بررسی تأثیر کیفیت زندگی کاری در رفتار سازمانی کارکنان هتل مطالعۀ موردی کارکنان هتل پنج‌ستارۀ همای تهران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشکدۀ کارافرینی دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 کارشناس ارشد برنامه‌‏ریزی گردشگری از دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، تهران- ایران

3 کارشناس ارشد بازاریابی گردشگری از دانشگاه علم و فرهنگ، تهران- ایران

10.22034/jtd.2022.314495.2505

چکیده

سرمایه‌های انسانی نقش حیاتی در صنعت هتل‌داری دارند. افزایش بهره‌وری در عملکرد هر هتل به مدیریت کیفیت زندگی کاری کارکنان آن وابسته است که موجب ارتقای اثربخشی و کارایی رفتار سازمانی می‌شود و در کاهش ترک خدمت کارکنان و جلب رضایت‌مندی شغلی آن‌ها، وفاداری میهمانان، ارتقای برند و سودآوری به‌ویژه در هتل‌های پنج‌ستاره تأثیر معناداری می‌گذارد. چند نظریۀ علوم اجتماعی، به‌ویژه نظریه‌های مبادلۀ اجتماعی هومنز، تناسب فرد ـ محیط نی و همکاران و مدل والتون در بخش نظری و تدوین مدل مفهومی این پژوهش مورد استفاده قرار گرفته است.
پژوهش با روش پیمایشی صورت گرفته و نوع پژوهش کاربردی و توسعه‌ای است. جامعۀ آماری پژوهش دربردارندۀ کارکنان گروه هتل هما و نمونۀ آماری دویست نفر از مدیران و کارکنان هتل همای تهران بوده است. داده‌ها به روش نمونه‌گیری تمام‌شماری با ابزار پرسش‌نامه بر حسب مقیاس طیف پنج‌گزینه‌ای لیکرت گردآوری شده است.
آزمون کلموگروف ـ اسمیرنوف برای بررسی نرمال‌بودن داده‌های آمار استنباطی و ضریب آلفای کرونباخ (0/87) برای سنجش پایایی ابزار سنجش به‌کار گرفته شده است. آزمون فرضیه‌های پژوهش و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با آزمون‌های هم‌بستگی پیرسون و رگرسیون چندمتغیره به کمک نرم‌افزار اس پی اس اس22 انجام شده است.
یافته‌ها نشان می‌دهد که مؤلفه‌های «ثبات شغلی»، «توجه به فرایند نوآوری‌ها» در صنعت هتل‌داری، «به‌روزبودن» و «احساس امنیت و آرامش» به ترتیب در زیرمجموعۀ کیفیت زندگی کاری بیشترین اثرگذاری را در رفتار سازمانی کارکنان هتل دارند و هرچه کیفیت زندگی کاری کارکنان بیشتر شود، رفتار سازمانی مثبت آن‌ها نیز افزایش می‌یابد

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effect of Quality of Work Life on the Organizational Behavior of Hotel Staff (Case study: Tehran Homa 5-Star Hotel's Staff)

نویسندگان [English]

  • Gholamheydar Ebrahimbay salami 1
  • Mehrnaz Shafieiyan 2
  • Tayebeh Shaban zadeh belalmi 3
1 Associate Professor at Entrapreneurship Faculty University of Tehran, Tehran, Iran
2 MS. in Tourism Planning at Social Science Faculty University of Tehran, Tehran, Iran
3 noMS. in Tourism Marketing at Science and Culture University, Tehran, Iran
چکیده [English]

In the hotel industry, human capital plays a vital role and increasing productivity depends on managing the quality of work life of the employees. Increasing the quality of work life improves the effectiveness and efficiency of organizational behavior. Issues such as desertion, underperformance, absenteeism decrease with increasing quality of work life and work commitment, job satisfaction and employee participation improve. In comparison to other categories, paying attention to the quality of work life in five-star hotels is more effective in promoting organizational behavior and the brand. To form the conceptual model of this research, several social science theories, especially Homans' Social Exchange theory, the Individual-Environment Suitability of Nye, Su, Rounds & Drasgow and Walton’s model have been used.
In this applied study, survey method is used. The statistical population of the study is Homa Hotel Group employees. The statistical sample includes all 200 managers and employees of Tehran Homa Hotel who were selected through consensus sampling method. Data were collected using a Likert's five-choice spectrum scale questionnaire.
Kolmogorov-Smirnov test was used to evaluate the normality of inferential metric statistics data and Cronbach's Alpha Coefficient (0.87) to measure the reliability of the measurement tool. Pearson Correlation and multivariate regression tests were used to test the research hypotheses and data were analyzed via SPSS22 software.
The findings showed that the components of "job stability", "attention to innovation process", "up-to-datedness" and "feeling safe and relaxed" had the greatest effect on the organizational behavior of the staff, respectively. The findings of this study explicitly show that this research has achieved its main objectives which is to identify and to prioritize the components and variables affecting organizational behavior from the quality of work life perspective.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Hotel Industry
  • quality of work life
  • Organizational Behavior
  • job stability and up-to-dateness
ابراهیمبای سلامی، غلامحیدر و شکوهی‌نیا، علی‌اصغر (1397). مهندسی سیستم کسب و کارها در طرح «صد-هتل صد کسب و کار» برای توسعه گردشگری ایران. تهران: انتشارات ماهواره.
ابراهیم‌پور، حبیب، حسن‌زاده، محمد و نعمتی ولی (1391). رفتار شهروندی سازمانی و وفاداری گردشگران. مطالعات مدیریت گردشگری، 7(18)، 73-92.https://tms.atu.ac.ir/article_5106.html
افجه، سید علی‌اکبر، دهقان، حامد، خاشعی ورنام خواستی، وحید ورحمتی، کریم (1399). تبیین محتوای قرارداد‌های روانشناختی با رویکرد فراترکیبی. مدیریت در نیروی انتظامی، 8(1)، 63-90.
بورقانی فراهانی، سهیلا. آبدارزاده، پدرام. فتوت، بنفشه و پورحسینی، صدف (1395). بررسی نقش میانجی توانمندسازی روان شناختی و کیفیت زندگی کاری در تأثیر سرمایه اجتماعی بر رفتار شهروند سازمانی. علوم مدیریت ایران، 11(41). 136-117. http://journal.iams.ir/article_229_00b7b259ba55927d618a9965fa1948a7.pdf
پرداختچی، محمدحس، احمدی، غلامعلی و آرزومندی، فریده (1388). بررسی رابطه بین کیفیت زندگی کاری و فرسودگی شغلی مدیران و معلمان مدارس شهرستان تاکستان. رهبری و مدیریت آموزشی، 3(3)، 25-50. https://edu.garmsar.iau.ir/article_538926_a9f203f089fbb1721379759b21e7df62.pdf
جزنی، نسرین (1375). مدیریت منابع انسانی. تهران: نشر نی
خدیوی، اسدالله و علیی، حسن (1386). بررسی وضعیت کیفیت زندگی کاری کارکنان دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز در سال 1386. مدیریت بهره‌وری، 1(2)، 150-172. https://jpm.tabriz.iau.ir/article_517948_f043c463844a573b0390c23cf72877cd.pdf
درگاهی، حسین و نسل سراجی، جبرائیل (1386). مطالعه کیفیت زندگی کاری. سلامت عمومی، 35(4)، 14-8. از https://ijph.tums.ac.ir/index.php/ijph/article/view/2143/2124.
ذاکریان، سید ابوالفضل، تیموری، غلام‌حیدر، احمدنژاد، ایمان، عباسی‌نیا، مرضیه، رحمانی، عبدالرسول و اصغری، مهدی (1392). بررسی ابعاد کیفیت زندگی کاری و ارتباط آن با رضایت شغلی در یک صنعت خودروسازی. مجلۀ ارگونومی، 1(3)، 36-46. http://journal.iehfs.ir/article-1-44-fa.pdf.
رضائیان، علی (1382). مبانی مدیریت رفتار سازمان. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتاب علوم انسانی دانشگاه‌‏ها (سمت).
شکرالهی، علی و طاهری، عبدالمحمد (1394). بررسی رابطه کیفیت زندگی کاری و رفتار شهروند سازمانی با کارافرینی کارکنان. رهیافتی نو در مدیریت آموزشی. 6(4). 152-129 http://edu.marvdasht.iau.ir/article_1867_e1d687ffc896871defadff75f8047878.pdf.
طاهریان، مسعود. فریدون، کامران و کفاشی، مجید (1390). تأثیر کیفیت زندگی کاری بر سرمایه اجتماعی کارکنان شرکت رجا. زمستان 1390. پژوهش اجتماعی، 4(13)، 59-80. https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=160318
عباس‌زاده، حسن، محمودی، آرش و نوری، امیر (1393). رفتار سازمانی مثبت‌گرا و تأثیر آن بر رابطۀ رفتار شهروندی و کیفیت زندگی کاری. مطالعات مدیریت (بهبود و تحول)، 23(74)، 137-159. https://jmsd.atu.ac.ir/article_148_8297b36d14def4beaf72119222e64430.pdf
قلیپور، علی (1380). چند مقاله. تهران: مرکز آموزش مدیریت دولتی، چاپ سوم.
قنبرپور نصرتی، امیر، پورسلطانی زرندی، حسین و بای، ناصر (1395). اثر کیفیت زندگی کاری و عدالت سازمانی بر رفتار شهروندی سازمانی کارکنان ادارات ورزش و جوانان استان ایلام. رویکردهای نوین در مدیریت ورزشی، 4(12)، 56-47.  http://ntsmj.issma.ir/article-1-632-fa.html
گودرزوند چگینی، مهرداد و میردوزنده، سیده غزاله (1391). رابطۀ کیفیت زندگی کاری و رضایت شغلی کارکنان بیمارستانهای دولتی شهر رشت. تحقیقات علوم پزشکی زاهدان، 14(2)، 111-108. https://zjrms.kowsarpub.com/cdn/dl/169e28da-75b5-11e9-b7d0-a31257c33c68.
مختاری، مرضیه و نظری، جواد (1389). جامعه‌شناسی کیفیت زندگی. تهران: جامعه‌شناسان.
میرکمالی، سیدمحمد و نارنجی ثانی، فاطمه (1387). بررسی رابطه کیفیت زندگی کاری و رضایت شغلی بین اعضای هیئت علمی دانشگاه‌های تهران و صنعتی شریف. پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، 14(2)، 71-101.
مینتزبرگ، هنری (1370). سازماندهی پنج الگوی کارساز، ترجمه دکتر فقیهی، چاپ اول. تهران: انتشارات مرکز آموزش مدیریت دولتی.
Abbaszade, H., Mahmoodi, A., & Noori, A. )2014). Positive Behavior and its Effect on Organizational Behavior and Quality of Work Life. Management Studies in Development & Evaluation, 23(74), 137-59. https://jmsd.atu.ac.ir/article_148_8297b36d14def4beaf72119222e64430.pdf.
Afje, S., Dehghanan, H., Khashei, V., Rahmati, K. (2020). Clarifying the Content of Psychological Contracts with Meta-synthesis Method. Resource Management in Police Journal of the Management Dept, 8(1), 63-90. https://doi.org/20.1001.1.23455888.1399.8.1.3.8.
Alfandi, A. (2016). Selected Antecedents Impacts on Employees performance. 2016 Prague International Academic Conference. September 4-7. 2016. Prague. Czech Republic. https://www.researchgate.net/publication/321099223_Selected_Antecedents_Impacts_on_Performance_of_Employess.
Alfandi, A. M. (2020). Hotel-Related Factors and Employee Performance; The Case of Jordanian Four-Star Hotels. International Business Research. 13(3), 68-78. https://doi.org/10.5539/ibr.v13n3p68.
Braun, S., Peus, C., Weisweiler, S., & Frey, D. (2013). Transformational leadership, job satisfaction, and team performance: a multilevel mediation model of trust. The Leadership Quarterly, 24(1). 270-283. https://doi.org/10.1016/j.leaqua.2012.11.006.
Buraghani Farahani, S., AbdarZadeh, P., Fatout, B., Pour Hoseini, S. (2016). The impact of social capital on organizational citizenship behavior: A study on mediating role of psychological empowerment and quality of working life (The case of Donyaye Eqtesad Daily). Iranian journal of management sciences, 11(41), 121-141. http://journal.iams.ir/article_229_00b7b259ba55927d618a9965fa1948a7.pdf.
Cummins, R. A. (1997). The Comprehensive Quality of Life Scale (ComQol). School of Psychology, Deakin University, Melbourne. Fifth Edition.
Dargahi, H., & Nasle Seragi, J. (2006). Study of Quality of Work Life (QWL.( Iranian Journal of Public Health, 35(4), 8-14. https://ijph.tums.ac.ir/index.php/ijph/article/view/2143/2124.
Dargahi, H., & Nasle Seragi, J. (2007). An Approach Model for Employees: Improving Quality of Work Life (IQWL). Iranian Journal of Public Health, 36(4), 81-86.  https://ijph.tums.ac.ir/index.php/ijph/article/view/2095
Ebrahimbay Salami, G., & Shokouhinia, A. A. (2019). [System Engineering of Businesses in One Hundred Hotels One Hundred Businesses Plan for Tourism Development of IRAN (in Persian)]. Tehran: Mahvareh,.
Ebrahimpour, H., Hasanzadeh, M., Nemati, V. (2012). Organizational Citizenship Behavior and Tourist. Tourism Management Studies, 7(18), 73-92. https://tms.atu.ac.ir/article_5106_2189fdc15b2993f95ce8778f31050bd0.pdf.
Elias, M. S., & Saha, N. K. (2005). Environmental Pollution and Quality of Working Life in Tobacco Industries. Life Earth Science, 1(1). 21-24. https://www.researchgate.net/publication/253990447.
Ghanbarpour Nosrati, A., Poursoltani Zarandi, H., & Bay, N. (2016). The Effect Of Quality Of Work Life And Organizational Justice On Organizational Citizenship Behavior Of Employees In Sport And Youth Offices Of Ilam Province. Journal of New Trends In Sport Management, 4(12), 47-56. http://ntsmj.issma.ir/article-1-632-fa.html.
Gholipour, A. (2001).  [Some articles (Persian)]. 3RD edition. Tehran: State management Training center.
Goudarzvand Chegini, M., & Mirdoozandeh, G. (2012). Relationship between quality of work-life and job satisfaction of the employees in public hospitals in Rasht. Zahedan J Res Med Sci (ZJRMS). 14(2). 108-111. https://zjrms.kowsarpub.com/cdn/dl/169e28da-75b5-11e9-b7d0-a31257c33c68.
Gouldner, A.W. (1960). The norm of reciprocity: A preliminary statement. Am, Soc. Rev., 25, 161-178. https://doi.org/10.2307/2092623.
Homans, G. C. (1958). Social Behaviour as Exchange. American Journal of Sociology, 63(6). 597-606. http://www.jstor.org/stable/2772990.
Jazani, N. (2015 ). [Human resources management (Persian)]. Tehran: Ney Publishing.Khadivi, A., Aliye, H. (2007). The Study of Personnel's Quality of Work Life in Islamic Azad University _ Tabriz Branch. The Journal of Productivity Management, 1(2), 150-172. https://jpm.tabriz.iau.ir/article_517948_f043c463844a573b0390c23cf72877cd.pdf?lang=en
Lau, T., Wong, Y. H., Chan, K. F., & Law, M. (2001). Information Technology and the Work Environment- Does it Change the Way People Interact at Work. Human Systems Management, 20(3), 267-290. https://doi.org/10.3233/HSM-2001-20309.
Lees, M., & Kearns, S. (2005). Improving work life Quality: A Diagnostic Approach Model. Bluewater Health. https://www.researchgate.net/publication/237762174_Improving_Work_Life_Quality_A_Diagnostic_Approach_Model
Luthans, F. (2002). The Need for and Meaning of Positive Organizational Behavior. Journal of Organizational Behavior, 23(6). 695–706. https://doi.org/10.1002/job.165.
Luthans, F., Luthans, K. W., & Luthans, B. C. (2004). Positive psychological capital: Beyond human and social capital. Business Horizons, 47(1), 45–50. https://doi.org/10.1016/j.bushor.2003.11.007.
Mintzberg, H. (1993). Structure in 5 designing effective organizations. Prentice-Hall, Inc.
Mirkamali, S. M., & Narenji Sani, F. (2008). A Study on the Relationship between the Quality of Work Life and Job Satisfaction among the Faculty Members of the University of Tehran and Sharif University of Technology. Journal Of Research And Planning In Higher Education, 14 (2),71-101. http://journal.irphe.ac.ir/article-1-216-fa.html.
Mokhtari, M., & Nazari, J. (2010). [Quality of life Sociology (in Persian)]. Tehran: Jamee shenasan publishing.
Morrison, E. W., & Robinson, S. L. (1997). When Employees Feel Betrayed: A Model of How Psychological Contract Violation Develops. The Academy of Management Review, 22(1)., 226-256. https://doi.org/10.2307/259230.
Muskat, B., & Reitsamer, B. F. (2020). Quality of work life and Generation Y: How gender and organizational type moderate job satisfaction. Personnel Review, 49(1), 264-283. https://doi.org/10.1108/PR-11-2018-0448.
Newstrom, J. W., & Davis, K. (1997). Organizational behavior: Human behavior at work. New York, NY: McGraw-Hill.
Normala, D. (2010). Investigating the Relationship between Quality of Work Life and Organizational Commitment amongst Employees in Malaysian Firms. International Journal of Business and Management, 5(10). 75-82. https://www.researchgate.net/publication/46302797. DOI:10.5539/ijbm.v5n10p75.
Nye, C. D., Su, R., Rounds, J., & Drasgow F. (2012). Vocational interests and performance: A quantitative summary of over 60 years of research. Perspectives on Psychological Science, 7(4), 384–403. https://doi.org/10.1177/1745691612449021.
Organ, D. W., Podsakoff, P. M., & MacKenzie, S. B. (2005). Organizational Citizenship Behavior: Its Nature, Antecedents, and Consequences. SAGE Publications, Inc.
Pacheco, G., & Webber, D. J. (2016). Job satisfaction: how crucial is participative decision making?. Personnel Review, 45, 183-200. https://doi.org/10.1108/PR-04-2014-0088.
Pardakhtchi, M. H., Ahmadi, G. A., & Arezumandi, F. (2009). The Relationships between Quality of Work Life and burnout of school principals and teachers in Takestan. Educational Leadership & administration, 3(3), 25-50. https://edu.garmsar.iau.ir/article_538926_a9f203f089fbb1721379759b2 (in Persian).Rahimi, H. (2010). A comparative study of the factors affecting the improvement of the quality of work life of the employees of the General Department of Labor and Social Affairs and the North Khorasan Petroleum Products Distribution Company. Mashhad Azad University. Campus publishing (in Persian).
Rathi, N., & Lee, K. (2017). Role of basic psychological need satisfaction in retaining talent: an investigation in the Indian context. Asia-pacific Journal of Business Administration, 9, 2-15. https://doi.org/10.1108/APJBA-01-2016-0002
Rethinam, G. S., & Ismail, M. (2008). Constructs of Quality of Work Life: A Perspective of Information and Technology Professionals. European Journal of Social Sciences, 7(1).58-70. http://psasir.upm.edu.my/id/eprint/12553.
Rezaian, A. (2001). [Fundamentals of Organization and Management(in Persian)]. Tehran: SAMT.Robbins, S. (1991). Organizational behavior: Concepts, controversies, and applications (5th ed.). Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall.
Rose, R. C., Beh, L., Uli, J. & Idris, K. (2006). An Analysise of Quality of Work Life [QWL] and Career-Related Variables Science publication. American Journal of Applied Science, 3(12), 2151-2159. https://doi.org/10.3844/ajassp.2006.2151.2159.
Schein, E. H. (2011). Leadership and organizational culture. New York, NY: Wiley.
Sharma, R., Sharma, P., & Pandey, V. (2016). Motivation and Quality of Work Life (QWL) Programmes as Predictors of Employee Commitment: A Study of Service Organisation In Gwalior Region. Journal of Organization and Human Behaviour, 5(1), 36-41. http://www.publishingindia.com/johb/48/motivation-and-quality-of-work-life-qwl-programmes-as-predictors-of-employee-commitment-a-study-of-service-organisation-in-gwalior-region/465/3321.
Shokrohhahi, A., & Taheri A. (2016). The Relationship of Employees’ Quality of Work Life and Organizational Citizenship Behavior with their Entrepreneurship. Journal of New Approaches in Educational Administration, 6(24), 129-152. http://jedu.marvdasht.iau.ir/article_1867_e1d687ffc896871defadff75f8047878.pdf?lang=e.
Sirgy, M. J., & Cornwell, T. L. (2001). Further validation of the Sirgy et al.'s measure of community quality of life. Social Indicators Research, 56, 125-143. https://doi.org/10.1023/A:1012254826324.
Suhana, M., Noor Ismawati, J., & Waqar, A. (2021). Achieving Quality of Life at Work. Springer. https://www.adlibris.com/se/bok/achieving-quality-of-life-at-work-9789811642647.
Taherian, M., Kamran, F., & Kaffashi, M. (2012). The Effect of Life Work Quality on Social Capital of The Staff’S Raja Company. Journal of Social Research, 4(13), 59- 80. Retrieve from https://www.sid.ir/en/journal/ViewPaper.aspx?id=259210.
Walton, R. E. (1973). Quality of Working Life: What Is It?. Sloan Management Review. 15(1). 11-21. DOI: 10.12691/education-4-20-3.
Williams, M., Zhou, Y., & Zou, M. (2020). Mapping Good Work: The Quality of Working Life Across the Occupational Structure. SEP. Bristol University Press. https://bristoluniversitypress.co.uk/mapping-good-work.
World Travel and Tourism Report, Iran (2018). https://scirp.org/reference/referencespapers.aspx?referenceid=3036755
Zakerian, S., Teymouri, G., AhmadNejad, I., Abbasi Nia, M., Rahmani, A., & Asghari, M. (2014). Evaluation and effect Dimension of quality of work life on job satisfaction in the automotive industry. Iran J Ergon, 1(3). 36-46. http://journal.iehfs.ir/article-1-44-en.html )in Persian).
Kanten, S., & Sadullah, O. (2012). An Empirical Research on Relationship Quality of Work Life and Work Engagement. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 62,360–366. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2012.09.057
Beaudoin, L. E., & Edgar, L. (2003). Hassles: their importance to nurses' quality of work life. Nursing Economics, 21(3), 106. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12847983/