ارائه چارچوبی برای شناسایی چالش‌های جذب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در ایران: کاربردی از تحلیل مضمون در صنعت هتل

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس‌ارشد مدیریت جهانگردی ـ برنامه‌ریزی توسعه، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

2 استادیار مدیریت گردگشری، دانشکده گردشگری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

3 استادیار دانشکده گردشگری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

10.22034/jtd.2020.187360.1749

چکیده

علی‌رغم اینکه صنعت هتل یک بخش بسیار پویا در صنعت گردشگری است اما توسعه و بهره‌برداری از آن با چالش‌های عظیمی مواجه است. در این راستا می‌توان جذب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی را یکی از راه‌های توسعه صنعت هتل در ایران به شمار آورد؛ حال آنکه استفاده از این رویکرد موانع و محدودیت‌هایی را دربردارد. به این ترتیب هدف از این پژوهش شناسایی موانع جذب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در صنعت هتل ایران است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و بر اساس ماهیت؛ کیفی و بر پایه‌ی تحلیل تم انجام شده است. جامعه آماری پژوهش مشتمل بر صاحب‌نظران حوزه گردشگری، هتلداری و سرمایه‌گذاری خارجی بودند که از بین آنها 12 نفر بر اساس روش نمونه‌گیری هدفمند گلوله برفی انتخاب شدند. پس از انجام مصاحبه نیمه ساختار‌یافته با صاحب‌نظران، 4 تم اصلی که همه آنها از یافته‌ها نشأت گرفته‌اند به عنوان موانع جذب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در صنعت هتل ایران شناسایی شد. نتایج حاکی از آن است که موانع اقتصادی، موانع سیاسی، موانع اجتماعی و موانع مدیریتی از مهم‌ترین دلایل ناتوانی ایران در جذب سرمایه‌گذاری خارجی در صنعت هتل است. بنابراین می‌توان گفت هر یک از این متغیرها می‌توانند سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در صنعت هتل و به تبع آن صنعت گردشگری کشور را تحت تأثیر قرار دهند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Providing a Framework for Identifying the Challenges of Attract Foreign Direct Investment in Iran: Applying of Theme Analysis in Hotel Industry

نویسندگان [English]

  • Narges Jafari 1
  • Mohammad Najjarzadeh 2
  • Ali Asghar Shalbafian 3
1 Master of Tourism Management (MA) at Semnan University, Semnan, Iran
2 Assistant Professo, Tourism Management, Tourism Faculty, Semnan University, Semnan, Iran
3 Assistant Professor, Tourism Faculty, Semnan University, Semnan, Iran
چکیده [English]

Despite the hotel industry is a very dynamic sector in the tourism industry, its development and exploitation are confronted with enormous challenges. In this regard, attract of foreign direct investment can be considered as one of the ways to expand the hotel industry of Iran, while the use of this approach has barriers and limitations. Thus, the purpose of this study is to identify barriers to attract foreign direct investment in the hotel industry of Iran. Regarding the goal, the current research was practical and the nature of research is qualitative based on thematic analysis. The study population was consisted of experts of tourism, hospitality and foreign investment. Participants were 12 experts selected by using purposive sampling or snowball sampling method. After semi-structured interview with experts, the four main themes were identified as barriers to attract foreign direct investment in the hotel industry in Iran which all of them came from the findings. The results showed that economic barriers, political barriers, social barriers and managerial barriers are the main reasons of failure to attract and expand foreign direct investment in the hotel industry of Iran. Therefore, it can be said that each of these variables can affect the foreign direct investment in the hotel industry and consequently the tourism industry of the country.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Foreign direct investment
  • Hotel Industry
  • Theme analysis
استادی، حسین، رفعت، بتول و رئیسی، عباسعلی (1392). «نقش سرمایه‎گذاری مستقیم خارجی (FDI) در رشد اقتصادی ایران (1387-1357) و بررسی رابطۀ متقابل آن‌ها». فصلنامۀ تحقیقات توسعۀ اقتصادی، شمارۀ 9، ص 147ـ172.
آلتیانی، لونت و پاراسکواس، الکساندورس (1394). روش تحقیق در گردشگری و هتل‌داری. ترجمۀ صادق صالحی، پگاه ایزدی، سالار کهزادی و زهرا پازوکی‎نژاد. تهران: انتشارات مهکامه. چاپ اول.
بهروزی مفروز‎لو واقف، سلطانی، علیرضا و میرزایی، مسعود (1394). «بررسی موانع و محدودیت‎های داخلی سرمایه‎گذاری خارجی در ایران (مطالعۀ میدانی 300 طرح سرمایه‎گذاری خارجی تحت پوشش قانون سرمایه‎گذاری». فصلنامۀ پژوهشها و سیاستهای اقتصادی. سال بیست‌وسوم، شمارۀ 74، ص 193ـ223.
بهبودی، داوود و باستان، فرانک (1389). «رابطۀ گردشگری و سرمایه‎گذاری مستقیم خارجی در کشور‎های در‌حال توسعه (رهیافت علّیت در داده‎های تابلویی)». فصلنامۀ علوم اقتصادی، سال چهارم، شمارۀ 11، ص 1ـ17.
پیرایش، رضا و سلطانی، محمد (1393). «بررسی موانع، عوامل و الزامات مؤثر در دفع یا جذب سرمایه‎گذاران خارجی در ایران». سومین کنفرانس ملّی حسابداری، مدیریت مالی و سرمایهگذاری.
جهانشاهی، اکرم (1389). تحلیل اثر نرخ ارز واقعی و نوسان آن بر سرمایهگذاری مستقیم خارجی طی دورۀ 2007-1970: مطالعۀ موردی ایران و ترکیه. پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد علوم اقتصادی، دانشکدۀ علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان.
حیدری، پروین و افشاری، زهرا (1391). «عوامل اقتصادی و اجتماعی مؤثر بر جذب سرمایه‎گذاری مستقیم خارجی با تأکید بر شاخص‎های حکمرانی در دورۀ زمانی 2007- 1996». فصلنامۀ پژوهشهای اقتصادی، سال دوازدهم، شمارۀ 1، ص 141ـ170.
ذوالقدر، مالک (1388). «مبانی نظری سرمایه‎گذاری مستقیم خارجی». فصلنامۀ سیاست، مجلۀ دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دورۀ 39، شماره 2، ص 89ـ107.
زرگوش، علیرضا، مظفری، مهدی و زرگوش، عرفان (1394). «بررسی هم‌زمان موانع و راهکارهای جذب سرمایه‌گذاری خارجی با مزیت‎ها و اولویت‎های آن در استان ایلام در جهت اشتغال و بهبود فضای کسب‌وکار». ماهنامۀ اجتماعی، اقتصادی، علمی و فرهنگی کار و جامعه، شمارۀ 186، ص 87ـ90.
سعیدی، علی و میعادی، زهرا (1389). «بررسی موانع عمده سرمایه‎گذاری خارجی در ایران از دیدگاه سرمایه‎گذاران خارجی». پژوهشنامۀ اقتصادی، سال یازدهم، شمارۀ 2، ص 181ـ200.
سپنجی، بشرا (1392). بررسی نقش مشوقهای مالیاتی بر سرمایهگذاری مستقیم خارجی در کشورهای منتخب آسیایی با استفاده از رهیافت دادههای تابلویی. پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد رشتۀ علوم اقتصادی. دانشکدۀ اقتصاد و مدیریت دانشگاه ارومیه.
طاهری، ابوالقاسم (1384). «موانع جذب سرمایه‎گذاری خارجی در ایران». پژوهش حقوق عمومی، دورۀ 7، شمارۀ 14، ص21ـ55.
عباسلو، محمد و نژندی‌منش، هیبت‎الله (1392). «بررسی بستر‎های حقوقی و اقتصادی جذب سرمایه‎گذاری خارجی و ارائۀ استراتژی مناسب برای ایران». ماهنامۀ اجتماعی، اقتصادی، علمی و فرهنگی کار و جامعه، شمارۀ 164، ص 47ـ57.
فطرس، محمد‎حسن و امامی، معصومه (1390). «بررسی عوامل مؤثر بر سرمایه‎گذاری مستقیم خارجی در ایران با تأکید بر اثر ثبت حق اختراع». مجلۀ اقتصادی، شمارۀ 12، ص 52ـ73.
فرتوک‎زاده، حمیدرضا، اسفندیارپور بروجنی، سیما، کیانی‌ فیض‌آبادی، زهره و رجبی نهوجی، میثم (1395). «بررسی سیاست‌های توسعۀ صنعت گردشگری در ایران با استفاده از رویکرد پویایی‎های سیستم». فصلنامۀ علمی-پژوهشی سیاستگذاری عمومی، دورۀ 2، شمارۀ 1، ص 93ـ115.
کشاورزی، مرضیه (1396). «موانع و مشکلات حقوقی جذب سرمایه‎گذاری خارجی در بخش صنعت گردشگری». فصلنامۀ مطالعات حقوق، شمارۀ 9، ص 189ـ200.
کمیجانی، اکبر و عباسی، منصوره (1384). «تببین نقش عوامل مؤثر بر جلب سرمایۀ مستقیم خارجی در ایران». مجلۀ تحقیقات اقتصادی. شمارۀ 73، ص 69ـ105.
موسایی، میثم، هاشمی، سمیه و ابراهیمی، میترا (1391). «بررسی جامعه‌شناختی توسعۀ پایدار گردشگری در ایران؛ موانع، چالش‎ها، راه‌کار‎ها». فصلنامۀ تخصصی علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی- واحد شوشتر. سال ششم، شمارۀ 16، ص 25ـ50.
معمارزاده طهران، غلامرضا و امینی، الهه (1393). «شناسایی و اولویت‎بندی موانع سرمایه‎گذاری خارجی در ایران». فصلنامۀ رسالت مدیریت دولتی. شمارۀ 5 و 6، ص 1ـ13.
محبی، حامد (1389). اولویتبندی روشهای سرمایهگذاری خارجی در صنعت هتل‌داری ایران. پایان‎نامۀ کارشناسی‎ارشد رشتۀ مدیریت جهانگردی گرایش بازاریابی. دانشکدۀ مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی.
وکیل الرعایا، یونس (1382). «بررسی موانع و مشکلات جذب سرمایه‎گذاری خارجی در ایران». همایش مدیریت نوین. ص 406ـ426.
Abdouli, M., & Hammami, S. (2016).“Investigating the causality links between environmental quality, foreign direct investment and economicgrowth in MENA countries”.International Business Review, 26(2), 264-278.
Agwu, E. (2014). “Foreign Direct Investments: A review from the nigerian perspective”. Research Journal of Business and Management, 1)3(, 318-337.
Al-Hallaq, S. S., Athamneh, A. B., & Suleiman, H. M. (2019). “The impact of foreign direct investment on the growth of the tourism sector in Jordan (1980–2016)”. Journal of Public Affairs, e2005.
Andreu, R. ., Claver, E., & Quer, D. (2017). “Foreign Market Entry Mode Choiceof Hotel Companies: Determining Factors”. International Journal of Hospitality Management, 62, 111–119.
Bowie, D., & Buttle, F. )2004(. Hospitality Marketing; An introduction. China. Elsevier Ltd.
Cró, S., & Martins, A. M. (2020). “Foreign Direct Investment in the tourism sector: The case of France”. Tourism Management Perspectives. 33, 100614.
Contessi, S., & Weinberger, A. (2009). “Foreign Direct Investment, Productivity,and Country Growth: An Overview”. Federal Reserve Bank of St. Louis Review. 91(2), 61-78.
Cuyvers, L., Soeng, R., Plasmans, J., & Van Den Bulcke, D. (2011). “Determinants of Foreign Direct Investment in Cambodia”. Journal of Asian Economics, 22(3), 222–234.
Dai, S., Xu, H., & Pratt, S. (2017). “Too Much of a Good Thing? The Economic Impact of Hotel Investment in Hainan”. Journal of China Tourism Research, 13(1), 1-20. DOI: 10.1080/19388160.2017.1304862.
Falk, M. (2016). “A Gravity Model of Foreign Direct Investment in the Hospitality Industry”. Tourism Management, 55, 225-237.
Flora, P., & Agrawal, G. (2014).“Determinants of Direct Foreign Investment as a Means of International Market Entry: A Review”. Indian Journal of Economics and Development, 2(4), 63- 83.
Hoshi, T. (2018). “Has Abenomics Succeeded in Raising Japan’s Inward Foreign Direct Investment?”. Asian Economic Policy Review, 13(1), 149–168.
Khoshnevis Yazdi, S., Homa Salehia, K., & Soheilzad, M. (2015). “The Relationship between Tourism, Foreign Direct Investment and Economic Growth: Evidence fromIran”. Current Issues in Tourism, 20(1), 15-26. DOI: 10.1080/13683500.2015.1046820
Kyi, T. T. (2015). “Foreign Direct Investment in Myanmar”. International Conference on Burma/Myanmar Studies Burma/Myanmar in Transition: Connectivity, Changes and Challenges. University Academic Service Centre (UNISERV), Chiang Mai University, Thailand.
Kurtishi-Kastrati, S. (2013). “The Effects of Foreign Direct Investments for Host Country’s Economy”. European Journal of Interdisciplinary Studies, 5)1(, 26-38.
Lemi, A. (2004). “Foreign Direct Investment, Host Country Productivity and Export: The Case of U.S. and Japanese Multinational Affiliates”. Journal of Economic Development, 29(1),163-187.
Medlik, S., & Ingram, H. (2000). The Business of Hotels. Fourth edition. Great Britain: Elsevier Ltd.
Morrissey, O., & Udomkerdmongkol, M. (2012). “Governance, Private Investment and Foreign Direct Investment in Developing Countries”. World Development, 40)3(, 437–445.
Oyin, O. (2014). The Effect of Foreign Direct Investment: Case Study Nigeria. Master’s Thesis Department of International Business, Oulu Business School.
Puciato, D. (2016). “Attractiveness of Municipalities in South-Western Poland as Determinants for Hotel Chain Investments”. Tourism Management, 57, 245-255.
Putri, N. L. I. & Sudaryanto (2018). “IndonesiaTourism in Attracting Foreign Investors: The Role of FDI”. International Journal of Scientific & Technology Research, 7(4), 217-220.
Rasciute, S., & Downward, P. (2016). “Explaining Variability in the Investment Location Choices of MNEs: An Exploration of Country, Industry and Firm Effects”.International Business Review, 26(4), 605-613.
Nikšić Radić, M., Dragičević, D., & Sotošek, M. B. (2019). “Causality between Terrorism and FDI in Tourism: Evidence from Panel Data”. Economies, 7(2), 38.
Snyman, J. A., & Saayman, M. (2009). “Key Factors Influencing Foreign Direct Investment in the Tourism Industry in South Africa”. Tourism Review, 64)3(, 49–58.
Twomey, M. J. (2000). A Century of Foreign Investment in the Third World. Routledge Taylor & Francis e-Library.
United Nations Conference on Trade and Development (1998). “World Investment Report Trends and Determinants”. United Nations New York and Geneva.
Willie, P., Pirani, A., Sovani, A., Jayawardena, Ch., & Davoodi, R. (2013). “Trends in Hotel Investment and Financial Management in Canada”. Worldwide Hospitality and Tourism Themes, 5(2), 190–204.