مدل ارزیابی آمادگی گردشگری الکترونیک (مورد مطالعه: استان همدان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مدیریت، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان، ایران

2 مدیریت جهانگردی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه لامه طباطبایی، تهران، ایران

3 گروه مدیریت ، دانشکده علوم انسانی ، دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد همدان

4 گروه کامپیوتر، دانشکده مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد همدان، ایران

5 ، گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و حسابداری رزن، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

چکیده

ارزیابی ظرفیتهای موجود و فرصت‌های قابل استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات در مقاصد گردشگری، می تواند به مدیران این صنعت برای توسعه فعالیت‌های فنّاورانه کمک‌کند. هدف پژوهش پیش‌رو، ارائه مدل ارزیابی آمادگی گردشگری الکترونیک است، که با این مدل امکان سنجش استعداد یا میزان بهره برداری یک مقصد گردشگری از فناوری اطلاعات فراهم شود. این پژوهش از نوع پژوهش های آمیخته است و بنیاد آن بر استفاده از نظر30 خبره آشنا با فناوری اطلاعات در بخش گردشگری بنا شده است. برای انجام پژوهش، نخست، مدل اولیه شامل عناصر (ابعاد، مولفه‌ها و شاخص‌ها) و ارتباطات آنها با روش تحلیل محتوای تلفیقی استخراج شد. سپس از روش فن‌گروه اسمی برای تایید اعتبار یا اصلاح ابعاد، مولفه‌ها و چینش آنها و از روش دلفی برای تایید حضور شاخص‌ها در مدل استفاده شد. سرانجام، روش مقایسات زوجی فازی برای وزن‌دهی به عناصرمدل به‏‌کار رفته‌‏است. دستاورد این مطالعه، گسترش مفهوم آمادگی الکترونیکی از سطح کشور یا سازمان به صنعت گردشگری است که می‌تواند وضعیت آمادگی گردشگری برای الکترونیکی شدن را در سطح کشور یا یک مقصد گردشگری، در ابعاد، مولفه‌ها و شاخص‌های مختلف نشان دهد. یافته‌ پژوهش، مدلی وزندار با 5 بعد، 15 مولفه و 88 شاخص است. ابعاد مدل به ترتیب اهمیت شامل: زیرساخت‌های فناوری اطلاعات، توانمند‌سازهای گردشگری الکترونیک، آمادگی کسب‌وکارهای گردشگری، جامعه اطلاعاتی و آمادگی سازمان‌های مدیریت مقصد است. نتیجه مطالعه تعیین شاخص‌های پراهمیت برای توسعه گردشگری الکترونیک در استان همدان است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A modeling assessment of the e-tourism readiness, Case: Hamadan Province, Iran

نویسندگان [English]

  • Abbas Sadeghi pouryani 1
  • Abolfazl Ardeshir Tajzadeh Namin 2
  • Alireza Eslambolchi, 3
  • Mansour Esmaeilpour 4
  • Ali Asgari Sarem 5
1 Department of Management, Faculty of Humanities, Islamic Azad University, Hamadan Branch, Iran
2 Tourism management, Faculty of management and accounting, Allameh Tabatabai' University
3 Department of Management , Faculty of Humanities, Islamic Azad University, Hamadan Branch, Iran
4 Department of computer, Faculty of engineering, Islamic Azad University, Hamedan Branch, Iran
5 Department of Management , Razan Faculty of Management and Accounting, Bu-Ali Sina University, Hamadan, Iran
چکیده [English]

Readiness assessment to use ICT in the tourism industry can help managers in tourism destinations to develop relevant activities. The purpose of this study is to present a model of e-tourism readiness that will be the basis for assessing the capacity or use of information technology in tourist destinations. The approach of this research is mixed-method research. The research is based on the use of 30 experts familiar with information technology in tourism. After reviewing the relevant documents, the first model (including the elements and their relations) was prepared using the content analysis method. Nominal Group Technique was used to dimensions and components validation and Delphi method was used for indicator determination. Then, fuzzy pairwise comparisons were used to find the weight of dimensions, components, and indicators. Contribution of this study is the expansion of the concept of e-readiness from the country or organization to the tourism industry, which can show the state of e-tourism readiness in the country or a tourist destination. The proposed model consists of 5 dimensions, 15 components, and 88 indicators. Dimensions of the e-tourism readiness model consist of IT infrastructure, e-tourism enablers, business readiness, information society, and readiness of Destination Management Organizations. The result of the study is to determine the important indicators for the development of e-tourism in Hamadan province.

کلیدواژه‌ها [English]

  • E-readiness
  • Hamadan province
  • E-tourism
  • e-tourism readiness
  • fuzzy pairwise comparisons
اورعی، نرگس، چشمه سهرابی، مظفر، صنایعی، علی و اورعی، عطیه (1392). «ارائۀ مدل سنجش آمادگی تجارت الکترونیکی کتابخانه‌های دانشگاهی ایران». کتابداری و اطلاع‌رسانی، دورۀ 16، شمارۀ 2 (پیاپی 62)، ص 49-76.
تقوی‌فرد، محمدتقی و اسدیان اردکانی، فائزه (1395). «ارائۀ مدل توسعۀ گردشگری الکترونیکی با رویکرد مدلسازی ساختاری-تفسیری». فصل‌نامۀ مطالعات مدیریت گردشگری، دورۀ 11 شمارۀ 33، ص 19-39.
حسینی، داود (1391). «منطق فازی، ابهام و پارادوکس خرمن». منطق پژوهی، دورۀ 3، شمارۀ 1، ص 27-51.
حنفی‌زاده، پیام (1390). «روند تکامل مدل‌های آمادگی الکترونیکی و شکاف دیجیتالی از منظر روش‌شناسی». فصل‌نامۀ علوم مدیریت ایران، دورۀ 6، شمارۀ 23، ص 51-80.
حنفی‌زاده، پیام، حنفی‌زاده، محمدرضا و خدابخش، محسن (1387). «طرح متدولوژی تدوین مدل ارزیابی آمادگی الکترونیکی ایران». مجلۀ علمی و پژوهشی شریف، ش 45. ص 1-14.
رحیمی چم‏خانی، علی‏رضا و پناهی‌نژاد، ابوطالب (1397). «ارزیابی میزان آمادگی الکترونیکی، نگرش و دیدگاه گردشگران به عنوان پیش‌نیاز تحقق گردشگری الکترونیک». پژوهش‏های گردشگری و توسعۀ پایدار، سال اول، شمارۀ 2، ص 13-25.
سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان همدان (1398). سند راهبردی و عملیاتی استان همدان.
شاورانی، سیدحسن، فرجی سبکبار، حسن‌علی، خوشبخت، سعید، طوافی، فهیمه، گواهی، سیدمحمدرضا و اروجی، حسن (1395). «بررسی و تعیین مسیر الکترونیک گردشگری با استفاده از فنّاوری کیوریسم». فصل‌نامۀ مطالعات فرهنگی و سیاسی خلیج فارس، دورۀ 3 شمارۀ 7، ص 108-119.
طرح و آب ریز، مهندسین مشاور (1391). مطالعات بازنگری طرح جامع گردشگری استان همدان. ادارۀ کل میراث فرهنگی و گردشگری همدان.
قاسمیه، رحیم، سلیمی‌فرد، خداکرم و مختاری، کبری (1392). «شناسایی و رتبه‏بندی عوامل مؤثر بر آمادگی شهروند الکترونیکی در ایران با استفاده از روش تحلیل سلسله‌مراتبی فازی». فناوری اطلاعات و ارتباطات در علوم تربیتی، دورۀ 4 شمارۀ 2، ص 109-129.
قائدی، محمدرضا و گلشنی، علیرضا (1395). «روش تحلیل محتوا، از کمّی‌گرایی تا کیفی‌گرایی». روش‏ها و مدل‏های روانشناختی. سال 7، شمارِۀ 23، ص 57-82.
لوکس، کارو و ظفرحیدری، فرید (1383). «ارائۀ مدل ارزیابی آمادگی الکترونیکی صنایع ایران». فرهنگ مدیریت، دورۀ 2، شمارۀ 6، ص 57-83.
نجاری، رضا و آهنگری، جعفر (1395). «طراحی و تبیین مدل ارزیابی آمادگی الکترونیکی سازمان امور مالیاتی کشور». پژوهشنامۀ مالیات. شمارۀ 30، ص 107-136.
Ali, T., Kiani, A., Asrar, M., & Bashir, T. (2014). “Technology achievement index of Muslim nations – ranking and comparative study”. Science, Technology and Development, 33(2), 49-62.
Angeloni, S. (2016). “A tourist kit ‘made in Italy’: An ‘intelligent’system for implementing new generation destination cards”. Tourism Management, 52, 187-209.
APEC Telecommunications and Information Working Group. (2000). APEC E-Commerce Readiness Assessment Guide. Asia-Pacific Economic Cooperation APEC. http://publications.apec.org/publication-detail.php?pub_id=647.
Augustin, J. L. P. M., & Liaw, S. Y. (2019). “Grouping the Americas and Asia-Pacific Countries based on Their ICT Readiness, Prioritization of Travel & Tourism and Tourist Service Infrastructures”. International Journal of Marketing Studies, 11(2), 38-54.
Ayhan, M. B. (2013). “A Fuzzy AHP Approach for Supplier Selection Problem: A Case Study in a Gear Motor Company”. International Journal of Managing Value and Supply Chains, 4(3), 11–23.
Benckendorff, P. J., Xiang, Z., & Sheldon, P. J. (2019). Tourism information technology. Cabi.
Biswas, T. K., Akash, S. M., & Saha, S. (2018). “A Fuzzy-AHP Method for Selection Best Apparel Item to Start-Up with New Garment Factory: A Case Study in Bangladesh”. International Journal of Research in Industrial Engineering, 7(1), 32–50.
Boletsis, C., & Chasanidou, D. (2018). Smart Tourism in Cities: Exploring Urban Destinations with Audio Augmented Reality Smart Tourism in Cities: Exploring Urban Destinations with Audio Augmented Reality. In Proceedings of the 11th PErvasive Technologies Related to Assistive Environments Conference (pp. 515-521).
Buckley, J. J. (1985). “Fuzzy hierarchical analysis”. Fuzzy Sets and Systems, 17(3), 233–247.
Budhiraja, R., & Sachdeva, S. (2002). E-readiness assessment (India). On-Line: Http://Unpan1.Un.Org/Intradoc/Groups/Public/Documents/APCITY/UNPAN014673. Pdf.
Buhalis, D., & Amaranggana, A. (2015). “Smart tourism destinations enhancing tourism experience through personalisation of services”. InInformation and communication technologies in tourism 2015 (pp. 377–389). Springer.
Carey, M. A., & Asbury, J. E. (2016). Focus group research. New York: Routledge.
Chang, D. Y. (1996). “Applications of the extent analysis method on fuzzy AHP”. European Journal of Operational Research, 95(3), 649–655.
Cheng, C., & Lin, Y. (2002). “Evaluating the best main battle tank using fuzzy decision theory with linguistic criteria evaluation”. European Journal of Operational Research, 142(1), 174–186.
Choucri, N., Maugis, V., & Madnick, S. (2003). Global e-Readiness-for WHAT? Center for Business@MIT, Massachusetts Institute of Technology. http://digital.mit.edu/research/papers/177_choucri_global_ereadiness.pdf
Daghighi Masouleh, Z., Allahyari, M. S., & Ebrahimi Atani, R. (2014). “Operational indicators for measuring organizational e-readiness based on fuzzy logic: A challenge in the Agricultural Organization of Guilan Province, Iran”. Information Processing in Agriculture, 1(2), 115–123.
Đurek, V., & Ređep, N. B. (2016). “Review on e-readiness assessment tools”. Central European Conference on Information and Intelligent Systems, 161–169.
Gretzel, U., Fuchs, M., Baggio, R., Hoepken, W., Law, R., Neidhardt, Neidhardt, J., Pesonen, J., Zanker, M., & Xiang, Z. (2020). e-Tourism beyond COVID-19: a call for transformative research. Information Technology & Tourism, 1, 187-203.
Guz, T., Sengun, G., & Incekara, A. (2017). “Measuring the technology achievement index: comparison and ranking of countries”. Pressacademia, 4(2), 164–174.
ITU. (2016). ICT Development Index 2016. In ICT Development Index 2016.http://www.itu.int/en/ITUD/Statistics/Documents/publications/misr2016/MISR2016-w4.pdf
Kounavis, C. D., Kasimati, A. E., & Zamani, E. D. (2012). “Enhancing the tourism experience through mobile augmented reality: Challenges and prospects”. International Journal of Engineering Business Management, 4, 10.
Lama, S., Pradhan, S., Shrestha, A., & Beirman, D. (2018). “Barriers of e-Tourism adoption in developing countries: a case study of nepal”. Proceedings of the 29th Australasian Conference on Information Systems (ACIS 2018).
Mutula, S. M. (2010). E-Readiness Assessment Methods and Tools. In Digital Economies (pp. 87–110). IGI Global.
Mutula, S. M., & Brakel, P. V. (2006). “An evaluation of e-readiness assessment tools with respect to information access: Towards an integrated information rich tool”. Journal of Information Management, 26, 212–223.
Nazaj, D., Gorica, K., & Kordha, E. (2014). “The impact of e-readiness in the development of knowledge society; a case study of Albania”. Pro Global Science Association, 8(2), 116–123.
Piman, S., & Poldee, W. (2016). “A proposed for assessing hotel e-readiness for tourism in Southern Thailand”. SHS Web of Conferences, (Vol. 23, p. 02007). EDP Sciences. .
Potter, M., Gordon, S., & Hamer, P. (2004). “The Nominal Group Technique: A useful consensus methodology in physiotherapy research”. New Zealand Journal of Physiotherapy, 32(January 2004), 126–130.
Recker, J. (2012). Scientific research in information systems: a beginner’s guide. Springer Science & Business Media.
Rizk, N. (2004). “E-Readiness Assessment of Small and Medium Enterprises in Egypt: A Micro Study”. Middle Eastern and North African Economies, Electronic Journal, 6(September), 1–24.
Roopchund, R. (2020). “Mauritius as a Smart Tourism Destination: Technology for Enhancing Tourism Experience”. In B. Pati, C. Panigrahi, R. Buyya, K. C. Li (eds). Advanced Computing and Intelligent Engineering. Advances in Intelligent Systems and Computing, vol 1089. Springer, Singapore.
Rouhani, S., Ravasan, A. Z., Hamidi, H., & Vosough, S. (2013). Identification and Classification of Affecting Factors on E-Tourism in Iran, Middle-East Journal of Scientific Research, 16(10), 1361–1368.
Sourani, A., & Sohail, M. (2015). “The Delphi method: Review and use in construction management research”. International Journal of Construction Education and Research, 11(1), 54–76.
Stanišić, T., & Leković, M. (2018). “ICT readiness as a factor of tourism competitiveness”. TISC-Tourism International Scientific Conference Vrnjačka Banja, 3(1), 390–406.
Tribe, J., & Mkono, M. (2017). “Not such smart tourism?”. The concept of e-lienation, 66, 105–115.
Unit Economist Intelligence. (2010). Digital economy rankings 2010 Beyond e-readiness. Retrieved 2018, Sep. 20, fromhttp://graphics.eiu.com/upload/EIU_Digital_economy_rankings_2010_FINAL_WEB.pdf
Wang, X., Li, X. R., Zhen, F., & Zhang, J. (2016). “How smart is your tourist attraction?: Measuring tourist preferences of smart tourism attractions via a FCEM-AHP and IPA approach”. Tourism Management, 54, 309–320.
Wibowo, T. S., & Pratomo, I. (2020). “Analysis of Malang City Readiness in Realizing Smart Tourism with New Integrated E-Readiness Model”. 2020 International Conference on Smart Technology and Applications (ICoSTA), 1–6.
WTTC. (2107). Travel & Tourism Competitiveness Report 2017. WEB FROUM. Retrieved 2020, June. 12, fromhttp://www3.weforum.org/docs/WEF_TTCR_2017_web_0401.pdf.