انجمن علمی گردشگری ایرانگردشگری و توسعه2423-507514420251222Structural analysis of drivers affecting event tourism and development of scenarios (Case study: Yazd city)تحلیل ساختاری پیشرانهای مؤثر بر گردشگری رویداد و تدوین سناریوها (مورد مطالعه: شهر یزد)12024277910.22034/jtd.2024.424121.2850FAحسناروجیاستادیار گروه جغرافیا، دانشگاه یزد، یزد، ایرانمحمدرضارضاییاستاد گروه جغرافیا، دانشگاه یزد، یزد، ایرانابوالفضلپورشمسی بندرابادکارشناس ارشد جغرافیا و برنامهریزی گردشگری، گروه جغرافیا، دانشگاه یزد، یزد، ایرانJournal Article20231106<span>Event tourism has many effects on urban areas. One of the important topics in event tourism is the analysis of drivers effective in event tourism and providing scenarios for its development. Yazd city has various types of event tourism, including cultural, climatic and historical, and considering its potential effects in the city. final purpose is to analyze the drivers of the event tourism in the city of Yazd and determine related scenarios. This research is practical and qualitative-quantitative method. The statistical population are specialist group, includes those responsible for manage tourism events, managers of Yazd tourism institutions, academic researchers, and related tourism business owners. Finally, 30 people were selected as a statistical sample using the snowball method. The analysis of drivers has been done through structural analysis in Micmac software. After analyzing the drivers’ factors, related scenarios were compiled through scenario writing and in the scenario wizard software. According to the results, factors such as the creation of scientific and research working groups, paying attention to the issue of material benefits of holding events, the mental image of tourists in Yazd city and their desire to travel again, using the globalization capacity of Yazd city, diversifying events are considered as drivers of tourism development, and corresponding scenarios were presented which is based on scientific activities, banking, diplomacy, smart technology, tourist satisfaction, land preparation and strategic document, attention to children and evaluation of popularity of events.</span><span dir="RTL" lang="FA">گردشگری رویداد تأثیرات بسیاری در مؤلفههای مختلف در تمام سطوح ازجمله مناطق شهری دارد. یکی از مباحث مهم در حوزۀ گردشگری رویداد تحلیل عوامل و پیشرانهای مؤثر در گردشگری رویداد و ارائۀ سناریوهای توسعۀ آن است. شهر یزد دارای انواع گوناگونی از رویدادهای گردشگری بوده است و با توجه به تأثیرات آن در توسعۀ شهری و رونق اقتصادی و احیای فرهنگها، ضرورت توجه به این مسئله احساس میشود. هدف نهایی پژوهش تحلیل عوامل و پیشرانهای توسعۀ گردشگری رویداد در شهر یزد و ارائۀ سناریوهای مرتبط است. جامعۀ آماری این پژوهش کاربردی و دارای رویکرد کمّی</span><span dir="RTL" lang="FA"> </span><span dir="RTL" lang="FA">ـ</span><span dir="RTL" lang="FA"> </span><span dir="RTL" lang="FA">کیفی دربردارندۀ گروه کارشناسی شامل مسئولان برگزاری رویدادهای گردشگری، مدیران نهادهای گردشگری شهر، پژوهشگران دانشگاهی و صاحبان کسبوکارهای گردشگری مرتبط و مردم ساکن شهر است، که سی نفر به روش گلولهبرفی بهعنوان نمونۀ آماری انتخاب شدند. تحلیل پیشرانها از طریق تحلیل ساختاری در نرمافزار میکمک انجام شده است. پس از تحلیل پیشرانها، سناریوهای مرتبط از طریق سناریونویسی و در نرمافزار سناریو ویزارد تدوین شده است. طبق نتایج، عواملی چون ایجاد کارگروههای علمی و پژوهشی در حوزۀ مدیریت، توجه به موضوع منافع مادی برگزاری رویدادها، تصویر ذهنی گردشگران از شهر یزد و تمایل به سفر دوبارۀ آنها، استفاده از ظرفیت جهانی شدن شهر یزد و متنوعسازی رویدادها بهعنوان پیشران</span><span></span><span dir="RTL" lang="FA">های توسعۀ گردشگری رویداد شهر یزد به شمار میرود. متناسب با این عوامل، سناریوی قوی و برتر شهر یزد ارائه شده که بر فعالیت</span><span></span><span dir="RTL" lang="FA">های علمی، بانکی، دیپلماسی، فنّاوری هوشمند، رضایت گردشگران، آمایش سرزمین، توجه به کودکان و ارزیابی محبوبیت رویدادها بنا شده است</span>https://www.itsairanj.ir/article_242779_8a2070a647dd3e423c7b40df6013a8ab.pdfانجمن علمی گردشگری ایرانگردشگری و توسعه2423-507514420251222Crisis communication framework in tourism from the perspective of Hamshahri Online media: Covid-19 era in Iranچارچوب ارتباطات بحران در گردشگری از دیدگاه رسانۀ همشهری آنلاین: دوران کوید 19 در ایران213418080210.22034/jtd.2023.316843.2767FAسارهپورجهاندانشجوی دکتری مدیریت گردشگری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.بشریمهاجردانشجوی دکتری مدیریت گردشگری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایرانمهدیکروبیاستاد گروه مدیریت گردشگری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران0000-0002-0699-5139Journal Article20230508<span>News coverage and crisis communications play a significant role in the tourism industry. A crisis increases the need for people to seek information about the emergency and for immediate and reliable information. Corona disease affected tourism-related businesses and was shown in the news coverage of Iran and the world. This research aims to investigate the total framework of crisis communication in the media in the field of tourism and during the outbreak of Corona (during the crisis). Among the selected media, Hamshahri online media was selected. The number of 4000 titles and news content with the key titles of "Tourism" and "Corona" that were published from 01/12/2018 to 31/02/2014 were extracted as research data from Hamshahri Online website. Out of this number of news, 3474 news were analyzed for qualitative content analysis. The extracted news content was thematically coded using MAXQDA software and manually, and in this way, 5 main categories were extracted from the news text: government planning and policies, tourism businesses, information, dominant view. The field of travel, the horizon of tourism after the crisis.</span><span dir="RTL" lang="AR-SA">پوشش خبری و ارتباطات بحران نقش بسزایی در صنعت گردشگری دارد. </span><span dir="RTL" lang="AR-SA">بحران نیاز افراد را به جستوجوی اطلاعات دربارۀ وضعیت اضطراری و اطلاعات فوری و قابل اعتماد افزایش میدهد.<span> همهگیری کوید</span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA"> </span><span dir="RTL" lang="AR-SA">19 مشاغل مرتبط با گردشگری را بهشدت تحت تأثیر قرار داد و در پوشش خبری کشور ایران و جهان نمود یافت. ازاینرو، این پژوهش بهمنظور بررسی </span><span dir="RTL" lang="AR-SA">چارچوب کلی ارتباطات بحران در رسانه در حوزۀ گردشگری و در دورۀ شیوع کرونا (حین بحران) انجام شده و از بین رسانههای منتخب، رسانۀ همشهری آنلاین انتخاب شده است. به این منظور، 4هزار عنوان و محتوای خبر با عناوین کلیدی «گردشگری» و «کرونا» که از تاریخ 01/12/1398 تا 31/02/1401 منتشر شده بود بهعنوان دادههای پژوهش از وبگاه همشهری آنلاین استخراج شد. از این تعداد خبر، 3474 خبر برای تحلیل محتوای کیفی بررسی شد. محتوای اخبار مستخرج، با استفاده از نرمافزار مکسکیودا (</span><span>MAXQDA</span><span dir="RTL" lang="AR-SA">) و نیز با روش دستی کدگذاری تماتیک شد و به این ترتیب، پنج مقولۀ اصلی از متن اخبار استخراج شد: برنامهریزی و سیاستگذاریهای دولت، کسبوکارهای گردشگری، اطلاعرسانی، دیدگاه غالب حوزۀ سفر، افق گردشگری پس از بحران. در این میان، </span><span dir="RTL" lang="AR-SA">فعالیتها و اقدامات دولت درخصوص سیاستگذاری در دورۀ کرونا بیش از سایر موارد انعکاس یافته است و در مقابل، دیدگاههای غالب دربارۀ کرونا، که شامل دیدگاههای مردم نیز میشود، با اختلاف، کمترین انعکاس را داشته است. نتایج این پژوهش به سیاستگذاران در بحرانهای بعدی کمک شایانی خواهد کرد.</span>https://www.itsairanj.ir/article_180802_7338fc731f96f3a07184cffb8bee7b31.pdfانجمن علمی گردشگری ایرانگردشگری و توسعه2423-507514420251222Identification of AI-Based Customer Relationship Management Components in Digital Marketing within the Health Tourism Industryشناسایی مؤلفههای مدیریت ارتباط با مشتری مبتنی بر هوش مصنوعی در بازاریابی دیجیتال در صنعت گردشگری سلامت355224278010.22034/jtd.2025.485401.2985FAعلىامامىدانشجوی دکتری مدیریت بازرگانی، گروه مدیریت، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران0009-0007-8754-1561محمدنادرمحمدیاستادیار،گروه مدیریت، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران0009-0002-8048-0114سید حمیدحسینیاستادیار،گروه مدیریت، واحد تویسرکان، دانشگاه آزاد اسلامی، تویسرکان، ایران0000-0002-4749-8286تحفهقبادی لموکیاستادیار،گروه مدیریت، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران0000-0003-3114-9126علیرضاعقیقیدانشیار،گروه مدیریت، دانشکدۀ مدیریت، دانشگاه پیام نور، تهران، ایرانJournal Article20241116<span>The integration of artificial intelligence in customer relationship management has provided transformative opportunities for businesses to improve customer engagement and operational efficiency. Given the increasing acceleration of artificial intelligence technologies and digital evolution caused by the Corona pandemic, research on artificial intelligence-based customer relationship management has increased. This study was conducted with the aim of identifying the components of artificial intelligence-based customer relationship management in digital marketing in the health tourism industry. The statistical population of the study consisted of experts and scholars in the fields of marketing and artificial intelligence, of which 14 people were selected as a sample. Data analysis was also conducted using the grounded theory method in three stages of initial coding, axial coding, and selective coding. The research results showed that the causal conditions in the study include promoting market competition, improving relationships, automated data analysis, and empowerment. The background conditions include customer data management, intelligent services. Also, the intervening conditions include efficient planning, resource saving, and customer behavior management. The strategies in the research include solving the integration problem, solving the information management problem, solving the planning problem, and the consequences include increasing customer satisfaction, increasing financial strength, building customer loyalty, and saving time.</span><span lang="FA">ادغام هوش مصنوعی در مدیریت ارتباط با مشتری فرصتهای متحولکنندهای را برای کسبوکارها فراهم کرده است تا تعامل با مشتری و کارایی عملیاتی را بهبود بخشند. با توجه به شتاب فزایندۀ فنّاوریهای هوش مصنوعی و تکامل دیجیتالی ناشی از همهگیری کرونا، پژوهش دربارۀ مدیریت ارتباط با مشتریِ مبتنی بر هوش مصنوعی افزایش یافته است. این پژوهش با هدف شناسایی مؤلفههای مدیریت ارتباط با مشتری مبتنی بر هوش مصنوعی در بازاریابی دیجیتال در صنعت گردشگری سلامت انجام شده است. جامعۀ آماری پژوهش را خبرگان و صاحبنظران در عرصۀ بازاریابی و هوش مصنوعی تشکیل دادهاند که چهارده تن از آنها برای نمونه انتخاب شدند. تجزیه و تحلیل دادهها با روش گراندد تئوری در سه مرحلۀ کدگذاری اولیه، کدگذاری محوری و کدگذاری انتخابی انجام شده است. شرایط علّی در پژوهش شامل ارتقای رقابت در بازار، بهبود روابط، تحلیل دادههای خودکار، و توانمندسازی است. شرایط زمینهای شامل مدیریت دادههای مشتریان و خدمات هوشمندانه است. همچنین، شرایط مداخلهگر شامل برنامهریزی کارآمد، صرفهجویی در منابع، و مدیریت رفتار مشتریان است. راهبردها در پژوهش عبارت است از حل مشکل یکپارچهسازی، حل مشکل مدیریت اطلاعات، حل مشکلات برنامهریزی، و پیامدها شامل افزایش رضایت مشتریان، افزایش توان مالی، وفادارسازی مشتریان و صرفهجویی در زمان است.</span>https://www.itsairanj.ir/article_242780_257e4a907d787e073f969556dcb4f798.pdfانجمن علمی گردشگری ایرانگردشگری و توسعه2423-507514420251222Evaluating the role of biophilic architectural elements in the development of urban tourism (Case study: Tabriz city)ارزیابی نقش عناصر معماری بیوفیلیک در توسعۀ گردشگری شهری نمونۀ موردی: شهر تبریز536822153410.22034/jtd.2025.496219.3001FAزهراآقابالائی خرده چیدانشجوی دکتری شهرسازی، گروه شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران0009-0004-4512-0281مسعودحق لساناستادیار گروه معماری و شهرسازی، واحد ایلخچی، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلخچی، ایرانJournal Article20241227<span>Biophilic architecture, as one of the new approaches in designing urban environments, plays a key role in the sustainable development of tourism and strengthening human interaction with nature. This research aims to evaluate the impact of the three main elements of biophilic architecture, namely "native vegetation", "access and interaction with natural landscapes", and "optimization of light and natural ventilation", on the development of urban tourism in Tabriz. The purpose of this research is of an applied type and is mixed in methodological terms. In the quantitative part, a questionnaire based on the Likert scale was used, and the sample size was 384 based on the Cochran formula, considering visitors over a period of 10 months (80,000 people). In the qualitative part, data were collected through content analysis of documents, including library information and related maps, as well as semi-structured interviews with 20 experts in the fields of urban development, architecture, and urban management and planning. The qualitative data were manually analyzed by explaining the 3-step coding including open, axial and selective coding. SPSS software and explaining the statistical method of T-test were used to analyze the research data. The results indicate that by integrating biophilic principles into the urban architecture of Tabriz, this city can become a more attractive destination for tourists. Natural features such as green space, water features and natural light in public spaces create a positive experience for visitors. Also, the findings show that biophilic design in Tabriz can improve the quality of the environment and have positive psychological effects on visitors by creating attractive and relaxing spaces.</span><span lang="FA">معماری بیوفیلیک، بهعنوان یکی از رویکردهای نوین در طراحی محیطهای شهری، نقش کلیدی در توسعۀ پایدار گردشگری و تقویت تعامل انسان با طبیعت ایفا میکند. این پژوهش با هدف ارزیابی تأثیر سه عنصر اصلی معماری بیوفیلیک، شامل «پوشش گیاهی بومی»، «دسترسی و تعامل با چشماندازهای طبیعی» و «بهینهسازی نور و تهویۀ طبیعی»، در توسعۀ گردشگری شهری تبریز انجامشده است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از منظر روششناختی ترکیبی است. در بخش کمّی از پرسشنامه بر اساس طیف لیکرت استفاده شده است. حجم نمونه، با در نظر گرفتن بازدیدکنندگان در بازۀ زمانی دهماهه (هشتاد هزار نفر)، بر پایۀ فرمول کوکران عدد 384 به دست آمده است. در بخش کیفی، دادهها از طریق تحلیل محتوای اسناد و مدارک شامل اطلاعات کتابخانهای و نقشههای مرتبط و همچنین انجام مصاحبههای نیمهساختاریافته با بیست تن از متخصصان در حوزههای شهرسازی، معماری و مدیریت و برنامهریزی شهری گردآوری شده است. دادههای بخش کیفی، با تبیین کدگذاری سهمرحلهای شامل کدگذاری باز و محوری و انتخابی، بهصورت دستی واکاوی شده است. برای تحلیل دادههای پژوهش از نرمافزار اسپیاساس و از تبیین روش آماری</span><span lang="FA"> </span><span lang="FA">آزمون تی استفاده شده است. نتایج </span><span lang="AR-SA">نشان میدهد، با ادغام اصول بیوفیلیک در معماری شهری تبریز، این شهر مقصدی جذابتر برای گردشگران خواهد شد. ویژگیهای طبیعی، مانند فضای سبز، آبنماها و نور طبیعی در فضاهای عمومی، تجربهای مثبت برای بازدیدکنندگان ایجاد میکند. همچنین، یافتهها نشان میدهد که طراحی بیوفیلیک در تبریز کیفیت محیطزیست را بهبود میبخشد و با ایجاد فضاهای جذاب و آرامشبخش آثار روانی مثبت بر بازدیدکنندگان میگذارد.</span>https://www.itsairanj.ir/article_221534_19c33e9e803f1cb82292008705113c47.pdfانجمن علمی گردشگری ایرانگردشگری و توسعه2423-507514420251222The Effect of Destination Image on Acceptance of Artificial Intelligence and Intention to Visit a Tourist Destination Considering the Moderating Role of Perceived Risk (Case Study: Tourists in Isfahan City)تأثیر تصویر مقصد در پذیرش هوش مصنوعی و نیت بازدید مقصد گردشگری با در نظر گرفتن نقش تعدیلگری ریسک ادراکشده (مورد مطالعه: گردشگران شهر اصفهان)698224278110.22034/jtd.2026.515040.3047FAناصرسیف اللهیاستاد، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران0000-0003-3084-256Xعادلهدهقانی قهنویهدانشجوی دکتری مدیریت بازرگانی- مدیریت بازاریابی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.0000-0002-7001-4534Journal Article20250404An attractive destination image not only attracts tourists to new AI experiences but also significantly increases the intention to visit. In today's world, adopting AI in tourism is not only a necessity; it is also the key to success in creating personalized and unforgettable experiences for tourists. Therefore, the study aims to investigate the effect of destination image on the adoption of AI and the intention to visit a tourist destination, considering the moderating role of perceived risk. The statistical population of this study includes tourists in Isfahan, who were selected as a sample using the Cochran formula, 400 people. To collect data, a questionnaire was distributed and collected using an accessible method. The period was cross-sectional and the data were collected in <span>February 2025</span>. In this study, validity and reliability were examined and confirmed. To analyze the data, structural equation modeling and confirmatory factor approach were used and the data were analyzed with the help of SPSS 26 and Smart PLS 3.0 software. The results show that destination image has a positive and significant effect on the acceptance of artificial intelligence and visit intention, and acceptance of artificial intelligence has a positive and significant effect on the intention to visit a tourist destination. Perceived risk can moderate the effect of acceptance of artificial intelligence on the intention to visit a tourist destination. According to the results and findings of the study, strengthening the positive image of the destination through marketing campaigns and education about artificial intelligence, along with clarifying perceived risks, can increase the acceptance of artificial intelligence and visit intention in the tourism industry. The main innovation of the study is in examining the moderating role of perceived risk in the effect of acceptance of artificial intelligence on the intention to visit a destination, a topic that has not received much attention in the Iranian tourism space, including Isfahan.<span lang="AR-SA">تصویر جذاب مقصد گردشگران را به سمت تجربههای نوین هوش مصنوعی جذب میکند و نیت بازدید را افزایشی چشم</span><span dir="LTR"></span><span lang="AR-SA">گیر میدهد. در جهان امروز، پذیرش هوش مصنوعی در گردشگری نهتنها ضرورت بلکه کلید موفقیت در ایجاد تجربیات شخصیسازیشده و فراموشنشدنی برای گردشگران است. بنابراین، هدف از این پژوهش بررسی تأثیر تصویر مقصد در پذیرش هوش مصنوعی و نیت بازدید مقصد گردشگری با در نظر گرفتن نقش تعدیلگری ریسک ادراکشده است. جامعۀ آماری پژوهش شامل گردشگران شهر اصفهان است که با بهکارگیری فرمول کوکران، چهارصد نفر برای نمونه انتخاب شدند. برای جمعآوری دادهها از پرسشنامه استفاده شده، که با روش در دسترس توزیع و جمعآوری شده است. بازۀ زمانی بهصورت مقطعی و دادهها در اسفندماه 1403 گردآوری شده </span><span lang="FA">و</span><span lang="FA"> </span><span lang="AR-SA">روایی و پایایی پژوهش بررسی و تأیید شده است. دادهها با مدلسازی معادلات ساختاری و رویکرد عاملی تأییدی تحلیل شده و با نرمافزارهای اسپیاساس26 و اسمارت</span><span lang="AR-SA"> </span><span lang="AR-SA">پیالاس0/3 تجزیهوتحلیل شده است.</span><span lang="FA"> نتایج نشان میدهد که تصویر مقصد در پذیرش هوش مصنوعی و نیت بازدید، و پذیرش هوش مصنوعی در نیت بازدید مقصد گردشگری تأثیری مثبت و معنادار دارد. ریسک ادراکشده اثرگذاری پذیرش هوش مصنوعی بر نیت بازدید مقصد گردشگری را تعدیل میکند. بر اساس نتایج و یافتههای پژوهش، تقویت تصویر مثبت مقصد از طریق کمپینهای بازاریابی و آموزش دربارۀ هوش مصنوعی، همراه با شفافسازی ریسکهای ادراکشده، پذیرش هوش مصنوعی و نیت بازدید را در صنعت گردشگری افزایش میدهد. نوآوری اصلی پژوهش بررسی نقش تعدیلگر ریسک ادراکشده در اثرگذاری پذیرش هوش مصنوعی بر نیت بازدید مقصد است؛ موضوعی که در فضای گردشگری ایران ازجمله اصفهان توجه چندانی به آن نشده است.</span>https://www.itsairanj.ir/article_242781_7b364f2b883719bd3c9f3ed05904a747.pdfانجمن علمی گردشگری ایرانگردشگری و توسعه2423-507514420251222Understanding and Analyzing the Strategic and Pivotal Role of Community-Based Tourism in Sustainable Development of Tourist Destinationsفهم و تحلیل نقش راهبردی و کلیدی گردشگری جامعهمحور در توسعۀ پایدار مقاصد گردشگرپذیر839824318310.22034/jtd.2026.532163.3099FAرحیمزارعدانشیار گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه عالمه طباطبائی، تهران، ایران.0000-0001-9046-026Xاحمدمحمودیاستادیار گروه مدیریت ورزشی، دانشکدۀ علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.0000-0001-7579-2274Journal Article20250701<span>Community-based tourism represents one of the most significant forms of tourism currently practiced in numerous countries. The sustainable development of tourist destinations has long been recognized as a critical objective, requiring comprehensive planning and multifaceted analysis. Accordingly, the primary aim of the present study is to understand and analyze the strategic and pivotal role of community-based tourism in the sustainable development of tourist destinations. This applied research employs a qualitative methodology based on grounded theory. The principal research instrument consisted of semi-structured interviews conducted with 16 experts in tourism management, development studies, social sciences, sociology, and public administration, who were identified through purposive sampling. Theoretical saturation served as the stopping criterion for interviews. In accordance with Strauss and Corbin's systematic approach, the analysis initially identified 231 primary codes. Through inductive analysis, these were subsequently refined to 116 open codes, then 28 axial codes, and ultimately 5 selective codes. The research findings demonstrate that community-based tourism facilitates the formation of a tourism value chain. As a key strategy for sustainable development, it integrates ethical values, social justice, environmental sustainability, and economic growth to: Strengthen cultural identity and prevent the erosion of traditions; Reduce regional inequalities through sustainable employment and equitable income distribution; Establish a sustainable model for tourist destinations via participatory governance and environmental conservation. The study concludes that community-based tourism, when incorporating these multidimensional aspects, can serve as a transformative approach for destination development while preserving cultural heritage, protecting ecosystems, and promoting equitable economic benefits.</span><span lang="AR-SA">گردشگری جامعهمحور یکی از مهمترین انواع گردشگری است که در بسیاری از کشورها جریان دارد. توسعۀ پایدار مقاصد گردشگرپذیر هدفی است که از دیرباز مورد توجه بوده است. این مقوله نیازمند برنامهریزی و تجزیه و تحلیلهای متفاوتی است. از همین رو، هدف اصلی این پژوهش فهم و تحلیل نقش راهبردی و کلیدی گردشگری جامعهمحور در توسعۀ پایدار مقاصد گردشگرپذیر است. پژوهش از نوع کاربردی و روش بهکاررفته در آن روش کیفی نظریۀ دادهبنیاد است. ابزار اصلی پژوهش مصاحبههای نیمهساختاریافته با خبرگان حوزۀ مدیریت گردشگری، مدیریت توسعه، علوم اجتماعی، جامعهشناسی و مدیریت دولتی است که با نمونهگیری هدفمند شناسایی شدند. شانزده خبره به پرسشهای مصاحبۀ نیمهساختاریافته پاسخ دادند که اصل توقف در مصاحبهها قاعدۀ اشباع نظری بوده است. مطابق با یافتههای پژوهش، با استفاده از رهیافت نظاممند اشتراوس و کوربین، ابتدا 231 کد اولیه استخراج شد؛ سپس، با استفاده از رویکرد استقرایی، 116 کد باز و پس از آن 28 کد محوری و 5 کد انتخابی استخراج شد. مطابق با نتایج پژوهش، گردشگری جامعهمحور<span> به تشکیل زنجیرۀ ارزش گردشگری منجر میشود؛ چراکه بهمنزلۀ راهبردی کلیدی در توسعۀ پایدار، با ترکیب ارزشهای اخلاقی، عدالت اجتماعی، پایداری محیطی و رشد اقتصادی، میتواند هویت فرهنگی را تقویت و از فرسایش سنتها جلوگیری کند، از طریق اشتغال پایدار و توزیع عادلانۀ درآمد به کاهش نابرابریهای منطقهای کمک کند و با حکمرانی مشارکتی و حفاظت از محیطزیست، الگویی پایدار برای مقاصد گردشگرپذیر ارائه دهد.</span></span>https://www.itsairanj.ir/article_243183_faae7f1acd6afe3dc661a86fb0e4854e.pdfانجمن علمی گردشگری ایرانگردشگری و توسعه2423-507514420251222From Tragedy to Experience: Assessing the Potential of Dark Tourism in Destination Re-creation of Gilan Provinceاز تراژدی تا تجربه: ارزیابی بسترهای گردشگری سیاه در بازآفرینی مقصد استان گیلان9912424318410.22034/jtd.2026.532700.3100FAحمیدهبیگیاستادیار گردشگری، گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیالن0000-0003-1190-2141مصطفیرمضانی صیقلانیکارشناس ارشد ایرانشناسی، گرایش آداب و رسوم و میراث فرهنگی، دانشگاه گیالنJournal Article20250705Dark tourism, as an emerging experiential niche, focuses on visiting sites associated with death, disasters, and collective tragedies. This study aimed to identify and model the key contexts of dark tourism and to examine its impact on destination re-creation in Gilan Province, Iran. An exploratory sequential mixed-methods approach was adopted. In the qualitative phase, semi-structured interviews were conducted with 15 experts and stakeholders, and thematic content analysis was performed using MAXQDA. In the quantitative phase, a researcher-developed questionnaire was administered to 384 domestic tourists and tourism actors, with data analyzed via Structural Equation Modeling using SmartPLS4. The findings indicate that tragic heritage has the strongest influence on tourists’ visit intentions, while folk beliefs and narratives enhance the appeal of dark tourism, and thrilling attractions stimulate curiosity. Historical retrospection reinforces cultural identity and belonging, and visit intention directly affects identity reconstruction, cultural development, and destination branding. Digital storytelling, augmented reality, and historical documentation support these outcomes. Furthermore, recording mourning rituals and local stories, developing infrastructure such as museums and thematic routes, and maintaining ethical practices in engaging with death and tragedy are key strategies. This approach preserves tangible and intangible heritage while enabling effective destination branding and enhancing Gilan’s national and international profile.<span lang="AR-SA">گردشگری سیاه، یکی از گونههای نوظهور و تجربهمحور گردشگری، بر بازدید از مکانهای مرتبط با حوادث تلخ، مرگ و فجایع انسانی تمرکز دارد. این پژوهش با هدف شناسایی و مدلسازی بسترهای شکلگیری گردشگری سیاه و بررسی اثر آن بر بازآفرینی مقصد در استان گیلان انجام شده است. روش پژوهش ترکیبی اکتشافی متوالی است. در مرحلۀ کیفی، دادهها از طریق مصاحبۀ نیمهساختاریافته با پانزده تن از خبرگان و ذینفعان حوزۀ گردشگری گردآوری شده و تحلیل محتوای مضمونمحور با نرمافزار مکسکیودیای انجام گرفته است. در مرحلۀ کمّی، پرسشنامۀ محققساخته بین </span><span lang="FA">۳۸۴</span><span lang="FA"> </span><span lang="AR-SA">تن از گردشگران و فعالان گردشگری استان توزیع و دادهها با مدلسازی معادلات ساختاری در نسخۀ 4 نرمافزار اسمارتپیالاس تحلیل شده است. نتایج نشان میدهد که مؤلفۀ «میراث مصیبتبار» بیشترین تأثیر را در قصد بازدید گردشگران دارد، درحالیکه «باورها و روایتهای عامیانه» جذابیت گردشگری سیاه و «جاذبههای هیجانی» کنجکاوی آنان را افزایش میدهد. «گذشتهگرایی تاریخی» حس هویت و تعلق فرهنگی را تقویت میکند و درنهایت، قصد بازدید در بازآفرینی هویتی، فرهنگی و برندسازی مقصد تأثیر مستقیم میگذارد. بر اساس نتایج، روایتگری دیجیتال، واقعیت افزوده و مستندسازی تاریخی به تقویت این دستاوردها کمک میکند. همچنین، ثبت آیینهای سوگواری و داستانهای محلی، توسعۀ زیرساختهایی مانند موزهها و مسیرهای گردشگری موضوعی و رعایت اصول اخلاقی در مواجهه با مرگ و مصیبت بخشی از راهبردهای این حوزه است. این رویکرد، ضمن حفظ میراث ملموس و ناملموس، امکان برندسازی مقصد گردشگری و ارتقای جایگاه ملی و جهانی گیلان را فراهم میآورد.</span>https://www.itsairanj.ir/article_243184_cb648ad82f364973410a99b258c81669.pdfانجمن علمی گردشگری ایرانگردشگری و توسعه2423-507514420251222Evaluating the Impact of Blockchain Technology on Security Management in Smart Tourism Using a Meta-Synthesis Approachارزیابی تأثیر فنّاوری بلاکچین بر مدیریت امنیت در گردشگری هوشمند با استفاده از رویکرد فراترکیب12514224318010.22034/jtd.2025.515773.3051FAمحمدتقینظری علیداشکارشناسی ارشد مدیریت جهانگردی، دانشکدۀ مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران0009-0002-1183-3713امینفرجیدانشیار دانشکدۀ مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران0000-0002-5765-4836محمدمانده علیکارشناسی ارشد مدیریت امور شهری، دانشکدۀ مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران0009-0000-9938-2077Journal Article20250408Blockchain technology, as an innovative digital solution, has shown significant potential in enhancing security and operational efficiency across various industries—particularly in smart tourism. This study employs a meta-synthesis approach to investigate the impact of blockchain on security management in smart tourism systems. A total of 20 scholarly articles were analyzed based on publication year, topic relevance, research questions, and key findings, aiming to identify the capabilities, benefits, challenges, and opportunities associated with blockchain implementation. The findings indicate that blockchain, through its decentralized infrastructure, can play a pivotal role in several security domains such as traveler identity verification, reduction of fraud in financial transactions, protection of users' private information, and enhancement of transparency and trust among various stakeholders in the tourism industry. Additionally, blockchain allows for immutable data recording and tracking, thereby improving collaboration and reliability within the tourism supply chain. Despite these advantages, key barriers to adoption were identified, including the need for advanced technological infrastructure, high energy consumption in some processes, technical complexity, and the necessity for broad stakeholder acceptance. Overall, the study concludes that blockchain can serve as an effective tool for transforming smart tourism by improving data security, increasing user trust, protecting sensitive information, and streamlining digital payment systems.<span lang="AR-SA">بلاکچین فنّاوری نوآورانهای است که تأثیر چشمگیری در بهبود امنیت و کارایی در صنایع گوناگون بهویژه گردشگری هوشمند دارد. این مقاله، با بهرهگیری از رویکرد فراترکیب، به بررسی نقش بلاکچین در ارتقای مدیریت امنیت در سیستمهای گردشگری هوشمند میپردازد. در این پژوهش، از نتایج تحلیل و مقایسۀ بیست مقالۀ معتبر، بهلحاظ سال انتشار، عنوان مقاله، محل چاپ و اطلاعات اصلی مربوط به پرسشهای پژوهش هر مقاله، بهمنظور شناسایی قابلیتها، مزایا، چالشها و فرصتهای بلاکچین استفاده شده است. یافتهها نشان میدهند که بلاکچین، با ایجاد زیرساختهای غیرمتمرکز، میتواند بهطور شایان توجهی در حوزههای گوناگون امنیتی ازجمله احراز هویت مسافران، کاهش احتمال تقلب در تراکنشهای مالی، حفاظت از اطلاعات خصوصی کاربران و افزایش شفافیت و اعتماد بین ذینفعان صنعت گردشگری تأثیرگذار باشد. علاوهبر این، بلاکچین امکان ثبت و پیگیری غیرقابل تغییر دادهها را فراهم میکند و با ارائۀ سیستمی شفاف و ایمن، شرایط را برای بهبود اعتماد و همکاری در زنجیرۀ تأمین گردشگری مهیا میسازد. از سوی دیگر، چالشهایی همچون نیاز به توسعۀ زیرساختهای فنّاوری پیشرفته، مصرف انرژی شایان توجه در برخی فرایندها، پیچیدگیهای فنی و ضرورت پذیرش گستردۀ این فنّاوری توسط فعالان حوزۀ گردشگری موانع کلیدی شناسایی شدهاند. رویهمرفته، فنّاوری بلاکچین با ارتقای امنیت، افزایش اعتماد، حفاظت از دادهها و بهبود سیستمهای پرداخت میتواند به ابزاری مؤثر برای تحول و بهرهوری در صنعت گردشگری هوشمند تبدیل شود.</span>https://www.itsairanj.ir/article_243180_e9bbad556b77234712494c547296eb6a.pdfانجمن علمی گردشگری ایرانگردشگری و توسعه2423-507514420251222Stakeholder Analysis and Strategies for tourism social entrepreneurship in deprived areasتحلیل ذینفعان و راهبردهای توسعۀ کارآفرینی اجتماعی با تمرکز بر گردشگری در مناطق محروم14316124318110.22034/jtd.2026.541893.3114FAنسرینکاظمیاستادیار گروه مدیریت گردشگری، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهرانJournal Article20250817Among community-based approaches to tourism development, social entrepreneurship has received comparatively less attention. This form of entrepreneurship, with an emphasis on social networks and stakeholders, seeks to benefit the poor and empower local communities. Accordingly, given the importance of stakeholders, this study—based on a qualitative and three-step approach—focused on identifying stakeholders, formulating strategies, and finally analyzing stakeholder–strategy interactions. The study sample consisted of 26 participants, selected through purposive sampling until data saturation was reached. A total of 23 stakeholders were identified as the most significant and categorized into four main groups. To analyze their influence, the power–interest matrix was applied. The results indicate that local residents, tourism businesses, influencers, along with two governmental organizations directly responsible for the development of underserved areas, possess both high interest and power, thus playing a pivotal role in the development of social entrepreneurship in tourism. By strategically positioning the study area (Shanderman) based on SWOT analysis, competitive strategies were employed for the stakeholder–strategy analysis. The highest level of consensus among these strategies emphasized the creation of spontaneous supportive structures at the local level, highlighting the development of social entrepreneurship in tourism with the region’s capacities. Therefore, tourism development in deprived areas must go beyond mere profit-making and job creation; as a developmental strategy, it should simultaneously aim at generating both social and economic value. This requires a shift in approach—from centralized planning to a participatory, community-oriented model.<span dir="RTL" lang="FA">در میان رویکردهای اجتماعمحور برای توسعۀ گردشگری، به کارآفرینی اجتماعی کمتر توجه شده است. این نوع کارآفرینی، با تأکید بر شبکهها و سازمانهای مردمی، به دنبال انتفاع فقرا و توانمندسازی مردم محلی است. ازاینرو، با توجه به اهمیت ذینفعان، این پژوهش بر اساس رویکردی کیفی و سهمرحلهای به شناسایی ذینفعان، تدوین راهبردها و تحلیل ذینفعان</span><span dir="RTL" lang="FA"> </span><span dir="RTL" lang="FA">ـ</span><span dir="RTL" lang="FA"> </span><span dir="RTL" lang="FA">راهبردها پرداخته است. تعداد نمونۀ این پژوهش 26 نفر بوده است که تا رسیدن به اشباع داده به روش نمونهگیری هدفمند در پژوهش مشارکت داشتهاند. ۲۳ ذینفع بهعنوان مهمترین ذینفعان شناسایی و در چهار گروه اصلی دستهبندی شدند. برای تحلیل تأثیرگذاری آنها از ماتریس منافع</span><span dir="RTL" lang="FA"> </span><span dir="RTL" lang="FA">ـ</span><span dir="RTL" lang="FA"> </span><span dir="RTL" lang="FA">قدرت استفاده شده است. نتایج این تحلیل نشان میدهند که مردم بومی، کسبوکارهای گردشگری، شخصیتهای تأثیرگذار شبکههای اجتماعی به همراه دو سازمان دولتی با مسئولیت مستقیم در توسعۀ مناطق محروم دارای منافع و قدرت فراوانی بوده و در توسعۀ کارآفرینی اجتماعی گردشگری نقش محوری دارند. با جایگاهیابی راهبردی منطقۀ موردپژوهش (شاندرمن) بر مبنای تحلیل محیط داخلی و خارجی، راهبردهای رقابتی برای تحلیل ذینغعان</span><span dir="RTL" lang="FA"> </span><span dir="RTL" lang="FA">ـ</span><span dir="RTL" lang="FA"> </span><span dir="RTL" lang="FA">راهبردها استفاده شده است. بیشترین توافق در میان این راهبردها بر ایجاد ساختارهای خودجوش حمایتی در سطح محلی تأکید دارد که حاکی از درهمتنیدگی کارآفرینی اجتماعی گردشگری با ظرفیتهای منطقه است. بنابراین، توسعۀ گردشگری در مناطق محروم باید فراتر از کسب سود مالی و اشتغالزایی صرف باشد و بهعنوان راهبردی توسعهای همزمان به خلق ارزش اجتماعی و اقتصادی توجه داشته باشد. این امر مستلزم تغییر رویکرد از برنامهریزی متمرکز به رویکردی مشارکتی و مردممحور است</span>https://www.itsairanj.ir/article_243181_5d4a7c12a8b5b5ba3529ba9279771a19.pdf