انجمن علمی گردشگری ایران گردشگری و توسعه 2423-5075 14 4 2025 12 22 From Tragedy to Experience: Assessing the Potential of Dark Tourism in Destination Re-creation of Gilan Province از تراژدی تا تجربه: ارزیابی بسترهای گردشگری سیاه در بازآفرینی مقصد استان گیلان 99 124 243184 10.22034/jtd.2026.532700.3100 FA حمیده بیگی استادیار گردشگری، گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیالن 0000-0003-1190-2141 مصطفی رمضانی صیقلانی کارشناس ارشد ایرانشناسی، گرایش آداب و رسوم و میراث فرهنگی، دانشگاه گیالن Journal Article 2025 07 05 Dark tourism, as an emerging experiential niche, focuses on visiting sites associated with death, disasters, and collective tragedies. This study aimed to identify and model the key contexts of dark tourism and to examine its impact on destination re-creation in Gilan Province, Iran. An exploratory sequential mixed-methods approach was adopted. In the qualitative phase, semi-structured interviews were conducted with 15 experts and stakeholders, and thematic content analysis was performed using MAXQDA. In the quantitative phase, a researcher-developed questionnaire was administered to 384 domestic tourists and tourism actors, with data analyzed via Structural Equation Modeling using SmartPLS4. The findings indicate that tragic heritage has the strongest influence on tourists’ visit intentions, while folk beliefs and narratives enhance the appeal of dark tourism, and thrilling attractions stimulate curiosity. Historical retrospection reinforces cultural identity and belonging, and visit intention directly affects identity reconstruction, cultural development, and destination branding. Digital storytelling, augmented reality, and historical documentation support these outcomes. Furthermore, recording mourning rituals and local stories, developing infrastructure such as museums and thematic routes, and maintaining ethical practices in engaging with death and tragedy are key strategies. This approach preserves tangible and intangible heritage while enabling effective destination branding and enhancing Gilan’s national and international profile. <span lang="AR-SA">گردشگری سیاه، یکی از گونه‌های نوظهور و تجربه‌محور گردشگری، بر بازدید از مکان‌های مرتبط با حوادث تلخ، مرگ و فجایع انسانی تمرکز دارد. این پژوهش با هدف شناسایی و مدل‌سازی بسترهای شکل‌گیری گردشگری سیاه و بررسی اثر آن بر بازآفرینی مقصد در استان گیلان انجام شده است. روش پژوهش ترکیبی اکتشافی متوالی است. در مرحلۀ کیفی، داده‌ها از طریق مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته با پانزده تن از خبرگان و ذی‌نفعان حوزۀ گردشگری گردآوری شده و تحلیل محتوای مضمون‌محور با نرم‌افزار مکس‌کیودی‌ای انجام گرفته است. در مرحلۀ کمّی، پرسش‌نامۀ محقق‌ساخته بین </span><span lang="FA">۳۸۴</span><span lang="FA"> </span><span lang="AR-SA">تن از گردشگران و فعالان گردشگری استان توزیع و داده‌ها با مدل‌سازی معادلات ساختاری در نسخۀ 4 نرم‌افزار اسمارت‌پی‌ال‌اس تحلیل شده است. نتایج نشان می‌دهد که مؤلفۀ «میراث مصیبت‌بار» بیشترین تأثیر را در قصد بازدید گردشگران دارد، درحالی‌که «باورها و روایت‌های عامیانه» جذابیت گردشگری سیاه و «جاذبه‌های هیجانی» کنجکاوی آنان را افزایش می‌دهد. «گذشته‌گرایی تاریخی» حس هویت و تعلق فرهنگی را تقویت می‌کند و درنهایت، قصد بازدید در بازآفرینی هویتی، فرهنگی و برندسازی مقصد تأثیر مستقیم می‌گذارد. بر اساس نتایج، روایتگری دیجیتال، واقعیت افزوده و مستندسازی تاریخی به تقویت این دستاوردها کمک می‌کند. همچنین، ثبت آیین‌های سوگواری و داستان‌های محلی، توسعۀ زیرساخت‌هایی مانند موزه‌ها و مسیرهای گردشگری موضوعی و رعایت اصول اخلاقی در مواجهه با مرگ و مصیبت بخشی از راهبردهای این حوزه است. این رویکرد، ضمن حفظ میراث ملموس و ناملموس، امکان برندسازی مقصد گردشگری و ارتقای جایگاه ملی و جهانی گیلان را فراهم می‌آورد.</span> https://www.itsairanj.ir/article_243184_cb648ad82f364973410a99b258c81669.pdf