ۳۵ کارشناس گردآوری شده و با آزمون تی تک‌نمونه‌ای، آزمون فریدمن و روش دیمتل فازی تحلیل شده است. سپس، پنج مؤلفهٔ «تصویر برند»، «کیفیت ادراک‌شده»، «آگاهی از برند»، «وفاداری به برند» و «حس تعلق» بررسی شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که عوامل طبیعی، تاریخی، فرهنگی و اقتصادی مهم‌ترین پیشران‌های برند ایذه است. گردشگران عواملی مانند باغات و مزارع، چشم‌اندازهای طبیعی، آداب‌ورسوم، مهمان‌نوازی و فرصت‌های گردشگری آبی را نقاط قوت اصلی دانستند، درحالی‌که جامعهٔ محلی بر مؤلفه‌های اجتماعی و هویتی مانند تعهد، فداکاری و حس مکان نیز تأکید داشتند. نتایج دیمتل بیانگر نقش برجستهٔ جاذبه‌های تاریخی، آب‌وهوای مطبوع و گردشگری آبی در تصویر برند است و ضعف در بهداشت محیط، آرامش، اقامت و پذیرایی را نشان می‌دهد. نتیجه آنکه برند گردشگری روستایی ایذه در وضعیت مطلوبی قرار ندارد و ارتقای آن نیازمند تقویت جاذبه‌ها، بهبود زیرساخت‌ها، توسعهٔ تبلیغات و بازنگری در مؤلفه‌های منفی است.

https://www.itsairanj.ir/article_242938_c1f53b67298e0764d5ff36e70b2b4c63.pdf

انجمن علمی گردشگری ایران گردشگری و توسعه 2423-5075 15 2 2026 06 22 Designing a model of effective factors on the development of urban tourism management with an emphasis on metropolises (case study: Tehran metropolis) طراحی مدل عوامل مؤثر بر توسعۀ مدیریت گردشگری شهری با تأکید بر کلان‌شهرها (مطالعۀ موردی کلان‌شهر تهران) 103 116 253995 10.22034/jtd.2024.449826.2904 FA منوچهر جهانیان استادیار دانشکدۀ علوم گردشگری، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران 0000-0002-7674-0772 سیاوش ایمنی قشلاق استادیار گروه برنامه‌ریزی گردشگری، دانشکدۀ علوم گردشگری، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران 0000-0001-7259-1071 فرزاد فروغی شمس دانشجوی دکتری گردشگری، دانشکدۀ علوم گردشگری، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران 0009-0002-5079-0250 Journal Article 2024 03 24 The tourism industry, including urban tourism, is highly competitive in today's world. The success rate of a tourist destination in the competitive environment depends above all on the performance of its tourism management. Therefore, the aim of the present study is to investigate the role of factors affecting the development of urban tourism management with an emphasis on metropolises (case study: Tehran metropolis). The present research was conducted as a descriptive-survey study. This research was designed using the "mixed research" method, which was used in the first stage to extract factors from the opinions of 7 experts and professors of the tourism industry in Tehran province who have relevant work experience in the field of urban tourism and urban planning. 17 factors were selected and confirmed. Then, a matrix questionnaire was prepared and given to the second group of the research statistical community, which included 70 experts and professors of the tourism industry in Tehran province, who were selected non-randomly. Data and scenarios were analyzed using fuzzy cognitive mapping technique and the research model was designed using social network analysis. In this regard, among the 17 selected factors, three factors of support from the authorities, provision of urban services and urban infrastructure were the most important respectively; Because they were more central, based on which scenarios were written. Finally, based on the obtained results, suggestions were made regarding the development of urban tourism management with an emphasis on metropolises (case study: Tehran metropolis). صنعت گردشگری ازجمله گردشگری شهری در دنیای امروز به‌شدت رقابتی است. موفقیت هر مقصد گردشگری در فضای رقابتی بیش از هر چیز به عملکرد مدیریت گردشگری آن بستگی دارد. ازاین‌رو، هدف از این پژوهش بررسی نقش عوامل مؤثر بر توسعۀ مدیریت گردشگری شهری با تأکید بر کلان‌شهرها است و کلان‌شهر تهران برای نمونه بررسی شده است. پژوهش توصیفی ـ پیمایشی است و با روش "پژوهش‌ آمیخته" طراحی شده است. در مرحلۀ نخست، برای استخراج عوامل، از نظر هفت خبره و استاد صنعت گردشگری در استان تهران که دارای سابقۀ کاری مرتبط با گردشگری شهری و برنامه‌ریزی شهری بوده‌اند بهره گرفته شد و بر اساس آن هفده عامل انتخاب و تأیید شد. سپس پرسش‌نامۀ ماتریسی تهیه و در اختیار گروه دوم جامعۀ آماری پژوهش قرار گرفت، که هفتاد تن از خبرگان و استادان صنعت گردشگری در استان تهران بودند و به‌صورت غیرتصادفی انتخاب شدند. داده‌ها و سناریوها با روش نگاشت شناختی فازی تحلیل و مدل پژوهش با استفاده از تحلیل شبکه‌های اجتماعی طراحی شد. از بین هفده عامل انتخاب‌شده، سه عامل حمایت مسئولان، تأمین خدمات شهری و زیرساخت‌های شهری به ترتیب بیشترین اهمیت را داشتند؛ زیرا از مرکزیت بیشتری برخوردار بودند. بر مبنای این سه عامل سناریوهایی نگاشته شد. درنهایت، با استناد به نتایج به‌دست‌آمده، پیشنهادهایی مبنی بر توسعۀ مدیریت گردشگری شهری با تأکید بر کلان‌شهرها ارائه شد.

https://www.itsairanj.ir/article_253995_23cdc45f8cc85a3009e56cf5bd89a095.pdf

انجمن علمی گردشگری ایران گردشگری و توسعه 2423-5075 15 2 2026 06 22 Investigating the impact of tourists' food consumption values on tourists' behavioral intentions with an emphasis on the food experience of ecotourism in Gilan Province بررسی تأثیر ارزش‌های مصرفی غذایی در نیات رفتاری گردشگران با تأکید بر تجربۀ غذایی اکوتوریسم در استان گیلان 117 129 221412 10.22034/jtd.2025.500704.3012 FA ابراهیم زارع پور نصیرآبادی عضو هیئت علمی گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران 0000-0002-0205-9757 سمیرا نظری گروه مدیریت ، دانشکدۀ صنایع و مدیریت، دانشگاه غیاث‌الدین جمشید کاشانی، قزوین، ایران 0009-0003-0166-0385 مریم بهزادی گروه مدیریت بازرگانی، دانشکدۀ مدیریت و اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0001-8269-0700 Journal Article 2025 01 18 Food tourism is considered one of the important types of tourism today, and there is a need for further exploration and research in this field. In this regard, the present study was conducted with the aim of investigating the effect of tourists' food consumption values on tourists' behavioral intentions, with an emphasis on the food experience of ecotourism in Gilan province. The present study is a descriptive-survey study from the perspective of an applied goal, from the perspective of quantitative data type, from the perspective of deductive and inductive implementation logic, from the perspective of a cross-sectional time dimension, and from the perspective of a descriptive-survey study. The statistical population of this study consists of tourists in Gilan province in 1402-1403. The sampling method of this study was available sampling, and finally 385 people were selected as a study sample. The research data collection method was fieldwork and its instrument was a questionnaire. In this study, considering the type of hypotheses raised, PLS3 software was used to examine the research hypotheses. The results of this study showed that the consumption and experiential value of food has a significant effect on tourists' attitudes towards food, food destination image, and behavioral intentions. The results also showed that tourists' attitudes towards food and food destination image also have a significant effect on tourists' behavioral intentions. The consumer values of tourists regarding their future behavioral tendencies in relation to local Iranian foods, through the attitude and culinary experience formed in their minds, can contribute to the development of food tourism. A positive attitude and experience of tourists towards local foods increases their desire for revisits and recommendations to others. گردشگری غذا امروزه از انواع مهم گردشگری به شمار می‌رود که نیاز به کنکاش و پژوهش بیشتری دارد. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر ارزش‌های مصرفی غذایی در نیات رفتاری گردشگران با تأکید بر تجربۀ غذایی اکوتوریسم در استان گیلان صورت گرفته است. پژوهش از منظر هدف کاربردی، از منظر نوع داده‌ها کمّی، از منظر منطق اجرا قیاسی و استقرایی، از منظر بعد زمانی مقطعی و از منظر هدف توصیفی پیمایشی است. جامعۀ آماری پژوهش را گردشگران استان گیلان در سال‌های 1402 تا 1403تشکیل می‌دهند. نمونه‌گیری به‌صورت در دسترس بوده و درنهایت 385 نفر برای نمونۀ پژوهشی انتخاب شدند. جمع‌آوری اطلاعات پژوهش با روش میدانی و ابزار آن پرسش‌نامه است. با توجه به نوع فرضیات مطرح‌شده در پژوهش، از نرم‌افزار اسمارت پی‌ال‌اس برای بررسی فرضیات استفاده شده است. نتایج نشان می‌دهد که ارزش مصرفی و تجربی غذا در نگرش گردشگران دربارۀ غذا، تصویر مقصد غذا و تمایلات رفتاری تأثیر معنی‌داری دارد. نگرش گردشگران دربارۀ غذا و تصویر مقصد غذا در تمایلات رفتاری گردشگران نیز تأثیر بسزایی دارد. ارزش‌های مصرف گردشگران در تمایلات رفتاری آیندۀ آن‌ها به غذاهای محلی ایران، از طریق نگرش و تجربۀ غذایی شکل‌گرفته در ذهنشان، می‌تواند به توسعۀ گردشگری غذا کمک کند. نگرش و تجربۀ مثبت گردشگران دربارۀ غذاهای محلی تمایل آن‌ها را برای بازدید دوباره و توصیه به دیگران افزایش می‌دهد.

https://www.itsairanj.ir/article_221412_a00f6e7347aa0457472981e3c8784030.pdf

انجمن علمی گردشگری ایران گردشگری و توسعه 2423-5075 15 2 2026 06 22 Providing a framework for the development of cycling-oriented tourism with an emphasis on the southern coasts of Iran ارائۀ چارچوب توسعۀ گردشگری دوچرخه‌محور با تأکید بر سواحل جنوبی ایران 131 168 228979 10.22034/jtd.2025.534990.3103 FA بهار کمالی دهکردی دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت جهانگردی، گرایش برنامه‌ریزی توسعه، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران 0009-0003-4522-4040 زاهد شفیعی دانشیار گروه آموزشی موزه و گردشگری، دانشکدۀ پژوهش‌های عالی هنر و کارآفرینی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران 0009-0003-3746-583X Journal Article 2025 07 16 The present study aims to identify and provide a framework for the development of cycling-oriented tourism with an emphasis on the southern coasts of Iran. To this end, a mixed-methods approach was employed. In the qualitative phase, using a meta-synthesis method based on Sandelowski and Barroso’s systematic approach, 30 selected studies were analyzed for content using the CASP tool, and data were coded with MAXQDA24 software, identifying effective dimensions, components, and indicators. In the second phase, the final indicators were validated and screened using expert opinions and the fuzzy Delphi method. In the third phase, causal relationships among dimensions were analyzed using the DEMATEL method. The findings revealed that the dimensions of "place, route, and experience," "security and safety," "cultural, social, and environmental," and "facilities and infrastructure" were identified as causal and influential dimensions, while the dimensions of "preparation and marketing" and "governance-organizational" were classified as affected dimensions. These results indicate that the successful development of cycling-oriented tourism, aligned with the Blue Ocean Strategy and blue economy, can contribute to economic growth, job creation, environmental protection, and the strengthening of local communities. پژوهش پیش‌رو با هدف شناسایی و ارائۀ چارچوب توسعۀ گردشگری دوچرخه‌محور با تأکید بر سواحل جنوبی ایران انجام شده است. در این راستا، با بهره‌گیری از رویکردی آمیخته، در بخش کیفی، با روش فراترکیب در قالب روش نظام‌مند سندلوسکی و باروسو، سی پژوهش منتخب با ابزار «برنامۀ مهارت‌های ارزیابی نقّادانه (CASP)» تحلیل محتوا شده و داده‌ها با نسخۀ 24 نرم‌افزار مکس‌کیودی‌ای کدگذاری شده و ابعاد، مؤلفه‌ها و شاخص‌های مؤثر شناسایی شده است. در مرحلۀ دوم، با بهره‌گیری از نظر خبرگان و روش دلفی فازی، شاخص‌های نهایی اعتبارسنجی و غربالگری شده است. در مرحلۀ سوم، روابط علّی معلولی میان ابعاد با استفاده از روش دیمتل تحلیل شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که ابعاد «مکان و مسیر و تجربه»، «امنیت و ایمنی»، «فرهنگی و اجتماعی و زیست‌محیطی» و «امکانات و زیرساخت‌ها» ابعاد علّی و مؤثر شناسایی شده‌اند، درحالی‌که ابعاد «بستر‌سازی و بازاریابی» و «حاکمیتی-سازمانی» در جایگاه ابعاد تأثیرپذیر قرار گرفته‌اند. این نتایج نشان می‌دهد که توسعۀ موفق گردشگری دوچرخه‌محور، هم‌راستا با نظریۀ اقیانوس آبی و اقتصاد آبی، به رشد اقتصادی، اشتغال‌زایی، حفاظت از محیط‌زیست و تقویت جوامع محلی کمک خواهد کرد

https://www.itsairanj.ir/article_228979_dd143340cc61c16657bb73c484c47d82.pdf

انجمن علمی گردشگری ایران گردشگری و توسعه 2423-5075 15 2 2026 06 22 Narcissistic leadership and taking charge behavior: Examining the roles of role-breadth self-efficacy and perceived organizational support (Case study: hotels and restaurants in Kerman) رهبری خودشیفته و رفتار مسئولانه: بررسی نقش‌های خودکارآمدی در گسترۀ نقش و حمایت سازمانی ادراک‌شده (مورد مطالعه: هتل‌ها و رستوران‌های شهر کرمان) 169 184 243550 10.22034/jtd.2026.538815.3111 FA محمدصادق شریفی راد استادیار گروه مدیریت دولتی، دانشکدۀ علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه اردکان، اردکان ، ایران 0000-0002-5002-0531 Journal Article 2025 08 02 In unstable and complex business environments, taking charge behavior is crucial. This study analyzes the relationship between narcissistic leadership and their taking charge behavior. This study is descriptive quantitative and used correlation analysis and structural equation modeling with the sample of employees from various levels of hotels and restaurants in Kerman. After collecting 195 complete data, reliability and validity were verified, and the research hypotheses were tested with the PROCESS macro. Results showed a significant indirect relationship between leader narcissism and responsible behavior with the full mediation of role-breadth self-efficacy. Additionally, perceived organizational support significantly moderated the relationship between leadership narcissism and role-breadth self-efficacy. Higher levels of perceived organizational support enhance the link between leader narcissism and self-efficacy. This study contributes to the literature on taking charge behavior with valuable implications for organizational leaders, suggesting that they can exploit leader narcissism by enhancing organizational support and strengthening self-efficacy. در محیط‌های کسب‌وکار بی‌ثبات و پیچیده، رفتار مسئولانه اهمیت بسیاری دارد. این پژوهش به تحلیل رابطۀ بین خودشیفتگی رهبران و رفتار مسئولانۀ آن‌ها می‌پردازد. در این پژوهش کاربردی، توصیفی و پیمایشی از روش هم‌بستگی و مدل‌یابی معادلات ساختاری استفاده‌ شده و کارکنان هتل‌ها و رستوران‌های شهر کرمان برای نمونه بررسی شده است. بر اساس 195 پرسش‌نامۀ کامل جمع‌آوری‌شده، پایایی و روایی پرسش‌نامه تأیید شده است. خودکارآمدی در گسترۀ نقش رابطۀ بین خودشیفتگی رهبر و رفتار مسئولانه را میانجیگری کامل می‌کند. همچنین، متغیر تعدیلگر حمایت سازمانی ادراک‌شده رابطۀ بین خودشیفتگی رهبری و خودکارآمدی در گسترۀ نقش را تعدیل و میزان بالای آن رابطۀ بین خودشیفتگی رهبر و خودکارآمدی در گسترۀ نقش را قوی‌تر می‌کند. این پژوهش به ادبیات رفتار مسئولانه و تصمیمات رهبران سازمان جهت می‌دهد تا با افزایش حمایت سازمانی از خودشیفتگی رهبران و خودکارآمدی استفادۀ مفیدی شود.

https://www.itsairanj.ir/article_243550_7f6846a98533d66b9c2f195336a3749b.pdf